Milyonlarca çalışanı ve emeklilik bekleyen vatandaşı ilgilendiren dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Yargıtay, çıraklık ve staj dönemlerinin sigortalılık başlangıcı ve emeklilik hesabındaki yerine ilişkin önemli bir karara imza attı. Hizmet tespiti davası kapsamında verilen karar, özellikle emeklilik planlaması yapan vatandaşlar tarafından yakından takip edilirken, yüksek mahkemenin değerlendirmesi yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Emeklilik sisteminde uzun süredir gündemde olan staj ve çıraklık sigortası konusunda dikkat çeken bir yargı kararı çıktı. Yargıtay'ın incelediği hizmet tespiti dosyasında verdiği bozma kararı, sigortalılık başlangıcı ve emeklilik hesabına ilişkin değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı. Kararın ardından gözler benzer durumda bulunan milyonlarca kişinin emeklilik haklarına çevrildi.
Davaya konu olayda, 1987-1989 yılları arasında 16 yaşındayken Makine Kimya Endüstrisi'nde (MKE) çırak olarak çalışan kişi, bu dönemde yaptığı çalışmaların uzun vadeli sigorta kolları kapsamında zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Bu gerekçeyle iş mahkemesinde hizmet tespiti davası açarak söz konusu çalışma süresinin emeklilik hesabına dahil edilmesini talep etti.
Yerel Mahkeme Talebi Kabul Etti
İş mahkemesi, davacının ilgili dönemde üretime yönelik çalıştığını ve günlük faaliyetlerinin meslek öğrenme kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirterek davayı kabul etti. Karar, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da hukuka uygun bulundu. Dosyanın temyiz edilmesi üzerine inceleme Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından yapıldı.
Yargıtay Kararı Bozdu
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, sigortalılık sürelerinin tespitine ilişkin davaların büyük bir dikkat ve özenle değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak yerel mahkemenin kararını bozdu. Kararda, çıraklık döneminde yapılan çalışmaların niteliğine ilişkin hukuki değerlendirmeye yer verildi.
Çıraklık Döneminde Öğrenim Vurgusu
Yargıtay kararında, çıraklık eğitimi sırasında gerçekleştirilen üretim ve uygulamalı çalışmaların eğitim sürecinin doğal bir parçası olduğuna dikkat çekildi.
Bu nedenle söz konusu faaliyetlerin sigortalı işçilerin yaptığı işlere benzemesi durumunda dahi öğrenim kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Hizmet Akdi Oluşmadığı Değerlendirildi
Kararda, çıraklık dönemindeki çalışmaların eğitim amacı taşıdığı, bu nedenle taraflar arasında hizmet akdinin oluşmadığı ifade edildi. Hizmet akdinin bulunmadığı durumlarda ise uzun vadeli sigorta kolları kapsamında zorunlu sigortalılık niteliğinin kazanılamayacağı belirtildi.
