Türkiye, yerli navigasyon sistemi için kamu ve özel sektörün ortaklığında yeni bir projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Çalışma kapsamında dört stratejik hedef ön plana çıkıyor. Projeyle, vatandaşların kişisel verilerinin korunması ve bu verilerin ticari amaçlarla kullanılmasının engellenmesi hedefleniyor. Aynı zamanda olağanüstü durumlarda sistemin kesintisiz çalışmasıyla güvenliğin artırılması amaçlanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı geçtiğimiz yıl Haziran ayında önemli bir adım atarak, “yerli harita ve navigasyon uygulaması geliştiricilere destek vereceğini” açıklamıştı. Başvurular 2025 içinde alındı ve değerlendirmeler tamamlandı. Mart ayında ise Bakan Mehmet Fatih Kacır’ın da katılımıyla ‘yerli navigasyon’ için tarafların katılımıyla imzalar atıldı.
4 stratejik hedef
Yerli navigasyon sistemi tamamlanıp günlük yaşamda kullanılmaya başlandığında; mobil cihazlarda, başta projenin ortaklarından TOGG olmak üzere taşıtlar, lojistik, akıllı şehir uygulamaları, e-ticaret, turizm, afet ve acil durum yönetimlerinde kullanılacak. Ancak bunların da ötesinde 4 önemli stratejik hedefi var.
Türkiye navigasyonda kendi yolunu çiziyor
Mevcutta Türk vatandaşlarının tamamına yakını, yabancı navigasyon uygulamalarını kullanıyor. Bu nedenle navigasyon uygulamasının üreticisi bir yabancı kurum, her gün milyonlarca Türk vatandaşının nerede olduğunu, nereye gittiğini, nerede, ne kadar zaman geçirdiğini anlık olarak sürekli takip edebiliyor.
Neredeyse yarım metrelik bir farkla, navigasyonu kullanan Türk vatandaşı, gezegenin neresinde olursa olsun, görülebiliyor. Teknolojinin günümüzde ulaştığı nokta nedeniyle özel hayatın gizliliğini korumak çok zor olsa da bu bilgilerin yabancıların elinde olması engellenecek.
Yerli navigasyon ile kritik operasyonlar korunacak
Önce Ukrayna Savaşı sonrasında İsrail’in Filistinlilere yönelik katliamları ve İran’a yönelik ABD-İsrail saldırıları, 21’inci yüzyılda da dünyada barışı korumanın kolay olmadığını gösterdi. Olağanüstü haller ve savaş gibi durumlarda, yabancı bir navigasyon sistemi ile sabotaj yapılabilmesi, lojistik, savunma, acil yardım gibi konuların sabote edilebilmesi mümkün.
Hatta ‘yaptırım’ adı altında bu çok gerekli sistemlerin kullanımı da hedef alınan ülkede durdurulabiliyor. Yerli navigasyon ile bu da önlenecek.
Türk vatandaşlarının bilgileri pazarlanmayacak
Birçok navigasyon uygulaması ‘ücretsiz’ olarak kullanıcıya sunuluyor. Bu ‘ücretsiz’ görüntünün arkasında ise aslında kullanıcı bilgilerinin, ticari firmalara pazarlanması var.
Hem reklam hem de yönlendirme yapılarak aslında kullanıcının kendisi ‘ürün’ haline getiriliyor. Yerli navigasyon ile Türk vatandaşlarının küresel ticari kuruluşlar tarafından ürünleştirilmesinin önüne geçilecek.
Dışa bağlılığı azaltan yerli sistem
Yerli navigasyon ile bu uygulamalar özellikle profesyonel ve ticari kullanımlardan ‘ithal’ olmaktan çıkacak. Hedef aynı zamanda ‘ihraç’ da yapmak. Yani uygulamanın tüm dünyada kullanılması. Bu sayede kaynaklar yurt dışına gitmek yerine yurt dışından kaynak gelmesi hedefleniyor. Bu adım, ‘dışa bağımlılığı’ da azaltacak.
"Milli Teknoloji Hamlesi’nin bir parçası"
Yerli navigasyon için bakanlık koordinasyonunda Başarsoft, BVB ve TOGG güçlerini birleştirdi. Yerli navigasyonun yapay zekâ destekli olması ve kısa vadede kullanılmaya başlanması hedefleniyor.
Yapay zekâ ile trafik analizi ve yol planlamasında yeni dönem
Navigasyon sistemleri, artık günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Telefonlar, otomobiller, akıllı saatler gibi araçlarda yerini aldı. Öyle ki kullanıcı daha aracına bindiği ya da yola çıktığı anda kendiliğinden devreye giriyor. Bu nedenle artık haritalara bakma ya da tabelaları takip etme alışkanlıkları bile azaldı.
Navigasyon sistemleri, uydu ile küresel konumu belirliyor, önceden yüklenmiş ve sürekli güncellenen idari ve fiziki haritalarla görünürlük sağlanıyor. Gerçekliği artırmak adına bütün cadde ve sokaklar ise sürekli görüntü kaydeden araçlarla dönem dönem taranarak, cadde, sokak, bina görüntüleri de yükleniyor. Yapay zekâ sayesinde yolun hangi kısmında araçların daha fazla duraklığı hesaplanarak, yoğunluk belirlenebiliyor.
