Sur ilçesindeki İçkale Müze Yerleşkesi’nde 1934 yılında kurulan ve 36 bin 352 envanterin bulunduğu Diyarbakır Müzesi’ne, kurulduğu dönemde bölgede başka müze bulunmadığı için çevre illerden çok sayıda tarihi eser getirilerek koruma altına alındı.

Müzede fiziki koşullar nedeniyle daha önce sergilenemeyen taş eserlerin birçoğu, düzenlenen proje kapsamında müze bahçesinde ziyarete açılmaya başladı. Bu eserler arasında yer alan ve ‘Dünyanın ilk emojili asker mezar taşı’ olarak nitelendirilen tarihi taş da ilk kez sergilenmeye başlandı. 

1934 yılından bu yana müze deposunda korunan eser, yapılan restorasyonun ardından müze bahçesinde ziyaretçilerle buluştu. Bazalt taşından yapılmış mezar taşının, savaşa giden ve hayatını kaybeden bir askere ait olduğu değerlendiriliyor. Yüz hatları, kaş ve göz detayları ile ağız kısmındaki korku ve telaş ifadesi, taşı diğer örneklerden ayırıyor. Bu nedenle eser, ‘Emojili asker mezar taşı’ olarak tanımlanıyor.

'BU TAŞ GÜNÜMÜZE EKSİKSİZ GELMİŞ'

Tarihte insan ve hayvan figürlü mezar taşlarına sıkça rastlandığını ancak bu taşın insan duygusunu birebir yansıtan nadir örneklerden biri olduğunu belirten Müze Müdür Vekili Müjdat Gizligöl, şunları söyledi:

"1934 yılında kurulan Diyarbakır müzesi Türkiye’nin en eski ve köklü müzelerinden biridir. Kurulduğu yıllarda bölgesinde başka müzeler olmadığı için başka illerden buraya çok sayıda eser getirilmiştir. 36 bin 352 tane envarterlik eserlerimiz var. Bunlardan taş eserlerimizde mevcuttur. Fiziki koşullardan dolayı taş eserleri sergileyemiyorduk. Yeni projemizle birlikte bu eserleri müze bahçesinde sergilemeye başladık. Bunlardan bir tanesi de dünyanın en eski emojisi olarak nitelendirilen emojili asker mezar taşımızdı. Bu eser 1934 yılından beri müzemizin deposunda yer alıyordu. 

Yapılan restorasyonunun ardından müzemizin bahçesinde sergiledik. Tarihte çok sayıda insan ve hayvan figürlü mezar taşı var. Bu taşın özelliği ise birebir bir ifadeyi vermesidir. Bazalt taşından yapılmış eser, askere giden ve sonrasında vefat eden bir askere aittir. Korku telaş sonucunda ne olacağını kestirilemeyen bir ifade mezar taşına işlenmiş. Bu yüzden buna diğer mezar taşlarından farklı olarak ‘Emojili asker mezar taşı’ diyoruz. Bu eseri müzemizin bahçesinde sergilemeye başladık. Tarihte ölenler için kimi zaman insan kimi zaman da hayvan mezar taşları yapılmış. Bu mezar taşımız korku ve endişeyi birebir verdiği için ‘Dünyanın ilk emojili asker mezar taşı’ diyoruz. Mezar taşımızın başında bir miğfer var. Taşta gözler ve kaşlar verilmiş, ağzı ise korku ifade ediyor. Bu taş günümüze eksiksiz gelmiş. Kısmen bazı yerlerde deformasyona uğramış fakat bu ifadeleri engellememiş."