2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü’nde uzmanlar, nörogelişimsel bir süreç olan otizmde 'erken tanı' ve 'yoğun özel eğitim' vurgusu yaptı. Göz teması kurmama, isme tepki vermeme ve tekrarlayan davranışlar gibi belirtilere karşı aileleri uyaran Uzm. Dr. Osman Vural, doğru destekle otizmli çocukların hayatın her alanında büyük başarılara imza atabileceğini belirtti.
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü Birleşmiş Milletler tarafından 2008 yılında ilan edildi. Otizmin, sosyal iletişimde güçlük, tekrarlayan davranışlar ve sınırlı ilgi alanlarıyla karakterize nörogelişimsel bir durum olduğunu belirten uzmanlar, altta yatan nedenin çoğu zaman kesin olarak bilinmediğini, genetik yatkınlık, çevresel etkenler ve nöronal gelişim farklılıklarının etkili olabileceğini ifade etti.
İlaç değil yoğun ilgi temel rol oynuyor
Dil ve konuşma gelişiminde gerilik görülen çocuklarda vakit kaybetmeden uzmana başvurulması gerektiğini söyleyen uzmanlar, otizmin tedavisinde ilaçtan ziyade yoğun ve özel eğitimin temel rol oynadığını belirtti.
Otizm belirtileri neler, nasıl teşhis edilir?
Otizmin çocuklarda sosyal iletişiminde güçlük, tekrarlayan davranışlar ve sınırlı ilgi alanlarıyla karakterize nörogelişimsel bir hastalık olduğunu ifade eden Medicana Konya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Osman Vural, "Altta yatan sebep genellikle bilinmemekle birlikte çevresel faktörler, genetik yatkınlık ve nöronal gelişim bozukluğu olarak değerlendirilmektedir. Burada önemli olan ailelerin farkına varmaları, farkında olmaları gerekir. Biz otizmli çocuklarda özellikle vurgu olarak neler görüyoruz, özellikle göz teması kurmazlar. Tekrarlayan davranışlar sergilerler. İsim söylediğiniz zaman dönüp bakmazlar. Yaşıtlarının oynadıkları oyunlara ilgi duymazlar. Bunun dışında dönen cisimlere karşı aşırı ilgileri vardır. Böyle uzun süre seyredebilirler. Dil ve konuşma gelişme geriliği olduğu zaman şüphelenmek gerekir ve ilgili uzmana başvurmak gerekir. Tedavisinde ilacın yeri yoktur. Tedavi tamamen yoğun bir eğitimdir. Erken farkına varıp yoğun eğitim vermek gerekir.
Tanıyı koyacak kişi çocuk ergen ve çocuk ergen psikiyatristidir. Onlar tarafından takip edilir. Tanıda klinik gözlem ve çocuk psikiyatrisinin kullandığı ados gibi ölçekler var. Bunlarla birlikte tanı konuluyor. Ailelerin bu bulgulara dikkat etmesi gerekiyor" dedi. "Onları desteklediğimiz zaman başaramayacakları bir şey yoktur" Çocukların yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Osman Vural, "Bu saydığım bulgular varsa ’boşver nasıl olsa düzelecek’ deyip üzerine düşmemezlik yapmayıp sağlık kuruluşlarına başvurmaları gerekiyor.
Eğer otizm tanısı almış çocuklarımız varsa onlarla yakından ilgilenilmesi gerekiyor. Onlarla konuştuğunuz zaman sürekli isimlerini zikretmeleri gerekiyor. Özellikle isim vurgusu yapmaları gerekiyor.
Güzel bir şekilde tekrarlayan oyunlar yapmaları gerekiyor ki onlar onlardan daha fazla hoşlandığı için bu şekilde davranışların düzenlenmesi gerekiyor. Otizmli çocuklar bizim için değerli çocuklarımızdır. Onlar da hobileri, spor yapabilirler. Onlarla gayet iyi ilerleyebilirler.
Önemli olan aile desteği ve yoğun eğitimdir. Onları desteklediğimiz zaman başaramayacakları bir şey yoktur" diye konuştu.Medicana Konya Hastanesi tarafından Dünya Otizm Farkındalık Gününde farkındalık oluşturmak amacıyla Selçuklu Otizmli Bireyler Eğitim Vakfı’nda (SOBE) bir sağlık taraması da gerçekleştirildi.
