Hicri yeni yıl bugün itibariyle başladı. Son Peygamber Hazreti Muhammed (s.a.v) ve ashabının 1448 yıl önce Mekke'den Medine'ye hicreti, İslam aleminde hicri takvimin başlangıcı kabul ediliyor. Peki Aşure günü ne zaman, hangi güne denk geliyor?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu vakit hesaplamalarına göre, hicri takvimin ilk ayı kabul edilen muharrem ayının ilk günü, bugün idrak ediliyor.
Muharrem ayının başladığını bildiren hilal, ilk kez Atlas Okyanusu'nda ortaya çıkacak ve Asya, Avrupa, Afrika, Kuzey ve Güney Amerika'da görülebilecek. Muharremde oruç tutulup aşure pişirilerek dağıtılması ve Kerbela'da Peygamber Efendimiz Hazreti Muhammed'in (S.A.V) torunu Hazreti Hüseyin ile şehit olanların yad edilmesi, İslam toplumlarının önemli gelenekleri arasında yer alıyor.
Aşure günü ne zaman?
Aşure Günü, hicri yılın ilk ayı muharremin 10. gününe denk gelen 25 Haziran Perşembe günü karşılanacak.
Din İşleri Yüksek Kurulu Uzmanı Üzeyir Öztürk, yaptığı açıklamada, hicri yılın, ayın hareketlerine dayanan bir takvimle belirlendiğini söyledi.
Hicri takvimin, Hazreti Muhammed'in vefatından yaklaşık 6 yıl sonra, Müslümanların Mekke'den Medine'ye hicreti esas alınarak kabul edildiğini hatırlatan Öztürk, hicretin İslam tarihinin en önemli dönüm noktası ve yeni bir dönemin başlangıcı niteliğini taşıdığını vurguladı.
Mekke'deki zulümden kurtulan Müslümanların, hicret sayesinde inançlarını hür bir ortamda geliştirme, yayma ve fertten topluma her alanda uygulama imkanına kavuştuğunu dile getiren Öztürk, şunları kaydetti: "Mekke'den Medine'ye hicret, 13 yıllık Mekke devrini kapatmış ve İslam toplumunun inşasının temelini oluşturan Medine devrini başlatmıştır. Böylece İslam dini yalnızca bireysel bir inanç olmaktan çıkıp, hayatın her safhasını kuşatan bir nizam halini almıştır. Medine'de gerçekleştirilen kardeşlik uygulaması, muhacirler ve ensar arasında tarihte eşi benzeri görülmemiş bir maddi ve manevi dayanışma modeli oluşturmuştur. Bu süreçte imzalanan 'Medine Sözleşmesi' ile toplum hayatını düzenleyen yeni prensipler belirlenmiş, Müslümanlar, Yahudiler ve diğer grupların hak ve sorumlulukları güvence altına alınmıştır."
Öztürk, hicretle birlikte İslam'ın Mekke'nin sınırlarını aşıp dünya ufuklarına yayılmaya başladığına ve evrensel bir mahiyet kazandığına işaret ederek, "Hicret hadisesi sadece fiziki bir mekan değişikliği değil, aynı zamanda Müslümanların inançlarına olan bağlılıklarının ve Allah rızası için gösterdikleri büyük fedakarlıkların delilidir." dedi.
İslam'da büyük bir hürmet ve kutsiyete sahip muharremin, hicri takvimin ilk ayı olduğunu belirten Öztürk, şu ifadeleri kullandı: "Hicri yeni yıl vesilesiyle bizlere düşen görev, hicretin taşıdığı anlam ve mesajları yeniden düşünmek, yaşadığımız zamanı doğru değerlendirmek ve hayatımızı muhasebe ederek geleceğimizi daha sağlam temeller üzerine kurmaktır. Bu bilinçle İslam kardeşliğini güçlendirmeli, birlik ve beraberliğimizi korumalı, sevinçte ve kederde birbirimizin yanında olmalı, sahip olduğumuz maddi ve manevi imkanları paylaşarak dayanışma ruhunu canlı tutmalıyız."
Muharrem ayının fazileti ve bu ayda, özellikle de 10 Muharrem’de oruç tutmanın hükmü nedir?
“Muharrem” hürmet edilen anlamındadır. Bu ay Hz. Peygamber (s.a.s.) tarafından Allah’ın ayı diye nitelendirilmiştir. (Müslim, Sıyâm, 202-203 [1163]) Bu niteleme Muharrem ayının faziletine, ilahi feyz ve bereketinin bolluğuna işarettir.
Resûlullah (s.a.s.), bir hadisinde şöyle buyurmuştur: “Ramazan’dan sonra en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem’de tutulan oruçtur. Farz namazlardan sonra en faziletli namaz da gece namazıdır.” (Müslim, Sıyâm, 202-203 [1163])
Muharremin onuncu günü âşûrâ günüdür. Bugün oruç tutmak da bazı âlimlere göre sünnettir. (Serahsî, el-Mebsût, 3/92) Zira Resûlullah (s.a.s.), âşûrâ gününde oruç tutmuş ve bunu Müslümanlara tavsiye etmiştir. (Buhârî, Savm, 69 [2004]) Hz. Peygamber (s.a.s.) Medine’ye gelince, Yahudilerin âşûrâ gününde oruç tuttuklarını görmüş ve “Bugün niçin oruç tutuyorsunuz?” diye sormuştu. “Bu, hayırlı bir gündür. Allah, o günde İsrâiloğulları’nı düşmanlarından kurtardı. Hz. Musa o gün (şükür olarak) oruç tuttu” dediklerinde Resûlullah da (s.a.s.) “Ben Musa’ya sizden daha layığım (yakınım).” buyurup o gün oruç tuttu ve Müslümanlara da tutmalarını tavsiye etti. (Buhârî, Savm, 69 [2004]; Müslim, Sıyâm, 127-128 [1130]) Hz. Peygamber’in (s.a.s.) bu günde oruç tutulmasını teşvik eden başka hadisleri de vardır. Bir hadiste, “Aşûre günü orucunun önceki yılın günahlarına keffâret olacağını zannederim.” (Müslim, Sıyâm, 196-197 [1162]) buyurmuştur.
Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Yahudilere muhalefet için ertesi sene âşûrâ orucunu Muharremin dokuzuncu günü de tutacağını söylemesi (Müslim, Sıyâm, 133-134 [1134]); bu orucun Muharrem ayının dokuzuncu ve onuncu veya onuncu ve on birinci günlerinde tutulmasının daha doğru olacağına işaret etmektedir. (bk. Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 1/241 [2154])
Şu da bilinmelidir ki, Ramazan orucu farz kılınınca Hz. Peygamber (s.a.s.), isteyenlerin âşûrâ orucu tutup isteyenlerin tutmayabileceğini belirtmiştir. (Buhârî, Savm, 69 [2001]; Müslim, Sıyâm, 113-126 [1125-1129])
