Trump yönetimi Hürmüz'e ablukayı sertleştirerek, İran’ı askeri yöntemler yerine ekonomik yaptırımlar, finansal kısıtlamalar ve petrol gelirlerini hedef alan adımlarla zayıflatmayı amaçlıyor. ABD'nin bu yolla İran'da ocak ayındaki gibi kanlı bir halk ayaklanmasını tetiklemeye çalıştığı değerlendiriliyor. Öte yandan Trump dün sosyal medya üzerinden Tahran'a "Akıllı olun" uyarısında bulundu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a yönelik düzenlenen 'Ekonomik Öfke Operasyonu’na dair açıklamada bulundu. Bessent, "Hazine Bakanlığı, Ekonomik Öfke Operasyonu kapsamında İran’ın uluslararası gölge bankacılık altyapısını, kripto para erişimini, gölge filosunu, silah tedarik ağlarını, bölgedeki vekillerine sağlanan finansmanı ve İran’ın petrol ticaretini destekleyen bağımsız Çin merkezli çaydanlık olarak adlandırılan petrol rafinerilerini hedef almıştır. Bu eylemler, terörizmi finanse etmek için kullanılacak on milyarlarca dolarlık geliri kesintiye uğratmıştır" dedi. Bessent'in açıklamaları, füzeler yerine ekonomiyle İran'ı çökmesi hedefleniyor, değerlendirmesine sebep oldu.
Harg adası beklentisi
ABD Başkanı Donald Trump’ın maksimum baskı kampanyası kapsamında İran’da enflasyonun iki katına çıktığını ve para biriminin hızla değer kaybettiğini aktaran Bessent, "İran’ın başlıca petrol ihracat terminali olan Harg Adası, yakında depolama kapasitesinin sınırına ulaşacak" ifadelerini kullanarak, "Bu durum rejimi petrol üretimini azaltmaya zorlayacak, günlük yaklaşık 170 milyon dolarlık ek gelir kaybına yol açacak ve İran’ın petrol altyapısına kalıcı zarar verecektir" dedi.
Yaptırım listesi genişliyor
ABD Hazine Bakanlığı’nın İran’a yönelik azami baskı uygulamaya devam edeceğini belirten Bessent, "Tahran’a yasa dışı para akışını kolaylaştıran herhangi bir kişi, gemi veya kuruluş, ABD yaptırımlarına maruz kalma riskiyle karşı karşıya kalacak" dedi. ABD Hazine Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ‘Ekonomik Öfke’ kapsamında Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nin (OFAC), İran'ın gölge bankacılık ağlarını yöneten ve ‘yaptırımların delinmesi ile İran'ın terörizme verdiği destekle bağlantılı’ on milyarlarca dolar değerindeki fonların hareketini kolaylaştıran 35 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine aldığı belirtildi. Açıklamada, söz konusu ağların Devrim Muhafızları Ordusu dahil olmak üzere İran Silahlı Kuvvetleri'nin, yasa dışı petrol satışlarından elde edilen ödemeleri tahsil etmek, füzeler ve diğer silah sistemleri için hassas bileşenler satın almak ve İran'ın terör bağlantılı gruplara para transfer etmek amacıyla uluslararası finans sistemine erişmesine olanak tanıdığı iddia edildi.
Üç ayaklı hedef
Yaptırımların İran'ın uluslararası finans sistemine erişimini zorlaştırmayı, petrol gelirlerini azaltmayı ve yaptırım ihlallerinin maliyetini artırmayı amaçladığı kaydedildi. Açıklamada ayrıca İran'a Hürmüz Boğazı için ‘geçiş ücreti’ ödemelerinin ciddi yaptırım riski taşıdığı konusunda finansal kurumlara uyarıda bulunuldu.
Amerikan Wall Street Journal gazetesi de ABD Başkanı Trump, nükleer taviz vermeyen İran'ı dize getirmek deniz ablukasının genişletilmesi talimatını verdi. İddiaya göre Trump, "bombardımana yeniden başlamak" veya "çatışmadan tamamen çekilmek" seçeneklerini, mevcut deniz ablukasını sürdürmekten daha riskli buluyor. Bu stratejiyle Tahran’ın liman trafiği ve petrol ihracatı tamamen durdurularak, İran ekonomisi üzerindeki baskı da maksimum seviyeye çıkarılacak.
Tek taraflı zafer ilanı mı yapacak?
ABD istihbarat örgütleri de Trump’ın "tek taraflı zafer ilan etmesi" durumunda yaşanacakları değerlendiriyor. İngiliz medyasının haberine göre, "ABD istihbarat teşkilatları, özellikle kasımdaki ara seçimler öncesi artan siyasi baskıyı hafifletmek adına Trump’ın sahadan nasıl çekilebileceğini inceliyor" denildi. ABD’nin bölgedeki asker sayısını azaltarak zafer ilan etmesinin İran tarafından "kazanım" olarak görüleceği öne sürülüyor. Ancak ABD'nin bölgedeki askeri varlığını korunması durumunda Tahran'ın bunu sadece bir müzakere taktiği olarak algılayacağı savunuluyor.
TAHRAN PLANIN FARKINDA
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, "Düşman yeni bir aşamaya girmiştir. Deniz ablukası, medya üzerinden algı oluşturma, ekonomik baskı ve ülke içinde ayrılık çıkarmayı devreye sokarak bizi içeriden zayıflatmayı ve hatta çökertmeyi hedefliyor" dedi. Diğer taraftan İran devlet televizyonu Press TV'ye konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir güvenlik yetkilisi konuya ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, ABD'nin deniz ablukasına yakında pratik ve "emsalsiz bir eylemle" karşılık verileceği belirtildi.
Akıllı olsunlar!
Öte yandan Trump dün sosyal medya üzerinden yine İran'ı hedef aldı. "Yakında akıllanmaları gerek" diye yazdı. ABD ve İran arasında devam eden ateşkesten bir anlaşma çıkıp çıkmayacağı belirsizliğini korurken ABD Başkanı Donald Trump, Truth üzerinden bir paylaşım yaparak İran'ı hedef aldı. Trump paylaşımında “İran bir türlü işleri yoluna koyamıyor. Nükleer silahsızlanma anlaşması imzalamayı bilmiyorlar. Yakında akıllanmaları gerek!” diye yazdı. Trump mesajında yapay zekayla oluşturulmuş bir görsel de paylaştı. Güneş gözlüklü Trump görselde bir tüfeği tutarken görülürken arkadaki patlamalar da dikkat çekiyor.
Ocak'taKİ dolar kıtlığı
ABD Hazine Bakanı, İran'da geçen ocak ayında meydana gelen toplumsal olayları Washington'ın çektiği dolar kıtlığı operasyonuyla tetiklediğini de anlatmıştı. Şubat ayında Senato Bankacılık Komitesi önünde senatörlerin Trump liderliğindeki yönetimin ekonomi politikalarına ilişkin sorularını yanıtlayan Bessent, "Hazine Bakanlığı olarak yapabileceğimiz ve yaptığımız şey, ülkede bir dolar kıtlığı oluşturmaktır" ifadelerini kullanarak, İran ekonomisini çökertmek amacıyla uygulanan stratejiyi gözler önüne sermişti. Bu stratejinin İran’a karşı uygulandığını vurgulayan Bessent, "Bu süreç aralık ayında İran’daki en büyük bankaların birinin çökmesiyle hızlı ve çarpıcı bir doruk noktasında ulaştı. Bankaya hücum yaşandı. Ardından Merkez Bankası para basmak zorunda kaldı ve İran para birimi serbest düşüşe geçti. Enflasyon patladı ve bunun sonucunda İran halkını sokaklarda gördük" dedi.
