Dünya genelinde dengeleri altüst etme potansiyeline sahip büyük bir hava olayı için geri sayım sona erdi. Pasifik Okyanusu'nda suların hızla ısınmasıyla tetiklenen ve etkileri yıllarca sürebilen El Nino döngüsü, uluslararası otoriteler tarafından resmen ilan edildi. Gezegenin bir yüzünde kavurucu kuraklıklara, diğer yüzünde ise yıkıcı taşkınlara zemin hazırlayan bu sürecin "Süper El Nino" evresine tırmanma ihtimali bilim dünyasında ciddi bir tedirginliğe neden olurken Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden peş peşe sağanak uyarıları geldi.
Tüm dünyada hava durumu öngörülemez bir tablo çizmeye devam ederken uzmanlar, El Nino hava olayının yeniden sahneye çıkmasıyla aniden değişebilecek hava koşullarına karşı vatandaşları tedbirli olmaya çağırdı.
NOAA duyurdu: El Nino resmen başladı
Küresel iklim dengelerini derinden sarsan El Nino süreci resmiyet kazandı. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), 11 Haziran 2026 tarihinde yaptığı bildirimle El Nino'nun resmen başladığını ve bu döngünün yıl sonuna dek ivme kazanmasının beklendiğini kamuoyuyla paylaştı. Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral hattında deniz suyu sıcaklıklarının normal değerlerinin üzerine çıkmasıyla tetiklenen bu doğal iklim olayı, bulunduğu coğrafyaya göre kavurucu sıcak hava dalgaları, yıkıcı seller veya şiddetli kuraklıklar gibi uç hava olaylarının yaşanma riskini büyük ölçüde artırıyor. NOAA bünyesindeki bilim insanlarının yayınladığı son raporda, Pasifik sularındaki ortalamanın üzerindeki sıcaklıklara dikkat çekilerek, "El Nino koşullarının geçtiğimiz ay içinde geliştiği" ifadelerine aynen yer verildi.
Süper El Nino ihtimali yüzde 63'e ulaştı
Gelişmekte olan bu iklim olayının, önümüzdeki süreçte çok daha yıkıcı bir boyuta ulaşabileceği tahmin ediliyor. Kasım ile Ocak aylarını kapsayan periyotta sürecin "Süper El Nino" seviyesine tırmanma olasılığı yüzde 63 olarak hesaplandı. Bir El Nino vakasının "Süper El Nino" unvanını alabilmesi için, tropikal Pasifik sularındaki sıcaklığın ortalama değerlerin 2 derece üzerine çıkması şartı aranıyor. Eğer bu güçlü ihtimal gerçeğe dönüşürse, mevcut durum 1950 yılından günümüze kadar kayıt altına alınan en şiddetli El Nino vakalarından biri olarak tarihe geçecek.
Etkileri gelecek yıl daha sert hissedilecek
Dünya çapında sıcaklıkları, yağış rejimlerini ve hava olaylarını baştan aşağı değiştiren El Nino'nun her döngüsü kendi içinde farklı dinamiklere sahip olsa da, güçlü dönemlerde neden olduğu tahribat oldukça benzerlik taşıyor. Endonezya, Avustralya ve Amazon Havzası'nın belli kısımlarında ciddi kuraklıklar baş gösterirken, Hindistan'ın muson yağmurlarında düzensizlikler ve tropikal kuşaktaki yağış dengelerinde köklü değişimler gözlemleniyor. Genellikle yılın son aylarında en üst seviyeye ulaşan bu olay, okyanusların biriktirdiği ısıyı atmosfere nispeten yavaş bir şekilde aktarması sebebiyle küresel sıcaklık artışı üzerindeki asıl darbesini bir sonraki yıl vuruyor. Bu durum, zaten fosil yakıt tüketimi yüzünden ısınma eğiliminde olan dünyamıza çok daha ağır bir sıcaklık faturası kesiyor. Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi tarafından çarşamba günü yapılan açıklamada da, yılın ilerleyen aylarında oldukça şiddetli bir El Nino ısınma modelinin meydana gelebileceğine dair öngörülerin giderek daha sağlam bir zemine oturduğu belirtildi.
Türkiye'ye etkisi olacak mı?
İzmir Bakırçay Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl daha önce yaptığı açıklamada yazın etkili olması beklenen "Süper El Nino"nun, Türkiye'de sıcaklık rekorları, kuraklık, orman yangınları ve ani sel gibi olayları artırabileceğini söyledi.
Prof. Dr. Şermin Tağıl, Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden fazla yükselmesiyle ortaya çıkan doğal iklim olayının "El Nino" olarak tanımlandığını, bunun atmosferdeki rüzgar sistemlerini ve yağış düzenlerini değiştirerek dünya genelinde hava olaylarını etkileyebildiğini belirtti.
Küresel ısınma sürecine eklenebilecek güçlü bir El Nino olasılığının iklim sistemi üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini ifade eden Tağıl, El Nino'nun Türkiye'ye doğrudan etkisinin bulunmadığını ancak atmosferik sirkülasyonu değiştirerek dolaylı sonuçlar doğurabileceğini bildirdi.
Meteoroloji'den bugün için bölge bölge yağış uyarısı
Küresel ölçekte bu iklim olayları yaşanırken, yurt içindeki günlük hava hareketliliği de dikkat çekiyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün en son değerlendirmelerine göre, bugün Türkiye genelinde parçalı ve yer yer çok bulutlu bir gökyüzü hakim olacak. Trakya kesimi, Akdeniz'in iç bölgeleri, İç Anadolu'nun güneybatı kesimleri, Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu'nun kuzeydoğusu ile Afyonkarahisar, Çanakkale ve Hatay kıyı şeritlerinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların etkisi altında kalacağı tahmin ediliyor. Ayrıca, günün ilk ışıklarıyla birlikte sabah saatlerinde Marmara'nın kuzeyi ile Batı ve Orta Karadeniz'in kıyı kesimlerinde pus ve yer yer sis oluşumu bekleniyor.
