Türkiye’de milyonlarca çalışan, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılacak açıklamalara odaklandı. EYT düzenlemesinin ardından kapsam dışında kalan 1999-2008 arası sigortalılar için yeni beklentiler gündeme gelirken, emeklilik şartları yeniden mercek altına alındı. Prim gün sayısı ve yaş kriterleri dönemlere göre değişirken, kademeli emeklilik düzenlemesine ilişkin son gelişmeler de yakından takip ediliyor.
EYT sonrası gözler bu kez kapsam dışında kalan milyonlara çevrildi. 1999 ile 2008 yılları arasında sigorta girişi olanlar, emeklilik için yeni bir düzenleme olup olmayacağını araştırırken, Sosyal Güvenlik Kurumu verileri ve mevcut sistemdeki şartlar yeniden gündeme geldi. Kademeli emeklilik beklentisi ise tartışılmaya devam ediyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK SON DURUM NE?
2000 yılı sonrasına kademeli emeklilik ile ilgili gündemde yeni bir çalışma bulunmuyor. Açıklama gelmesi durumunda haberimize eklenecektir.
2000 SONRASI ÇALIŞANLARI KAPSAYACAK MI?
EYT’den faydalanamayan 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişli çalışanlar, kademeli emeklilik taleplerini dile getiriyor. Bu grup, yaş şartlarının daha esnek hâle gelmesini ve 58-60 yaş sınırının kaldırılmasını talep ediyor. Resmi kanun teklifleri de gündeme gelmiş olsa da henüz uygulanabilir bir karar alınmış değil.
EMEKLİLİK SİSTEMİ DEĞİŞECEK Mİ?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, konuyla ilgili olarak geçtiğimiz aylarda açıklamada bulunmuş ve konuşmasında şu ifadelere yer vermişti: "Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartlar devam edecek."
KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR?
Kademeli emeklilik, sigortalı çalışanların belirli bir yaşa ve prim gün sayısına ulaştıklarında kısmi olarak emekli olmalarını sağlayan sistemdir.
Kademeli emeklilik şartları, sigortalılık türüne ve başlangıç tarihine göre değişiyor.
KİMLER ERKEN EMEKLİ OLABİLİR?
Erken emeklilik, belirli şartları sağlayan çalışanların standart emeklilik yaşını beklemeden sosyal güvenceyle iş hayatını sonlandırmasına olanak tanıyan bir sistemdir. Türkiye’de kimlerin erken emekli olabileceği, sigorta başlangıç tarihi, prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve özel durumlara göre değişiklik gösterir. İşte erken emeklilik hakkından yararlanabilecek gruplar:
EYT’liler (Emeklilikte Yaşa Takılanlar): 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar, yaş şartı olmadan emekli olabilir. Kadınlar için 20 yıl sigortalılık ve 5.000 prim günü, erkekler için 25 yıl sigortalılık ve 5.975 prim günü gerekir.
Engelli bireyler: En az %40 engellilik oranına sahip olanlar, vergi indirimiyle yaş beklemeden emekli olabilir. Engellilik oranına göre sigortalılık süresi ve prim gün şartları değişir:
%60 ve üzeri: 15 yıl – 3.960 gün
%50–59: 16 yıl – 4.320 gün
%40–49: 18 yıl – 4.680 gün
Malulen emeklilik hakkı olanlar: En az %60 iş gücü kaybı olanlar (örneğin iş kazası, meslek hastalığı) 10 yıl sigortalılık ve 1.800 prim günüyle emekli olabilir.
Ağır ve riskli işlerde çalışanlar: Maden işçileri, basın çalışanları, askeri personel gibi meslek grupları için fiili hizmet süresi zammı uygulanır.
Doğum ve askerlik borçlanması yapanlar: Kadınlar doğum başına 2 yıl (en fazla 3 çocuk için 6 yıl), erkekler askerlik süresi kadar borçlanma yaparak sigorta başlangıcını geriye çekebilir.
