Kurbanlık seçerken nelere dikkat edilmeli? Kurbanlık hayvanda aranan özellikler neler?

İslam dünyası için büyük öneme sahip Kurban Bayramı, 27 Mayıs Çarşamba günü başlayacak. Kurbanlık seçimi büyük bir hassasiyet taşıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulundan alınan bilgilere göre, kurbanlık hayvan seçiminde dikkat edilmesi gereken temel hususlar 5 soruda derlenerek vatandaşların rehberine sunuluyor. Bu kapsamda, kurban edilecek hayvanın öncelikle sağlık durumunun yerinde olması, azalarının tam ve eksiksiz bulunması büyük önem arz ediyor.

Hangi hayvanlar kurban olarak kesilebilir?

Kurban olarak ancak koyun, keçi, sığır, manda ve deve kesilebilir. Bunların dışındaki hayvanların kurban olarak kesilmesi caiz değildir.

Kurbanlık hayvanların yaşlarında aranacak asgari sınır nedir?

Kurbanlık hayvanlarda kameri yıl esasına göre, devenin 5, sığır ve mandanın 2, koyun ve keçinin ise 1 yaşını doldurması şartı aranır. Bu yaşları tamamlamayan hayvan kurban olmaz.

Fakat sadece koyun cinsi için bir istisna söz konusudur. Buna göre 6 ayını tamamlayan koyun, bir yaşını doldurmuş gibi iri olması halinde kurban edilebilir.

Büyük ve küçükbaş hayvanlarda kurban hissesi sınırı nedir?

Koyun ve keçi sadece bir kişi adına kurban edilir. Deve, sığır ve manda ise bir kişiden yedi kişiye kadar ortak olarak kurban edilebilir. Bu durumda her bir kişinin hissesi yedide birden aşağıya düşmemelidir.

Kurbanlık hayvanların fiziksel özellikleri nelerdir?

Kurban edilecek hayvan sağlıklı ve organları tam olmalıdır. Hayvandan beklenen maksadı tümüyle yok eden veya değerini azaltan kusurlar, hayvanın kurban olmasına engel teşkil eder.

Belirgin derecede hasta, yürüyemeyecek derecede zayıf veya topal, bir ya da iki gözü kör, boynuzlarının biri veya ikisi kökünden kırık, kulaklarının veya memelerinin yarısı kesik, dişlerinin tamamı veya çoğu dökük hayvanlar kurban olarak kesilemez.

Hayvanın doğuştan boynuzsuz olması, sonradan yapılan bir müdahaleyle boynuzsuzlaştırılması, boynuzunun bir kısmının kırık olması, bir kulağının delik veya yırtılmış olması ve hafif topal olması kurban edilmesine engel değildir.

Kısırlaştırılmış hayvan kurban edilebilir mi?

Etinden ya da hizmetinden yararlanmak amacıyla kısırlaştırılmış/iğdiş edilmiş hayvanlar da kurban olarak kesilebilir.

İki yaşını bitirmeyen ancak kapak atmış olan sığır cinsi büyükbaş hayvanların kurban edilmeleri caiz midir?

Sığır cinsi büyükbaş hayvanların kurban edilebilmesi için en az iki kamerî yaşlarını bitirmeleri gerekir. (Müslim, Edâhî, 13, 15-16 [1963, 1965]; Mevsılî, el-İhtiyâr, 5/18) Buna göre iki yaşını bitirdikleri kesin olarak bilinen sığır cinsi büyükbaş hayvanların dişlerinin kapak atmaması, bu hayvanların kurban olmalarına engel olmaz. Yine dişleri kapak attığı hâlde henüz iki kamerî yaşını doldurmamış olan büyükbaş hayvanlar da kurban olarak kesilemezler.

Ancak doğumu kesin olarak bilinmeyen sığır cinsi büyükbaş hayvanlar için kapak atma denilen iki ön dişin çıkması, o hayvanın kurban edilebilmesi için bir ölçü olarak kabul edilebilir.