DSÖ: Acil önlem alınmazsa yıllık kanser vakalarının 2050'ye kadar yaklaşık 35 milyona ulaşması bekleniyor

DSÖ, Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) ile hazırladığı "2026 Küresel Kanser Durum Raporu" başlıklı raporunu açıkladı.

Milyonlarca kişinin kanserin fiziksel, duygusal ve mali yüküyle karşı karşıya kaldığına işaret edilen raporda, "Kanser nedeniyle her gün 26 binden fazla kişini hayatını kaybediyor. Her yıl tahmini 20,6 milyon yeni vaka ve yaklaşık 10 milyon ölümle kanser, kalp-damar hastalıklarından sonra küresel olarak ikinci önde gelen ölüm nedeni olmaya devam ediyor" ifadelerine yer verildi.

Raporda, bu eğilimi tersine çevirmek için kanserden etkilenenlerin sağlık ihtiyaçlarına ve yaşam deneyimlerine yanıt veren, insan merkezli bir yaklaşıma doğru temel bir değişime ihtiyaç duyulduğu belirtilerek "Acil önlem alınmadığı takdirde yıllık kanser vakalarının 2050'ye kadar yaklaşık 35 milyona ulaşması bekleniyor" ifadeleri kullanıldı.

Kanseri önleme, teşhis, tedavi ve destekleyici bakıma erişimde kalıcı ve giderek artan eşitsizlikler olduğuna vurgu yapılan raporda, bu durum nedeniyle milyonlarca kişinin ihtiyaç duyduğu hizmetlerden mahrum kaldığının altı çizildi.

Raporda, "Analizlere göre, yüksek gelirli ülkelerde meme kanseri teşhisi konulan kadınların yüzde 87'si 5 yıl hayatta kalırken düşük gelirli ülkelerde bu oran sadece yüzde 42 civarında. Şu anda ülkelerin 3'te 1'inden daha azında kanser bakımı evrensel sağlık sigortası paketlerine dahil ediliyor" ifadeleri kullanıldı.

"Asya, 2024'te kanser vakalarının yüzde 50,7'sini ve ölümlerin yüzde 56,5'ini oluşturarak en büyük paya sahip oldu"

"Asya, 2024'te tüm kanser vakalarının yüzde 50,7'sini ve ölümlerin yüzde 56,5'ini oluşturarak en büyük paya sahip oldu. Bu da büyük nüfusunu yansıtıyor. Avrupa ise dünya nüfusunun sadece yaklaşık yüzde 9'una sahip olmasına rağmen küresel vakaların yüzde 21'ini ve ölümlerin yüzde 20'sini oluşturarak orantısız derecede yüksek bir yük taşıdı. Buna karşılık Afrika'daki birçok ülkede ve Asya'nın bazı bölgelerinde daha düşük vaka oranları görülürken orantısız derecede yüksek ölüm oranları yaşanıyor."

Raporda, akciğer kanserinin, küresel olarak kanser ölümlerinin önde gelen nedeni olmaya devam ettiği kaydedilerek akciğer, prostat ve kolorektal kanserlerinin erkeklerde en sık görülen kanserler arasında yer aldığı, meme, akciğer ve kolorektal kanserlerin kadınlarda yükün önemli bir bölümünü oluşturduğu kaydedildi.

"Dünya genelinde kanser vakalarının neredeyse 4'te 1'i, özellikle insan papillomavirüsü (HPV), hepatit B, C ile Helicobacter pylori gibi enfeksiyonlar, alkol ile tütün kullanımı, yüksek vücut kitle indeksi ve yetersiz fiziksel aktivite gibi önlenebilir risk faktörleriyle bağlantılı" bilgileri paylaşılan raporda, bunun da önlemenin kritik rolünü vurguladığı belirtildi.

"Kanser, neredeyse hepimizi etkileyen son derece kişisel bir hastalıktır"

Ülkelerin yüzde 82'sinin ulusal kanser kontrol planlarına sahip olduğu vurgulanan raporda, bu oranın 2010'da yüzde 50 olduğu hatırlatıldı ve bu konudaki siyasi kararlığın yükseldiğine değinildi.

Raporda görüşlerine yer verilen DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Kanser, neredeyse hepimizi etkileyen son derece kişisel bir hastalıktır. Ancak bir kişinin kanserden kurtulup kurtulamayacağı asla nerede doğduğuna veya ne kadar kazandığına bağlı olmamalı" ifadelerini kullandı.

Ghebreyesus, raporda belgelenen eşitsizliklerin kaçınılmaz olmadığını kaydererek, bu eşitsizliklerin tercihlerin sonucu olduğunu, daha güçlü ve birleşik bir eylemle tersine çevrilebileceğinin altını çizdi.