Faili meçhul cinayet dosyaları, gelişen adli bilimler ve teknoloji sayesinde yeniden açılarak aydınlatılıyor. Gelişmiş DNA teknikleri ve “dokunma DNA’sı” ile çok küçük biyolojik izlerden bile kimlik tespiti yapılabilirken, yapay zekâ destekli analizler ve kamera-HTS entegrasyonu soruşturmalarda kritik rol oynuyor. Uzmanlara göre, eski delillerin yeniden değerlendirilmesiyle geçmişte çözülemeyen birçok dosyanın aydınlatılması bekleniyor.
Uzun yıllardır toplumun kanayan yarası haline gelen faili meçhul cinayetler, gelişen teknoloji ve adli bilimlerdeki ilerleme sayesinde tek tek aydınlatılıyor. Adalet Bakanlığı’nın yıllar sonra yeniden açtığı dosyalar, Jandarma Suç Araştırma Timi (JASAT) ve Emniyet Kriminal Şube Müdürlüğü’nün ortak yürüttüğü DNA analizleri, yapay zekâ destekli veri taramaları, gelişmiş balistik incelemeler ve yeniden değerlendirilen dijital kayıtlarla aydınlatılıyor. Gelişen teknoloji, eski delillere yeniden değer kazandırdı. Eldeki delillerin yeterli ölçüde değerlendirilememesi nedeniyle faili meçhul kalan birçok dosyada, bilim ve teknolojideki gelişme sayesinde ilerleme kaydedildi.
GELİŞEN TEKNOLOJİYLE YENİ BİR DÖNEM AÇILDI
DNA analiz tekniklerinin olağanüstü gelişmesi, çok küçük biyolojik kalıntılardan dahi sonuç alınabilmesi, dijital veri tabanlarının oluşturulması ve uluslararası bilgi paylaşımının artması, soruşturmalarda yeni bir dönem başlattı. Yapay zekâ destekli veri analizi, gelişmiş laboratuvar teknolojisi ve genetik şecere yöntemi, faili meçhul dosyaların çözümünde artık kritik rol oynuyor. HTS kayıtları ile kamera sistemleri arasındaki entegrasyon da faile ulaşmada kritik eşik oldu. Mikroskobik izlerin analizindeki gelişmeler sayesinde, faili meçhul sayısının önümüzdeki yıllarda giderek azalması öngörüyor.
ESKİ DİJİTAL KAYITLAR YENİDEN İNCELENİYOR
Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Adli Bilimler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Sevil Atasoy, önceden yol alınamayan dosyaların bugün yeniden incelenen dijital kayıtlar sayesinde aydınlatıldığını söyleyerek şöyle dedi: “Bugün bir sigara izmariti, saç teli, deri hücresi ya da yıllarca saklanmış bir kan lekesi bile, onlarca yıl sonra failin kimliğini ortaya çıkarabiliyor. Özellikle dokunma DNA’sı olarak bilinen yöntem sayesinde bir kişinin yalnızca bir nesneye temas etmesiyle bıraktığı hücrelerden kimlik tespiti yapılabiliyor. Artık şüphelinin DNA’sı doğrudan veri tabanında bulunmasa bile uzak akrabaları üzerinden aile ağacı oluşturularak fail tespit edilebiliyor.”
OKUNAMAYAN PLAKA KALMADI
“Eski kemikler, iskelet kalıntıları, silinmiş dijital kayıtlar ve yıllar önce toplanan biyolojik örnekler, yeni tekniklerle yeniden inceleniyor. Gelişmiş balistik veri tabanları sayesinde farklı olaylarda kullanılan aynı silah tespit edilebiliyor. Geçmişte çözülemeyen birçok bilgisayar verisi ve kamera görüntüsünden bugün sonuç alınabiliyor. HTS kayıtları ile kamera sistemleri arasındaki entegrasyon oldukça sınırlıydı. Net görünmeyen araç plakası, çoğu zaman tespit edilemiyordu. Yapay zekâ destekli görüntü iyileştirme ve plaka tanıma sistemleri sayesinde daha önce fark edilemeyen araçlar belirlenebiliyor.”
KATİL 24 YIL SONRA BULUNDU
Son 1 ayda birçok faili meçhul dosya aydınlatıldı. İşte onlardan bazıları:
* Galip Öztürker cinayeti: Aydın'da 3 Şubat 2002’de dere kenarında bıçaklanmış halde ölü bulunan Galip Öztürker’in katilleri 24 yıl sonra bulundu. Katil zanlısı M.D cinayeti itiraf etti, 4 şüpheli tutuklandı.
* Gülcan Yazıcı cinayeti: 2006’da Samsun’da kurşunlanmış halde bulundu. Kimsesizler mezarlığına defnedilen kadının katilinin, birlikte yaşadığı Osman Orta ve 2 arkadaşı olduğu 20 yıl sonra ortaya çıktı.
* Çöpteki bebek: Manisa'da 2010 yılında çöplükte poşet içerisinde ölü bulunan kız çocuğunun katili annesi çıktı. 16 sene sonra topuk kanı kayıtları üzerinden yapılan incelemeyle şüpheli anne Berin Dikbaş gözaltına alındı.
* Şeref Kocabıyık cinayeti: 2014’te Antalya’da şantiye kulübesinde yanmış cesedi bulunan Şeref Kocabıyık cinayeti 12 yıl sonra çözüldü. Bıçaklanıp öldürülen ve cesedi yakılan Kocabıyık cinayetiyle ilgili 4 şüpheli yakalandı.
* Aynur Kanbur cinayeti: 24 Mart 2016'da İstanbul’da evinin önünde silahlı saldırıda ölen Mezdeke Grubu Üyesi Aynur Kanbur’un katili, 10 sene sonra bulundu. Katil zanlısı, Kanbur'un akrabası Bülent Gündüz çıktı.
* 2 kadın cinayeti: İstanbul'da 10 yıl önce işlenen iki kadın cinayeti, Bolu Mengen’de bulunan kemik parçalarıyla aydınlatıldı. Başka bir suçtan cezaevinde oldukları belirlenen katil zanlıları, “tasarlayarak kasten öldürme” suçundan yeniden cezaya mahkum edildi.
* Askeri Balta cinayeti: Diyarbakır Dicle’de 18 Eylül 2020’de silahla vurulup öldürülen Askeri Balta’nın katilleri, 6 yıl sonra bulundu. Cinayetle ilgili Balta’nın akrabaları ve köylülerinden oluşan 18 şüpheli yakalandı.
* Mehmet Şirin Çelik cinayeti: Batman'da 2021 yılında silahla vurularak öldürülen Mehmet Şirin dosyası 5 sene sonra yeniden açıldı. Cinayetle ilgili 8'i Van, 3'ü Batman'da toplam 11 şüpheli yakalandı.
* Gülistan Doku: Tunceli’de 5 Ocak 2020’de ortadan kaybolan Gülistan Doku dosyasında da önemli mesafe katedildi. Dönemin Tunceli valisi ve oğlunun tutuklandığı dosyada, cenazenin bulunması için kazılara ağırlık verildi. Defin noktası, yer altı görüntüleme cihazları ve sismik dalga/kızılötesi sinyallerle taranarak aranıyor.
