Efes’ten Nemrut’a tarih artık gece parlıyor

Gece müzeciliği, kültürel miras kurumlarının geleneksel çalışma düzeninin dışına çıkarak, normal mesai saatlerinin bitiminden sonra, özellikle akşam ve gece saatlerinde ziyaretçi ağırlaması ve çeşitli etkinlikler düzenlemesi anlamına gelen modern bir müzecilik anlayışı olarak giderek yaygınlaşıyor. Türkiye’de bu uygulama, 2010’lu yıllardan itibaren giderek daha fazla ilgi görmeye başladı. Bu ilgi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müzecilikte modernleşme ve ziyaretçi odaklı hizmet anlayışını benimseyen politikalarıyla uyum gösteriyor. Böylece başlangıçta, İstanbul Modern, Pera Müzesi ve Sakıp Sabancı Müzesi gibi büyük şehirlerdeki bazı özel ve vakıf müzelerinde, sergi dönemlerine veya özel günlere bağlı olarak uzatılmış ziyaret saatleri ve geceye özgü etkinliklerle ortaya çıkan bu hareketlilik, zamanla Bakanlığa bağlı müze ve ören yerlerine de yayıldı. Özellikle yaz aylarında, yüksek sıcaklıklar nedeniyle gündüz ziyaretlerinin zorlaştığı Akdeniz ve Ege bölgelerindeki popüler ören yerlerinin (örneğin Efes Antik Kenti, Side Antik Kenti, Patara Antik Kenti) ve bazı büyük müzelerin (İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Topkapı Sarayı Müzesi) gece ziyaretlerine açılması, hem yerli hem de yabancı turistler için çekici bir alternatif oluşturdu. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2024 yılı hedeflerinde en dikkat çeken projelerden olan gece müzeciliği geçtiğimiz yaz sezonunda ilk kez uygulanmaya başlanmıştı. Bu uygulama kapsamında geçtiğimiz yıl yalnızca Efes Antik Kenti’ni 300 bin kişi ziyaret etti. Bu yıl ise 1 Haziran’da başlayan gece müzeciliği uygulaması 1 Ekim’e kadar uygulanacak. 13 ilde, 27 müze ve ören yeri gece müzeciliği ile aydınlatılacak ve geç saatlere kadar gezilebilecek.

Yüzde 17’lik bir artış

Proje ile Ege ve Akdeniz sahilleri boyunca uzanan tarihi ve turizm değeri yüksek ören yerlerinin, gece saatlerinde de ziyaret edilebilmesi amaçlanıyor. 40 derecenin üzerindeki aşırı sıcaklar yerine gece serinliğinde tarihe yolculuk vaat eden proje, farklı ve unutulmaz bir gezi deneyimi sunuyor. Gece müzeciliğinde en çok ilgi çeken ve UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti, bu yıl da kapılarını çarşamba, perşembe, cuma ve cumartesi günleri akşam saat 23.00’e kadar açık tutuyor. Efes’in yanı sıra Antalya’da bulunan Aspendos, Patara ve Side ören yerleri de geç saatlere kadar ziyaretçi ağırlıyor. Milyonlarca turistin tatil rotasında yer alan Antalya, yıl başından bu yana 9 milyondan fazla yabancı turisti ağırladı. Bu sayı, “Geleceğe Miras” projesi ve gece müzeciliği uygulamasıyla giderek artıyor. Projeyle bir yandan kazılarla geçmişin izleri gün yüzüne çıkarılıyor, bir yandan da çevre düzenlemeleri, gezi güzergahları ve ışıklandırma çalışmaları gerçekleştiriliyor. Özellikle gündüz hava sıcaklığının yüksek olduğu kentte turistler, daha çok hava karardıktan sonra ören yerlerini ziyaret etmeyi tercih ediyor. Geçen yıl 6 aylık dönemde bölgedeki müze ve ören yerlerine yapılan ziyaret sayısı 1,1 milyon iken bu yıl bu uygulama ile yüzde 17’lik bir artış görülmüş ve ziyaretçi sayısı 1,3 milyona yükselmiş.

Batı’dan Doğu’ya

Ülkenin yalnızca Batı kıyıları değil, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesindeki pek çok turistlik yer de gece müzeciliği deneyimi imkânı sunuyor. Güneydoğu Anadolu’nun en çok ziyaret edilenleri arasında bulunan Adıyaman Nemrut Ören Yeri gece ışıklandırmasıyla 04.00-09.00 saatleri arasında ziyaretçiler tarafından gezilebiliyor. Geç Antik Dönem kiliseleri ile Erken Süryani ve Hristiyan ikonografisine ait örnekleri barındıran Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi ve Türkiye’nin kapalı alan ve sergi salonu olarak en büyük müzesi ve dünyanın da sayılı müzeleri arasında yer alan Şanlıurfa Müzesi de akşam saat 21.00’e kadar ziyaret edilebiliyor. Ayrıca Şanlıurfa’daki Haleplibahçe Mozaik Müzesi ve Erzurum Müzesi de bu kapsamda saat 21.00’e kadar açık olacak müzelerden.