Venezuela sonrası Trump o ülkeyi işaret etti: İhtiyacımız var?

ABD Başkanı Donald Trump, stratejik konuma sahip ada ülkesi Grönland’da Rus ve Çin varlığının arttığını savunarak, “Ulusal güvenliğimiz açısından Grönland’a ihtiyacımız var.” dedi. Öte yandan Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Grönland’ın ABD bayrağıyla sosyal medyada paylaşılmasının ardından korku ve endişeye gerek olmadığını ifade etti.

ABD Başkanı Trump, tatilini geçirdiği Florida’dan Washington’a dönerken uçakta basın mensuplarına gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu. Trump, Gronland’ın «çok stratejik» bir yer olduğunu ve şu anda Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu iddia etti. Grönland’a karşı olası bir ABD müdahalesine ilişkin görüşü sorulan Trump, “Ulusal güvenliğimiz açısından Grönland’a ihtiyacımız var ve Danimarka bunu başaramayacak.” dedi. Trump ayrıca, ABD’nin Grönland üzerindeki kontrolünün Batı’nın daha geniş çıkarlarına hizmet edeceğini savunarak, Avrupa Birliği’nin (AB) güvenliği açısından da “buna ihtiyaçları olduğunu” savundu. Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland, daha önce ABD tarafından gelen ve egemenliğin devredilmesini de içeren yaklaşımları reddetmişti.

Nielsen, ABD merkezli sosyal medya platformu Instagram hesabından, podcast yayıncısı Katie Miller’ın, “Yakında” başlığıyla Grönland’ı ABD bayrağıyla paylaşmasına ilişkin açıklama yaptı. Grönland’ın satılık olmadığını yineleyen Nielsen, “Geleceğimiz sosyal medya tarafından şekillenmeyecek. Şunu söylemek isterim ki, korku ve endişeye gerek yok. Fotoğraf saygısızlık içeriyor. Ülkeler arasındaki ilişkiler saygı ve uluslararası hukuka dayanır, haklarımızı görmezden gelen ayrılıkçı ifadeler kullanılmamalı.” ifadelerini kullandı. Nielsen, Grönland’ın güçlü kurumlara sahip demokratik bir toplum olduğunu belirtti.

ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahalesinin ardından yeniden gündeme gelen Grönland’a ilişkin İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan açıklamada bulundu. Kristersson, “Sadece Danimarka ve Grönland, Danimarka ve Grönland’ı ilgilendiren konularda karar verme hakkına sahiptir. İsveç, komşusunun yanındadır.” sözlerine yer verdi. Öte yandan, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD’yi işaret ederek, “ABD’nin Grönland’ı devralmasının gerekliliğini tartışmak kesinlikle hiçbir anlam ifade etmiyor. Çünkü ABD’nin, Danimarka Krallığı’nı oluşturan iki özerk bölgeden herhangi birini ilhak etme hakkı ve yetkisi yoktur.” sözlerini kullanmıştı. Danimarka ve Grönland’ın NATO üyesi olduğunu anımsatan Frederiksen, ABD ile savunma alanında iş birliği içerisinde olduklarını ve Arktik’te güvenliği sağlamak için birlikte çalıştıklarını ifade etmişti. Frederiksen, “Dolayısıyla, ABD’ye tarihsel olarak yakın müttefiki ve defalarca satılık olmadığını açıklayan halka karşı tehditlerine son vermesi çağrısında bulunuyorum.” ifadelerini kullanmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Trump, Grönland’ın ABD ulusal güvenliği için “hayati ve mutlak” bir zorunluluk olduğunu savundu. Trump, Salı günü yaptığı açıklamada, Arktik adasının ulusal ve ekonomik güvenlik için ‘kritik’ olduğunu belirterek Grönland’ı satın alma arzusunu bir kez daha dile getirdi.Trump bir muhabirin Grönland ve Panama Kanalı gibi bölgelerin kontrolünü ele geçirmek için askeri ya da ekonomik baskı kullanmayacağına dair “dünyaya güvence verip veremeyeceğini” sorması üzerine “Böyle bir taahhütte bulunmayacağım,” dedi.

Danimarka, uzun süredir müttefik olduğu ABD’ye Grönland’ın satılık olmadığını ve adanın sakinlerine ait olduğunu açıkça belirtti. Grönland, Soğuk Savaş’tan bu yana bir ABD radar üssüne ev sahipliği yapıyor ve Washington için stratejik bir öneme sahip. Trump, adanın Çin ve Rus gemilerini takip etmek için ‘kritik’ olduğunu söyledi.

ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump’ın Danimarka’ya bağlı Grönland’ı almak için askeri güç kullanabileceğine dair sözlerine Almanya ve Fransa’dan tepki geldi. Almanya Başbakanı Olaf Scholz “Sınırların dokunulmazlığı ilkesi, küçük ya da güçlü fark etmeksizin her ülke için geçerlidir,” dedi. Şansölye Scholz, Trump’ın açıklamalarını ‹anlaşılmaz› olarak nitelendirerek hem Danimarka hem de Avrupa›nın Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyesi olduğunu hatırlattı. Scholz, Avrupa ülkelerinin NATO’nun Avrupa’nın savunmasında kilit bir rol oynadığını vurguladı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ise “Avrupa Birliği’nin, diğer ülkelerin egemen sınırlarına saldırmasına izin vermesi kesinlikle söz konusu olamaz,” dedi. Barrot katıldığı bir radyo programında, “ABD’nin Grönland’ı işgal edeceğine inanıyor muyum? Hayır. Ancak güçlünün hayatta kaldığı bir döneme girdik mi? Cevap evet” dedi.

Ancak siyasetçi Fencker, Grönland halkının bağımsızlık hayallerine rağmen adanın yeni bir dış gücün kolonisi olmasını istemediğini belirtti. Grönland’ın 57.000’lik nüfusu, geniş bir özerkliğe sahip olsa da ekonomisi büyük ölçüde Kopenhag’dan gelen sübvansiyonlara bağımlı. Ayrıca ada, bataryalar ve yüksek teknoloji cihazların üretiminde kritik öneme sahip nadir toprak elementleri açısından oldukça zengin.

Grönlandlı siyasetçi Kuno Fencker, adanın “egemenlik ve kendi kaderini tayin hakkının tartışılmaz” olduğunu vurguladı. Fencker, ABD ile yapıcı bir diyalog ve karşılıklı faydaya dayalı bir ortaklığa açık olduklarını ve NATO içerisinde Arktik bölgesinde güvenlik durumunun tartışılması gerektiğini belirterek ‘’Ancak bu Grönland’ın ve Danimarka’nın toprak bütünlüğüne ilişkin meseleyi hiçbir şekilde etkilemez’’ ifadesini kullandı. Confavreux, Grönland’ın Grönlandlılara ve Danimarkalılara ait olduğunu, bölgeye ilişkin kararı da onların verebileceğini vurgulayarak “Sınırlar güç kullanarak değiştirilemez.” dedi.