
İran’ın 2024 sonunda Çin yapımı “TEE-01B” casus uydusunu gizlice devreye alarak Orta Doğu’daki ABD askeri üslerini izlediği ve elde edilen verileri İHA ile füze saldırılarında kullandığı ortaya çıktı. Financial Times kaynaklı sızdırılan belgelere dayandırılan haberde, uydunun Çinli Earth Eye Co. tarafından üretildiği, İran Devrim Muhafızları’nın ise Pekin merkezli Emposat üzerinden küresel yer istasyonlarına erişim sağladığı belirtildi. Uydu görüntülerinin Suudi Arabistan, Ürdün, Bahreyn ve Irak’taki ABD üslerine yönelik saldırılar öncesi ve sonrasında aktif şekilde kullanıldığı kaydedildi.
İngiltere merkezli uluslararası haber ajansı Reuters’a göre, İran’ın 2024 yılı sonlarında Çin yapımı bir casus uyduyu gizlice devreye aldığı ve bu uydu sayesinde Orta Doğu’daki ABD askeri üslerini hedef aldığı ortaya çıktı.Finansal Times tarafından ortaya çıkarılan ve sızdırılan İran askeri belgelerine dayandırılan haberde, söz konusu uydunun Çinli Earth Eye Co. tarafından üretildiği ve fırlatıldığı belirtildi.
“TEE-01B” adı verilen uydunun, fırlatılmasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri’nin kontrolüne geçtiği ifade edildi.
İngiltere merkezli Reuters’a göre, zaman damgalı koordinat listeleri, uydu görüntüleri ve yörünge analizlerine dayanan belgeler, İranlı askeri komutanların uyduyu ABD’nin kritik askeri tesislerini izlemek için kullandığını ortaya koydu. Elde edilen görüntülerin Mart ayında düzenlenen insansız hava aracı ve füze saldırılarından hemen önce ve sonra çekildiği aktarıldı. Elde edilen görüntülerin Mart ayında düzenlenen insansız hava aracı ve füze saldırılarından hemen önce ve sonra çekildiği aktarıldı.
Anlaşma kapsamında İran Devrim Muhafızları’nın, Pekin merkezli Emposat tarafından işletilen ticari yer istasyonlarına erişim sağladığı bildirildi. Söz konusu ağın Asya, Latin Amerika ve farklı bölgelerde aktif olduğu kaydedildi.
Beyaz Saray yönetimi, Emposat ile İran Devrim Muhafızları arasındaki ilişkiye ilişkin doğrudan yorum yapmaktan kaçındı. Ancak bir sözcü, ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta sonu yaptığı açıklamaya dikkat çekti. Trump’ın, Çin’in İran’a hava savunma sistemleri sağlaması durumunda “büyük sorunlarla” karşılaşacağı yönündeki uyarısı hatırlatıldı.
İngiltere merkezli Reuters’a göre, TEE-01B uydusunun 13, 14 ve 15 Mart tarihlerinde Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nün görüntülerini kaydettiği belirtildi.14 Mart’ta Trump’ın, üste bulunan ABD uçaklarının vurulduğunu doğruladığı ifade edildi. Uydu ayrıca Ürdün’deki Muwaffaq Salti Hava Üssü’nü, Bahreyn’in başkenti Manama’daki ABD Beşinci Filosu deniz üssünü ve Irak’ın Erbil havaalanı çevresini de izledi.
ABD, Hürmüz’de robotları devreye soktu Washington’un yeni teknolojisi boğazı açabilecek mi?
ABD Ordusu İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki Konrolünü zayıflatmak ve ticari gemi trafiğini yeniden başlatmak amacıyla deniz dronlarıyla mayın temizleme operasyonu yürütüyor. ABD Ordusu İran’ın boğazı kapatıp gemilere ateş açması ile gerilim tırmanırken mayın tehdidi deniz tehdidi deniz ticaretini ciddi şekilde sekteye uğratıyor. Uzmanlar stratejik su yolunun güvenli bir şekilde açılabilmesi için mayınların temizlenmesinin kritik bir süreç olduğunu vurgularken, İnsansız deniz araçlarının bu süreçte kilit rol oynadığı ve operasyonların haftalar hatta aylar sürebileceğini belirtiyor.
Saldırıya uğrama riski deniz ticareti açısından en büyük caydırıcı unsur olarak öne çıkarken, ABD’li yetkililer mayınların sayısı ve oluşturduğu risk konusunda çelişkili açıklamalar yaptı. Askeri analistler ise gemilerin daha yavaş ve İran’a yakın rotalar yerine boğazın stratejik orta hattından güvenli şekilde geçebilmesi için mayınların temizlenmesinin kritik önemde olduğunu vurguluyor.
İnsansız yüzey araçları ve denizaltı dronları, ABD Donanması’nın mayın karşı tedbirlerinde giderek daha kritik bir rol üstleniyor. Geleneksel mayın tarama gemilerinin emekliye ayrılmasıyla birlikte bu sistemler, denizcileri riske atmadan sonar teknolojisiyle deniz tabanını tarıyor. RTX tarafından geliştirilen ve AQS-20 yüzer sonar sistemi taşıyan Ortak İnsansız Yüzey Aracı, deniz dibini yaklaşık 100 fit genişliğinde şeritler halinde tarayarak mayın tespiti yapıyor. Öte yandan General Dynamics üretimi MK18 Mod 2 Kingfish ve Knifefish adlı batarya destekli denizaltı dronları, küçük teknelerden suya bırakılarak belirli bir düzen içinde mayın taraması gerçekleştirebiliyor.
Askeri analistler ilk aşamada boğaz içinde hızlı bir ön tarama Yapılabileceğini tespit edilen mayınların ise ikinci aşamada özel deniz robotlarıyla imha edileceğini belirtiyor. Bu süreçte patlayıcılar veya uzaktan tetikleme yöntemleri kullanılabilecek. Eski ABD Donanması Koramiralı Kevin Donegan, insansız sualtı araçlarının küçük bir deniz kanalını haftalar yerine günler içinde haritalayabileceğini ifade etti.
Lloyd’s List Intelligence verileri 13 Nisan’dan bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçen 27 büyük ticaret gemisinden yaklaşık 15’inin İran kıyılarına yakın zorunlu rotayı tercih ettiğini ortaya koydu. Hudson Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Bryan Clark ise ABD’nin mayın temizleme faaliyetleriyle boğazdaki kontrolünü artırmasının, İran’ı müzakere masasına çekebileceğini savundu. Habere göre, mayın temizleme faaliyetleri yalnızca güvenli geçişi sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda ABD’nin ticari gemileri koruyacak askeri konvoylar oluşturmasının da önünü açabilecek. Ancak uzmanlar, Körfez’de biriken mayınların tamamen temizlenmesinin haftalar hatta aylar sürebileceğine dikkat çekiyor.
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.