ABD Başkanı Donald Trump, İran'la varılan mutabakata ilişkin ilk somut adımın atıldığını açıkladı. Trump küresel enerji ticaretinin can damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan petrol yüklü gemilerin boğazdan sorunsuz bir şekilde çıkış yaptığını ve güneydeki alternatif rotaların tamamen güvenli olduğunu duyurdu.
Savaş öncesi günlük ortalama 130 ticari geminin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndan 10 Haziran'da 5, 11 Haziran'da 4, 13 Haziran'da 1 ve 14 Haziran'da 5 ticari gemi geçiş yaparken ABD-İran mutabakatının duyurulması sonrası 15 Haziran'da ise 3 gemi geçti.
İran: ABD ile mutabakatta İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakkı teyit edildi
ABD ile İran arasında varılan mutabakatta, İran ve Umman'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki yetkilerine ilişkin düzenlemelerin açık şekilde yer aldığı öne sürüldü.
Fars Haber ajansına konuşan ismi açıklanmayan bir kaynak, müzakere sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Söz konusu kaynağın ifadelerine göre, müzakerelerin son aşamasında mutabakat metninde bazı değişiklikler yapıldı.
Bu değişikliklerle Hürmüz Boğazı üzerindeki İran-Umman egemenliğinin açık ve kesin şekilde ifade edildiği ileri sürüldü.
Yeni metinde, Hürmüz Boğazı'ndaki denizcilik hizmetlerinin gelecekteki yönetiminin İran ve Umman tarafından belirleneceğine dair ifadelerin yer aldığı iddia edildi.
"Denizcilik hizmetleri" ifadesinin açıkça kullanılmasının, ABD tarafından İran'ın ücret tahsil etme hakkının kabul edilmesi anlamına geldiği yorumunda bulunuldu.
Söz konusu ifadenin metnin başka bir bölümünde de tekrarlandığı, buna göre İran'ın gemilerin ücretsiz geçişini yalnızca 60 gün boyunca kabul edeceği savunuldu.
Bu kapsamda ABD'nin ücretlendirme ilkesini kabul ettiği, İran'a ise 60 günlük muafiyet tanındığı ifade edildi.
İran'ın güvenlik, denizcilik, çevre koruma ve sigorta hizmetleri sunarak Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerden gelir elde etmeyi ve bu gelirleri ekonomik kalkınmada kullanmayı planladığı da söz konusu kaynağın ifadeleri arasında yer aldı.
