İran’ın nihai anlaşma taleplerine verdiği cevabı beğenmeyen ABD Başkanı Donald Trump, yarın başlayacağı Çin ziyareti öncesi İran’a yönelik tehditlerini artırdı. İran’a karşı savaşın Çin ziyareti kapsamında da gündemin önemli maddelerinden olacağı belirtiliyor. İran tarafı tehditlere karşı “Hakkımızdan vazgeçmeyiz” derken, Hürmüz Boğazı’nda trafik nispeten hızlandı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı savaşı sonlandıracak nihai anlaşma için Tahran’dan gelen son teklifi reddederken tehditlerini yeniden artırıyor. Trump, İran’ın sunduğu teklifi hakaretle karşılarken kendisine ulaşan teklif metnini “Başından sonuna bomboş” şeklinde niteleyerek, "ateşkesin çöküşün eşiğinde" olduğunu söylemişti. Trump, tehditlerini Çin'e hareketi öncesinde de sürdürerek İran’ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde 28 Şubat’ta savaşa başlarken belirledikleri hedefleri vurmaya devam edecekleri tehdidini savurdu. Bugün Çin’in başkenti Pekin’de olması beklenen Trump, ziyarete başlamadan önce ulusal güvenlik danışmanlarıyla konuyu ele aldığı bir toplantı gerçekleştirdi. Trump’ın İran ile anlaşma konusundaki son kararını ise Pekin dönüşü vermesi bekleniyor.
İRAN'LA YA ANLAŞACAĞIZ YA DA YOK EDİLECEKLER
Trump, Çin ziyareti için Beyaz Saray'dan ayrılırken, gazetecilerin sorularını yanıtladı. Trump, İran'la ilgili sürecin kontrolünün kendilerinde olduğunu savunarak, "İran'la ya bir anlaşma yapacağız ya da yok edilecekler" dedi. İran'la görüşmelerin sürdüğünü ve ABD için iyi olan bir anlaşma yapacaklarını vurgulayan Trump, bu anlaşmanın hem ABD hem de İran halkı için iyi olacağına inandığını söyledi. Trump, İran'ın askeri ve siyasi kapasitesini büyük ölçüde ortadan kaldırdıklarını savunarak, "İran'la ilgili (süreçte) tüm kontrol bizde. İran'la ya bir anlaşma yapacağız ya da yok edilecekler. Her halükârda biz kazanacağız, ya barışçıl bir şekilde ya da başka bir şekilde" değerlendirmesini yaptı. Çin'in İran konusuna karışmasına gerek olmadığını söyleyen Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesinde İran'ı da ele alacaklarını aktardı.
İRAN'IN 5 ŞARTI VAR
Teklifin “makul” olduğunda ısrar eden İran tarafında ise tehditlere karşı dik duruş sürüyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, “Silahlı kuvvetlerimiz, her türlü saldırıya ders verici bir karşılık vermeye hazır. Yanlış strateji ve yanlış kararlar her zaman yanlış sonuç meydana getirecek. Biz tüm seçeneklere hazırız. Şaşkına dönecekler” ifadelerini kullandı. Yarı resmi Fars Haber Ajansına konuşan ismi açıklanmayan İranlı bir yetkili ise ülkesinin "5 güven oluşturucu ön şartı yerine getirmeden ABD ile ikinci tur müzakerelere girmeyeceğini" söyledi. İran yetkili, "tüm cephelerde savaşın sona ermesi, yaptırımların kaldırılması, bloke edilen varlıkların serbest bırakılması, savaştan kaynaklanan zararların tazmin edilmesi ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakkının kabul edilmesini" içeren 5 ön şartın kabul edilmemesi halinde İran'ın ABD ile yeniden müzakerelere girmeyeceğini vurguladı.
HÜRMÜZ’DE TRAFİK HAREKETLENDİ
İngiltere'nin ise Hürmüz Boğazı'na ek savaş uçağı ve dronlar sevk edeceği bildirildi. Ancak taraflar arasındaki restleşmeler tansiyonu yeniden artırsa da, gerilimi düşürecek gelişmeler de yaşanıyor. Uluslararası Veri Analitik Şirketi Kepler’in verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan 11 Mayıs’ta kuru yük, LPG, petrol ürünleri ve tahıl taşıyan 10 ticari gemi geçiş yaptı. Gemilerin çoğu İran, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman arasında hareket ederken Arjantin'den gelen Star Nasia ve Kanada'dan gelen Star Despoina İran'a tahıl taşıdı. Bu sayı, 2 Mayıs'ta Hürmüz Boğazı'ndan 14 gemi geçişinin ardından kaydedilen en yüksek geçiş oldu. 10 geminin 5'i Körfez'den çıkarken diğer 5'i de Körfez'e giriş yaptı.
