Soğuk hava, Türkiye'de milyonlarca kişinin ortak sorunu olan astım ataklarını tetikleyebiliyor. Kişinin astımı ne kadar şiddetliyse, soğuk havanın şikayetleri tetikleme ihtimali de bir o kadar yükseliyor. Göğüs Hastalıkları Bölümü'nden Uz Dr. Arif Keleşoğlu, kış aylarında soğuk havaların da etkisiyle artan astım ataklarını doğru tedavinin yanı sıra basit önlemlerle kontrol altına almanın mümkün olduğunu belirtti.
Astımın akciğerlerdeki hava yollarının geri dönebilir şekilde daralması ile niteli bir hastalık olduğunun altını çizen Keleşoğlu, "Astımın Türkiye'deki nüfusun yüzde 5-7'sini etkilediği düşünülmektedir.
Grip gibi çeşitli viral üst solunum yolu hastalıkları, tozlar, kokular, gaz ve dumanlar astım ataklarını tetikleyebilir. Kış ayları da astım atakları açısından risk taşımaktadır. Soğuk havaların solunum yoluna etkisiyle astım atakları kış aylarında artış göstermektedir" dedi.
"Soğuk havanın şikayetleri tetikleme ihtimali yüksek"
Özellikle soğuk ve kuru havanın, hava yollarını etkileyerek öksürüğe, hırıltıya ve nefes darlığına neden olabilmesi nedeniyle yaygın bir astım tetikleyicisi olduğunu belirten Uz. Dr. Arif Keleşoğlu, "Astım atağının tetiklenmesi birçok faktörle olmaktadır. Soğuk hava da bunlardan birisidir. Astımlı birçok kişinin mevsimlerden ve sıcaklık değişikliklerinden etkilendiklerini fark eder. Astımlı kişilerde kış mevsimi diğer mevsimlere göre daha fazla alevlenmelere neden olabilir. Soğuk havaya, kuru ve rüzgarlı koşullar eşlik ettiğinde astım şikayetleri ortaya çıkar. Genellikle kişinin astımı ne kadar şiddetliyse, soğuk havanın şikayetleri tetikleme ihtimali o kadar yüksektir" ifadelerini kullandı.
"Atkı benzeri giysilerle yüzünüzü örtün"
Burun yerine ağızdan nefes alındığında yeterince ısıtılmadan akciğerlere ulaşan havanın buradaki bazı sinir uçlarını uyararak bronşların kasılmasına yol açabildiğini söyleyen Keleşoğlu, "Ağızdan soğuk hava solumak bronşların kasılmasına neden olan en büyük etkenlerdendir. Oysaki burundan nefes alındığında, burunun içindeki labirentleri dolaşan hava, buradaki kan damarları aracılığı ile ısınır. Akciğerlere ulaşan, yeterince ısınan bu hava astım atağını tetiklemez. Atkı gibi giysilerle yüzün örtülmesi, soğuk hava solunmasını engelleyerek, astımlılara yardımcı olacaktır" şeklinde konuştu.
Soğuk havada egzersiz için önlem alınmalı
Düzenli egzersizin, özellikle astım gibi kronik akciğer hastalıkları olan kişiler için sağlıklı bir yaşam tarzının önemli bir parçası olduğunu belirten Keleşoğlu, "Ne yazık ki, akciğer hastalıkları belirli egzersiz ve aktivitelere katılmayı zorlaştırabilir. Bu kişilerde astım semptomları, egzersiz yapıldığında ağız yoluyla alınan soğuk ve kuru havanın hızla solunmasıyla tetiklenir. Bu sorun soğukla daha da kötüleşebilir, bu nedenle birçok kişi açık havada egzersiz yapmaktan hoşlansa da, akciğer hastalığı olanlar için sıcaklıktaki düşüş endişe verici olabilir. Hava koşullarına rağmen birçok sağlık nedeni için egzersiz programını korumaya çalışmak önemlidir. Ancak astım ve diğer solunum yolu rahatsızlıkları olanlar, soğuk hava gibi potansiyel tetikleyicilere dikkat etmeli ve ilaç ayarlamaları gibi bazı önlemler almalıdır" dedi.
Astım hastalarına tavsiyeler
Astım hastalarının spora başlamadan 20 dakika ilaçlarını kullanması gerektiğini vurgulayan Uz. Dr. Arif Keleşoğlu, "Soğuk havalarda ve efor gerektiren işler yapılacaksa kurtarıcı nefes açıcı ilaçların (inhalerler) yanınızda olması hayat kurtarıcı olabilir. Soğuk havaya çıkmadan ya da efor gerektirecek işlere başlamadan 15-20 dakika önce bunları kullanmak, atakların oluşmasını engelleyecektir. Stres yönetimini bilmek de astıma karşı bağışıklık sistemini güçlendiren yöntemler arasındadır" ifadelerini kullandı. Astım hastalarının özellikle soğuk havalarda alması gereken koruyucu önlemleri sıralayan Keleşoğlu, "Dengeli ve düzenli beslenilmeli, sebze ve meyveler mevsiminde tüketilmelidir. Özellikle A, C, E vitamini ile selenyum ve antioksidandan zengin brokoli, maydanoz, roka gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler tercih edilebilir" dedi.
"Bol su tüketin"
Astım rahatsızlığı bulunan kişilerin bol sıvı tüketmesi tavsiyesinde bulunan Keleşoğlu, "Su ile vücudun atık maddelerden temizlenir. Kalabalık ortamlar çok iyi havalandırılmalıdır. Klimaların rutin kontrolleri yaptırılmalı, hava yoluyla bulaşan bakterilere karşı önlem alınmalıdır. İyi bir uyku, rahat ve dinlenmiş bir vücuda; bu da güçlü bir bağışıklık sisteminin oluşmasına yardımcı olur. Düzenli ve kaliteli uyku uyumaya çalışılmalıdır. Çoğu enfeksiyon damlacık yoluyla bulaştığı için 8 saate kadar canlı kalabilen bu etkenlerden korunmak için el hijyenine özen gösterilmelidir. Eller sık sık yıkanmalı ve sıvı sabun kullanılmalıdır. Hasta kişilerle temas en aza indirilmeli, çevredeki kişilerle öpüşmekten ve sarılmaktan kaçınılmalıdır" ifadelerini kullandı.
