81 ilde tüm hayvan pazarları kapatıldı! Şap hastalığı nedir, nasıl bulaşır?

Şap hastalığı nedeniyle hayvan pazarlarından duyurular gelmeye başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı, hayvan sağlığını tehdit eden şap hastalığına karşı aldığı yeni tedbirler kapsamında, Türkiye genelinde olduğu gibi Gaziantep Hayvan Pazarı’nın da geçici süreyle kapatıldığını duyurdu.

Genel Müdürlüğün il müdürlüklerine gönderdiği Genel Müdür Ersin Diler imzalı 'acele' kodlu yazıda, Kurban Bayramı nedeniyle ülke genelinde hayvan hareketlerinde yoğun bir sirkülasyon gerçekleştiği ve salgın niteliği taşıyan hastalıklardan biri olan şap hastalığı mihraklarında bir artış gözlemlendiği belirtildi.

Tespit edilen şap hastalığı mihraklarında karantina tedbirleri alındığı, hasta hayvanlardan numuneler toplandığı, hayvan hareketleri kısıtlandığı, farkındalığı artırmak üzere eğitim ve saha tatbikatları yapıldığı aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

'Hasta hayvanlardan alınan numunelerde şap hastalığı etkeni virüsler üzerinde yapılan çalışmalarda genetik/antijenik değişiklikler tespit edilmiştir. Yeni ortaya çıkan bu virüs tiplerine karşı koruyucu aşı üretimi tamamlanmış ve sahada kullanıma başlanmıştır. Ancak kısa sürede duyarlı türden tüm çift tırnaklı hayvanların aşılanması mümkün görünmemektedir. Riskli bölgelerde hayvan hareketlerinin kısıtlanmasının aşılamadan daha etkin bir yöntem olduğu tüm kamuoyu tarafından bilinmektedir. Bu kapsamda hayvan satış yerlerinde (hayvan pazarı, canlı hayvan borsası, hayvan toplama ve satış merkezi, park ve panayırları), hayvan ve ziyaretçi hareketliliğinin yoğun olması hastalığın yayılımında yüksek risk oluşturacağından iliniz genelinde faaliyet gösteren hayvan satış yerlerinin tamamının ikinci bir emre kadar ivedi bir şekilde kapatılması hususunda gereğini rica ederim.'

ŞAP HASTALIĞI NEDİR?

Şap hastalığı; sığır, manda, koyun, keçi, domuz ve çift tırnaklı vahşi hayvanlarda virüslerin neden olduğu, bulaşıcı ve çok hızlı yayılan bir hastalıktır. Yüzde 100 bulaşıcı olması nedeniyle şap hastalığı geniş hayvan kitlelerini etkiler.

Ağır vakalarda tırnak düşmesi, buzağılarda ve kuzularda ölüm görülür. Hastalık, süt, et

ve iş verimini düşürerek büyük ekonomik kayıplara yol açar. Şap, aşı ile engellenebilir bir hastalıktır. En etkili mücadele yöntemi, hastalık görülmeden önce tedbir almak, yani hayvanları aşılatmaktır.

Şap virüsünün 7 farklı tipi (serotipi) vardır. Uygulanacak aşının, virüs tipine uygun olması gerekmektedir.

ŞAP HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?

Şap hastalığı, hayvandan hayvana doğrudan temasla veya dolaylı yollarla çok hızlı şekilde yayılabilir. Bulaşma yolları şunlardır:

Enfekte hayvanların tükürüğü, sütü, dışkısı veya burun akıntısıyla temas

Kirli yem, su veya ekipman kullanımı

İnsanların elleri, giysileri veya araçlarıyla virüsün taşınması

Havanın etkisiyle uzun mesafelere taşınması (özellikle rüzgarlı havalarda)

Virüs, dış ortamda oldukça dirençlidir. Bu da hastalığın kontrolünü zorlaştırır ve yayılma hızını artırır.

ŞAP HASTALIĞI İNSANA BULAŞIR MI?

Şap hastalığının insanlara bulaşma ihtimali oldukça düşüktür. Çok nadir durumlarda enfekte hayvanlarla yoğun temas halinde olan kişilerde hafif semptomlarla görülebilir. Ancak bu vakalar oldukça sınırlıdır. İnsanlarda görüldüğünde; hafif ateş, ağızda yaralar ve ciltte kızarıklık gibi belirtilerle sınırlı kalır. Şap hastalığı insanlarda ciddi sağlık sorunlarına neden olmaz ve genellikle kendiliğinden iyileşir.

ŞAP HASTALIĞINDAN KORUNMAK İÇİN NE YAPILMALI?

Hayvanların düzenli aşılanması

Şüpheli hayvanların karantinaya alınması

Ahır ve ekipmanların dezenfekte edilmesi

Hayvan hareketlerinin kontrol altına alınması

Tarım ve hayvancılık personelinin hijyen kurallarına uyması