Marmara Denizi'nde meydana gelen son sarsıntı paniğe neden olurken Prof. Dr. Osman Bektaş'tan çarpıcı bir çıkış geldi. Avcılar, Kumburgaz ve Adalar hattındaki o detaya dikkat çeken Bektaş, İstanbul depreminin büyüklüğünü tamamen değiştirebilecek 'sürünme' hareketinin perde arkasını anlattı.
Marmara Denizi’nde meydana gelen son deprem, İstanbul’da beklenen büyük deprem tartışmalarını alevlendirdi. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, 7’nin üzerindeki deprem senaryolarına ilişkin yaptığı değerlendirmelerle dikkat çekti.
Bektaş, Almanya Jeobilimleri Araştırma Merkezi'nin (GFZ) yürüttüğü son Marmara çalışmasının, deprem kırılmalarının doğuya doğru ilerleyerek İstanbul'a yaklaştığını ortaya koyduğunu belirtti.
Fay kilitli mi, sürünen mi?
Prof. Dr. Osman Bektaş’ın işaret ettiği en önemli konu, bilim dünyasında “creep” olarak bilinen sessiz kayma mekanizması oldu. Uzmanlara göre Marmara Denizi’ndeki Avcılar-Kumburgaz ve Adalar segmentlerinde fayın ne kadarının kilitli, ne kadarının ise sürünerek enerji boşalttığı henüz net olarak bilinmiyor.
Kilitli faylar uzun süre boyunca hareket etmeden enerji biriktirirken, bu birikim büyük depremlerle aniden açığa çıkabiliyor. Buna karşılık “creep” yapan yani sürünen faylar ise gerilimin bir kısmını deprem üretmeden, yavaş ve sürekli bir şekilde boşaltabiliyor.
Yüksek ısı akışı ve ince sismik kabuk yapısının söz konusu segmentlerde farklı davranışlara yol açabileceğini belirten Bektaş, fayların yüzeye yakın bölümlerinin kilitli kalırken derin kesimlerde yavaş şekilde hareket ediyor olabileceğini dile getirdi.
Adalar, Avcılar ve Kumburgaz
Bektaş, "Genel olarak: M7,0 için yaklaşık 50-80 km uzunluğunda ve 10-20 km derinliğe kadar kilitli bir fay alanı gerekir. M7,5 için ise genellikle 120 km'den uzun ve 15-25 km genişliğinde (derinliğinde) bir kilitli alan gerekir. Sorun Adalar, Avcılar-Kumburgaz segmentlerinin doğrultuları ve derinlikleri boyunca ne kadar kilitli (enerji birikir), ne kadar creep (sürünen fayın deprem enerjisi harcaması) tam bilinmiyor" dedi.
"7,5 büyüklüğünde deprem bir olasılık"
Prof. Dr. Osman Bektaş, eğer bu sürünme hareketi gerçekleşiyorsa fay üzerinde biriken gerilimin bir kısmının sessiz şekilde boşalabileceğini ve bu nedenle beklenen büyük İstanbul depreminin bazı araştırmacıların öngördüğü 7 büyüklüğünün altında gerçekleşebileceğini ifade etti.
