Gazeteci Nedim Şener, TVNET ekranlarında yayınlanan canlı yayında Orta Doğu’daki İran-ABD-İsrail gerilimini ve arka planda yürütülen müzakere süreçlerini masaya yatırdı. Bölgedeki diplomatik ve askeri hamlelerin kalıcı olmadığını, liderlerin iç siyasi ajandalarına göre şekillendiğini belirten Şener, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki stratejik çıkar çatışmasına dikkat çekti. Şener ayrıca, İsrail'in İran'a yönelik onlarca yıllık saldırı planını uygulamaya koymasına rağmen bölgede hedeflediği rejim değişikliğini Türkiye'nin caydırıcı gücü ve hamleleri nedeniyle başaramadığını vurguladı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik mevcut ittifak görünümünün geçici ve konjonktürel olduğunu ifade eden Nedim Şener, iki liderin beklentilerinin tamamen zıt kutuplarda yer aldığını belirtti. Şener, konuya ilişkin şu jeopolitik analizi paylaştı:
"Burada Netanyahu ve Trump açısından çelişkili bir durum var. Trump’ın çıkarı ateşkeste, Netanyahu’nun çıkarı ise savaşmakta, yani saldırmakta. Bu iki tezat birbiriyle çarpışıyor. Ancak hepsinin ortak bir optimum noktada buluşacağı şey şu: Trump’ı bekleyen bir kongre seçimi var. Onu kazasız belasız atlatıp, 70 dolarlara inmiş bir petrol fiyatıyla, ucuzlamış benzin fiyatıyla hem küresel ekonomide hem Amerikan ekonomisinde bunun olumlu etkilerini hissederek seçimi etkilemek istiyorlar. Yoksa Hürmüz Boğazı saldırının başında da açıktı, kapandı, şimdi açmaya çalışıyorlar, bunun bölge tarihi açısından çok büyük bir kalıcı anlamı yok."
"İsrail nükleer anlaşmayı sabote etti"
İran ile Batı arasında nükleer konuda aslında daha önce mutabakata varıldığını ancak İsrail’in kasıtlı saldırılarla bu barış zeminini dinamitlediğini hatırlatan Şener, süreci şu sözlerle özetledi:
"Aslında yabancı basında da yer aldığı gibi, Obama dönemindeki 2015 nükleer anlaşmasına benzer maddeler üzerinde anlaşılmıştı. İran’ın nükleer silah sahibi olmayacağına ve kapılarını uluslararası gözlemcilere açacağına dair Umman Dışişleri Bakanı moderatörlüğünde taraflar zaten anlaşmaya varmıştı. Ama İsrail 28 Şubat’ta saldırıya geçerek Hameney dahil birçok İranlı yetkiliyi öldürdü ve binlerce insanın ölümüne sebep olan savaş saldırıları yaşandı. Bu savaşa başından beri İsrail karar verdiği ve Amerika da onun peşine takıldığı için bundan sonraki süreçte yine İsrail etkili olacaktır. Trump 'anlaştık, anlaşıyoruz' dese de Netanyahu son derece serinkanlı şekilde 'Girdiğimiz yerlerden çıkmayacağız' diyerek net pozisyonunu koruyor."
"Türkiye devreye girdi, İsrail sonuç alamadı"
İsrail’in İran’a saldırarak 40 yıllık bir hayalini gerçekleştirdiğini ancak asıl hedefi olan rejim değişikliği ve iç kaos senaryosunu tamamlayamadığını belirten Nedim Şener, bu noktada Türkiye’nin bölgesel gücünün kritik bir bariyer oluşturduğunu ifade etti. Şener, konuşmasını şu çarpıcı değerlendirmeyle tamamladı:
"İsrail’in 40 yıllık bir hayali vardı; İran’a saldırma hayali. Bunu gerçekleştirdi ama o kalıcı sonucu, yani rejim değişikliğini alamadı. Çünkü devreye Türkiye gibi güçlü bir figür girdi. İsrail'in planı İran'da bir halk ayaklanması çıkartmaktı. Buna da öncülük yapacak, bölücü denemeler de gerçekleştiren silahlı grupları vardı. Bu gruplar Türkiye’nin bölgedeki etkisi, duruşu ve askeri baskısı nedeniyle harekete geçirilemedi. Türkiye'nin bu caydırıcı etkisi dolayısıyla İsrail hedeflediği o kalıcı sonucu alamadı. O ekipler harekete geçirilseydi sonuç alırlar mıydı? O da ayrı bir tartışma konusu ama nihayetinde o harekete geçecek olan ekipler mutlaka imha olurlardı."
#Nedim Şener
#ABD
#İsrail
#İran
