İstanbul Ticaret Odası (İTO) Meclis Başkanı Erhan Erken, tarihin derinliklerinde kalan önemli bir geleneği anlattı. Erken, Orta Asya’dan hac yolculuğuna çıkan Müslümanların Mekke’ye gitmeden önce İstanbul’a uğradığını ve bunun manevi bir hazırlığın parçası olarak görüldüğünü anlattı. Bu geleneğin en önemli izlerini ise Üsküdar’daki Özbekler Tekkesi ile Sultanahmet’teki Buhara Özbekler Tekkesi’nin taşıdığını söyledi.
HAC YOLCULUĞUNUN MANEVİ DURAĞIYDI
Erhan Erken, geçmişte Türkistan’dan yola çıkan hacı adaylarının kutsal topraklara ulaşmadan önce halifenin yaşadığı ve Peygamber Efendimiz'in övgüsüne mazhar olan İstanbul’u ziyaret etmeyi önemli bir manevi hazırlık olarak gördüklerini belirtti. Bu yolculuklarda İstanbul’un sadece bir geçiş noktası değil, aynı zamanda ruhani bir durak olduğunu vurgulayan Erken, hac yolcularının şehirde konaklayarak ibadetlerini yerine getirdiğini ve kutsal yolculuğa hazırlandığını ifade etti.
ÜSKÜDAR ÖZBEKLER TEKKESİ TARİHE TANIKLIK ETTİ
1752-1753 yıllarında Maraş Valisi Abdullah Paşa tarafından yaptırılan Üsküdar Özbekler Tekkesi’nin zamanla Orta Asya’dan gelen dervişler ve hac yolcuları için önemli bir merkez haline geldiğini belirten Erken, yapının Nakşibendi tarikatına vakfedildiğini söyledi. Özbekler Tekkesi’nin yalnızca hac yolcularına ev sahipliği yapmakla kalmadığını ifade eden Erken, Osmanlı-Rus Savaşı döneminde sığınak olarak kullanıldığını, Milli Mücadele yıllarında ise adeta gizli bir karargâh görevi üstlendiğini dile getirdi.
MEHMET AKİF VE HALİDE EDİP DE BURADA KALDI
Milli Mücadele’nin önemli isimlerinden Mehmet Akif Ersoy ve Halide Edip Adıvar’ın Anadolu’ya geçmeden önce Özbekler Tekkesi’nde konakladığını aktaran Erken, dönemin tekke şeyhi Ataullah Efendi’nin de vatan savunmasında önemli hizmetlerde bulunduğunu söyledi.
BUHARA ÖZBEKLER TEKKESİ DİPLOMASİ MERKEZİ OLDU
Sultanahmet’te bulunan Buhara Özbekler Tekkesi’nin tarihinin daha da eskiye uzandığını belirten Erken, yapının 1692-1693 yıllarında Defterdar İsmail Bey tarafından inşa edildiğini ifade etti. Başlangıçta hacılar ve seyyahlar için misafirhane olarak kullanılan tekkenin zamanla Türkistan ile Osmanlı Devleti arasındaki diplomatik temasların önemli merkezlerinden biri haline geldiğini kaydeden Erken, Buharalı Şeyh Süleyman Efendi döneminde ise ilim ve kültür hayatına yön veren önemli bir ocak olarak faaliyet gösterdiğini anlattı.
