Orta Doğu’da süregelen çatışmaların küresel enerji arzını sekteye uğratması, dünya genelinde derinleşen bir enerji krizini beraberinde getirdi. Artan tedarik sorunları ve hızla yükselen maliyetler karşısında birçok ülke harekete geçti. Hükümetler, enerji tüketimini azaltmaya yönelik tasarruf tedbirlerini devreye alırken, aynı zamanda vatandaşları daha dikkatli kullanım konusunda teşvik eden kampanyalar başlattı. İşte ülkeler ve hayata geçirdikleri tasarruf politikaları...
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) "2026 Enerji Krizi Politika Takip Aracı" ve hükümetlerin açıklamalarından derlenen bilgilere göre, ülkeler bir yandan talebi düşürmeye yönelik tasarruf politikalarını devreye alırken, diğer yandan vergi indirimleri, sübvansiyonlar ve fiyat kontrolleriyle hane halklarını korumaya çalışıyor.
Hürmüz Boğazı'nda arz krizi
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı'nda yaşanan arz kesintisi, Brent petrolün varil fiyatının savaş öncesi döneme göre yüzde 50'ye yakın artmasına neden oldu.
Yüksek fiyartlara karşı "talebi düşürme" önlemi
Dünya genelinde doğal gaz fiyatları da hızla arttı. Pek çok ülke, yüksek fiyatlar ve arz kısıtı karşısında talebi düşürmek için önlem almaya başladı.
İşte ülkelerin aldığı tasarruf önlemleri...
BANGLADEŞ
Temel starteji: Radikal Kısıtlamalar
-Okul ve üniversitlerin geçici olarak kapatılması kararlaştırıldı.
-Aydınlatma ve ısıtmada sert tasarruf
-Toplu taşıma kullanımı teşviki
ENDONEZYA
Temel starteji: Kamuda uzaktan çalışma
-Kamu personeline haftada 1 gün uzaktan çalışma zorunluluğu.
-Biyodizel programı ile yakıt sübvansiyonu desteği.
HİNDİSTAN
Temel starteji: Sanayi Gaz Rotası
-Sanayide doğal gaz ve LPG kullanımına yönelik sınırlamalar.
-Kamu seyahatlerinde tasarruf odaklı kısıtlamalar.
GÜNEY KORE
Temel starteji: Tavan Fiyat Uygulaması
-Enerji fiyatlarında tavan fiyat uygulaması ile piyasa kontrolü.
-Kamu araç kullanımına yönelik sert sınırlamalar.
FILIPINLER
Temel starteji: 3 Günlük Hafta Tatili
-Kamuda enerji tasarrufu için hafta tatili 3 güne çıkarıldı.
-Bazı şehirlerde ulaşımı kolaylaştırmak için ücretsiz toplu taşıma.
ALMANYA
Temel starteji: Fiyat Artış Sınırı
-Enerji maliyetlerindeki artışı dizginlemek için yasal sınır.
-Isınma ve aydınlatma verimliliği üzerine ulusal seferberlik.
FRANSA
Temel starteji: Sektörel Mali Destek
-Balıkçılık ve tarım sektörlerine yönelik acil yakıt desteği.
-Ulaşımda enerji verimliliği için geçici fonlar.
İSPANYA
Temel starteji: Yeşil Vergi İndirimi
-Yenilenebilir enerji kurulumu yapanlara gelir vergisi indirimi.
-Enerji yoğun sanayiler için özel koruma paketleri.
İTALYA
Temel starteji: Tüketim Vergisi Kesintisi
-Akaryakıt üzerindeki vergilerin kriz süresince düşürülmesi.
-Sanyi üretiminde enerji yoğunluğunun azaltılması planı.
İNGİLTERE
Temel starteji: Sosyal Destek Paketi
-Düşük gelirli ailelere ısınma yardımı ve enerji kuponları.
-Enerji şirketlerine yönelik rüzgar vergisi (Windfall tax) tartışmaları.
