İsrail, ABD ve İran arasında yaşanan gerilim ve bölgede artan askeri hareketlilik, NATO’nun rolünü yeniden gündeme taşıdı. Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İran’dan ateşlenerek Türk hava sahasına yönelen bir balistik mühimmatın Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından etkisiz hale getirildiği bildirildi. Türkiye’nin de önemli üyelerinden biri olduğu NATO, 4 Nisan 1949’da ABD, İngiltere, Kanada ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu 12 ülke tarafından kuruldu. Soğuk Savaş döneminde kolektif savunma amacıyla oluşturulan ittifak, yıllar içinde genişleyerek günümüzde 32 üyeli bir güvenlik yapısına dönüştü. İşte 2026 itibarıyla NATO’ya üye ülkeler.
Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinin oluşturduğu Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), 1949 yılında kolektif savunma amacıyla kuruldu. Soğuk Savaş döneminde Sovyet tehdidine karşı kurulan ittifak, yıllar içinde genişleyerek küresel güvenlik mimarisinin en önemli askeri bloklarından biri haline geldi. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ise NATO açısından yeni bir dönüm noktası oldu. Bu gelişme sonrası ittifak hem savunma kapasitesini artırmaya yöneldi hem de genişleme sürecini hızlandırdı. Mart 2024’te İsveç’in de katılımıyla NATO’nun üye sayısı 32’ye yükseldi ve ittifak, Avrupa güvenliğinde daha geniş bir coğrafyayı kapsayan bir yapı kazandı.
NATO ÜYESİ ÜLKELER 2026
NATO üyesi ülkeler alfabetik sıralamaya göre şu şekildedir;
ALMANYA (1955)
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ (1949)
ARNAVUTLUK (2009)
BELÇİKA (1949)
BİRLEȘİK KRALLIK (1949)
BULGARİSTAN (2004)
ÇEK CUMHURİYETİ (1999)
DANİMARKA (1949)
ESTONYA (2004)
FRANSA (1949)
HIRVATİSTAN (2009)
HOLLANDA (1949)
İSPANYA (1982)
İTALYA (1949)
İZLANDA (1949)
KANADA (1949)
KARADAǦ (2017)
KUZEY MAKEDONYA (2020)
LETONYA (2004)
LİTVANYA (2004)
LÜKSEMBURG (1949)
MACARİSTAN (1999)
NORVEÇ (1949)
POLONYA (1999)
PORTEKİZ (1949)
ROMANYA (2004)
SLOVAKYA (2004)
SLOVENYA (2004)
TÜRKİYE (1952)
YUNANİSTAN (1952)
FİNLANDİYA (2023)
İSVEÇ (2024))
TÜRKİYE'NİN NATO'YA NE ZAMAN ÜYE OLDU?
NATO, Türkiye'nin de dahil olduğu ve kuruluşu 1949 yılında kurulan, Kuzey Atlantik İttfakı olarak adlandırılan örgüttür. Türkiye'nin 1952 yılında dahil olduğu NATO, belirli maddeleri işleyişe koyarak üyelerinin bazı haklarını garanti altına almıştır.
NATO’nun kuruluşundan üç yıl sonra 1952’de Türkiye ve Yunanistan’ın, 1954’te Batı Almanya’nın bu ittifaka katılmaları da göstermekteydi ki, NATO ittifakı sadece Sovyet tehdidine karşı kurulmuş bir savunma örgütü değil, aynı zamanda SSCB’yi çevreleme politikasının da ilk aşamasıydı. Nitekim daha sonraki dönemlerde 1951’de ANZUS Paktı, 1954’te SEATO, 1955’te Bağdat Paktı’nın kurulması ve 1959’da CENTO’ya dönüşmesi şeklinde gelişen olaylar, bu çevreleme politikasının kısmen ilgili olduğu alan dahilindeydi. Washington Antlaşması olarak da bilinen NATO antlaşmasıyla, ABD, Kanada, Danimarka, Norveç, Hollanda, Belçika, Lüksemburg, İngiltere, Fransa, İtalya, Portekiz ve İzlanda imzacı devletler oldular. Türkiye’nin NATO’ya katılımına ilişkin olarak, Ekim 1951’de Londra’da imzalanan antlaşma metni Türkiye tarafından 18 Şubat 1952’de onaylanarak NATO’ya üyelik gerçekleşti.
NATO NEDİR, NEDEN KURULDU, AMACI NE?
1989’da Soğuk Savaş’ın yani çift kutuplu (bi-polar) dünyanın sona ermesinden sonra da, NATO 1994’ten itibaren eski sosyalist ülkelerle “barış için ortaklık” projesini uygulamaya koyarak, bu projeyle söz konusu devletlerin ileriki dönemlerde NATO’ya katılımını kolaylaştırma amacı güttü. Bu çerçevede ilk etapta, Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Polonya’nın 1999’daki katılımıyla üye sayısı 19 oldu.
Kasım 2002’de NATO’nun Prag Zirvesi ile Soğuk Savaş sonrasının ikinci genişleme sürecine girilerek, Balkan ve Baltık ülkeleriyle ittifak ve katılım müzakereleri yapıldı. Fransa ittifak üyesi olmakla birlikte, 1966’da Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle’nin bağımsız dış politika arayışı kapsamında NATO’nun entegre askeri yapısından ayrılma kararı aldı. Yunanistan da 1974 yılında, Türkiye’nin Ağustos 1974’teki İkinci Kıbrıs Barış Harekatına bir tepki olarak askeri yapıdan çekildi ancak 1980’de tekrar geri döndü.
