Son dönemde altın fiyatlarında yaşanan hareketlilik, hem mikro hem de makroekonomik birçok dinamikle doğrudan ilişkili. Güvenli liman olarak bilinen altının son dönemdeki düşüş trendine girmesinin arkasında, küresel merkez bankalarının politikalarından jeopolitik risklerin seyrine kadar geniş bir neden-sonuç ilişkisi bulunuyor. Güncel piyasa dinamikleri ışığında, "Altın neden düşüyor?"sorusunun temel gerekçelerini haberimizde derledik.
Altın fiyatları ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla birlikte devam eden düşüş trendini sürdürerek son bir ayın en düşük seviyesine geriledi.
Altının ons fiyatı 10 Haziran'da son ayların en düşük seviyelerine inerek yaklaşık 4,165 doları gördü.
Altın neden düşüyor?
Uzmanlar, altın fiyatlarındaki sınırlı dalgalanmanın, yatırımcıların İsrail ile İran arasında sağlanan ateşkesin kalıcı olup olmayacağı konusunda temkinli davranmasından kaynaklandığını ifade ediyor. Analistler, piyasaların bu hafta açıklanacak kritik ABD enflasyon verileri öncesinde bekle-gör stratejisi benimsediğini ve söz konusu verilerin FED’in para politikası yönelimi hakkında önemli ipuçları sağlayacağını belirtiyor.
İşte düşüşün altında yatan faktörler...
Merkez Bankaları ve Faiz Politikaları (En Büyük Baskı)
Altın fiyatlarını küresel ölçekte belirleyen en güçlü faktör, başta Fed (ABD Merkez Bankası) olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz politikalarıdır.
Yüksek Faiz / "Şahin" Duruş: Enflasyonla mücadele kapsamında faiz oranlarının beklenenden daha uzun süre yüksek seviyelerde tutulacağı sinyali, altını baskılıyor. Altın, doğası gereği faiz getirisi olmayan bir varlıktır.
Alternatif Maliyetin Artması: Tahvil faizleri ve mevduat getirileri yükseldiğinde, yatırımcılar parayı altın yerine garantili faiz getirisi sunan finansal araçlara kaydırır. Bu da altına olan talebi azaltarak fiyatları aşağı çeker.
ABD Doları Endeksi (DXY)
Küresel piyasalarda altın, ABD doları cinsinden fiyatlandırılır ($/ONS$). Bu nedenle doların gücü ile altın fiyatları arasında ters bir korelasyon vardır.ABD ekonomisinden gelen verilerin (istihdam, büyüme, perakende satışlar) beklentilerden güçlü gelmesi, dolar endeksini (DXY) yukarı taşıyor. Dolar değer kazandıkça, diğer para birimlerine sahip olan yatırımcılar için altın satın almak daha maliyetli hale geliyor ve bu durum küresel talebi törpülüyor.
Jeopolitik Risklerdeki "Göreceli" Yumuşama veya Kanıksama
Altın, kriz ve savaş dönemlerinin en popüler kaçış noktasıdır. Ancak piyasalar jeopolitik riskleri bir süre sonra fiyatların içine dahil eder (kanıksar) veya bu risklerde yumuşama sinyalleri başladığında altından çıkışlar hızlanır.
Ortadoğu veya Rusya-Ukrayna eksenindeki gerilimlerin tırmanmadığı, diplomatik kanalların ön plana çıktığı dönemlerde, yatırımcıların "güvenli liman" arayışı azalır.
Risk iştahının artmasıyla birlikte sermaye, altın gibi savunmacı varlıklardan çıkıp borsa (hisse senetleri) ve kripto para piyasaları gibi daha yüksek riskli/getirili alanlara yönelir.
Kar Satışları ve Teknik Düzeltmeler
Altın, bu düşüş trendi öncesinde tarihi zirvelerini (rekor seviyeleri) test etmişti. Finansal piyasalarda hiçbir varlık sonsuza kadar kesintisiz yükselemez.
Kâr Realizasyonu: Büyük fonlar ve kurumsal yatırımcılar, zirve noktalardan kârlarını realize etmek (nakde dönmek) amacıyla satışa geçerler.
Teknik Kırılımlar: Önemli destek seviyelerinin aşağı yönlü kırılması, algoritmik ticaret sistemlerini ve stop-loss (zarar kes) emirlerini tetikleyerek düşüşün hız kazanmasına neden olur.
Merkez Bankalarının Altın Alımlarını Yavaşlatması
Son birkaç yılda altın fiyatlarını rekor seviyelere taşıyan en büyük itici güçlerden biri, Çin (PBoC) ve Hindistan gibi gelişmekte olan ülke merkez bankalarının rezervlerini çeşitlendirmek için yaptığı agresif altın alımlarıydı.
Son aylarda, özellikle Çin Merkez Bankası'nın yüksek fiyatlar nedeniyle altın alımlarına ara vermesi veya alım hızını ciddi oranda yavaşlatması, piyasadaki o devasa kurumsal talep desteğini zayıflattı.
Altındaki mevcut düşüş; yüksek seyreden küresel faizler, güçlü dolar performansı, merkez bankalarının alım iştahının azalması ve yatırımcıların daha yüksek getirili riskli varlıklara yönelmesinden kaynaklanıyor. Önümüzdeki süreçte Fed'in faiz indirim takvimi ve enflasyon verileri, altının yönünü belirlemede anahtar rol oynamaya devam edecek.
