Türk savunma sanayisi bünyesinde geliştirilen, farklı yeteneklere sahip yeni insansız hava araçları (İHA) 2025 yılı içerisinde yurt içinde göreve başlamaya hazırlanıyor. Altınay Savunma Grubu bünyesindeki DASAL tarafından geliştirilen zırhlı araca entegre dron projesinde Arı Kuşu İHA (Bee Eater) nihai kabul aşamasına gelindi. Zırhlı araçların üzerinde araçlar hareket halindeyken iniş-kalkış yapabilecek İHA, bir konvoy görevinde önden uçup güvenlik açısından konvoya geri bildirim yapacak. Geliştirilen çözümün 2025 yılının ilk çeyreğinde envantere katılması hedefleniyor.
Türk savunma sanayisi bünyesinde geliştirilen, farklı yeteneklere sahip yeni insansız hava araçları (İHA) 2025 yılı içerisinde yurt içinde göreve başlamaya hazırlanıyor.
Altınay Savunma Teknolojileri Genel Müdürü Burak Mercan, İHA'larla ilgili yenilikçi ürün ve teknolojilerin geliştirilmesi çalışmalarına, akıllı batarya sistemlerine yönelik olumlu gelişmelerle de eş zamanlı olarak 2011 yılında başladıklarını söyledi.
ASELSAN'la sahada operasyonel kabiliyetleri geliştirecek, stratejik avantajlar sağlayacak ürünlerle ilgili başarılı çalışmalar ortaya koyduklarını anlatan Mercan, Altınay Savunma Grubu olarak döner kanatlı dikey iniş-kalkış yapabilen İHA'ları ayrı bir iş kolu olarak ele alıp, DASAL'ı da 2019 yılında yüzde 100 Altınay iştiraki olarak kurduklarını ifade etti. Mercan, ASELSAN'ın 2020 yılının ikinci yarısında DASAL'a yüzde 40 ortak olduğunu, daha sonra payını yüzde 49'a çıkardığını belirtti.
Karşılıklı mutabakatla ASELSAN paylarını alarak geçen yıl DASAL'ı tekrar yüzde 100 Altınay iştiraki haline getirdiklerini aktaran Mercan, şöyle konuştu:
"ASELSAN'ın üst yapımcı kimliğiyle odaklanmasını bu yöne kaydırması, özellikle dünyanın sayılı savunma şirketleri arasına girmesi ve daha özel teknolojilerde kendini geliştirmeye doğru gitmesi... Bu arada DASAL'ın da ürün geliştiren bir şirket olması, dünyanın çok çeşitli noktalarında, çok çeşitli müşteri ihtiyaçlarına yönelik temaslarda bulunuyor olması, bizi beraberce böyle bir karara almaya getirdi ve kasım ayının başında karşılıklı mutabakatla ortaklığımızı sonlandırmış olduk. İlişkimiz müşteri-tedarikçi şeklinde devam ediyor. DASAL artık yüzde 100 Altınay iştiraki olarak bundan sonraki çalışmalarını sürdürecek."
DASAL'ın kuruluşundan bugüne kadar mikro sınıftan çok ağır yükleri lojistik amaçlı kritik noktalara götürecek şekilde kurgulanmış ağır sınıf hava araçlarına kadar çok geniş bir ürün gamı ortaya koyduğuna işaret eden Mercan, tamamladıkları yanında devam eden 6 büyük projeleri bulunduğunu bildirdi.
Bunlardan 75 kilogram taşıma kapasitesine sahip PUHU 75 Kargo İHA'nın (PUHU C75) ön kabulünü gerçekleştirdiklerini ve envantere katmaya hazırlandıklarını dile getiren Mercan, MİKON (PEREGRINE) adını verdikleri, üzerinde patlayıcı ünite olan mikro sınıf İHA geliştirme projesini de yakın zamanda tamamladıklarını ve seri üretim fazına geçtiğini kaydetti. Mercan, "Bu yalnızca Türk savunma sanayisi tarafından değil, temasta bulunduğumuz özellikle Orta Doğu, Uzakdoğu Asya ve Güney Amerika pazarında da oldukça rağbet gören bir ürün. Bu konuyla ilgili yurt dışına yapmış olduğumuz bazı ihracatlarımız da oldu. Gelecek dönem için ilave satışları gündeme getirecek temaslarımız da devam ediyor." dedi.
"Dron avlayan dron" için geri sayım
Anti-dron çözümleri kapsamında "dron avlayan dron" (FALCON-DAD) olarak da nitelenen, envanterdeki radar altyapısını kullanarak gelen tehdit dronların sınıflandırılmasına, çeşitli tipteki hava araçlarıyla olası saldırı veya tehlikenin önlenmesine yönelik bir kurgu üzerinde çalıştıklarını anlatan Mercan, şöyle konuştu:
"Bu projede de sistem seviyesindeki tüm hazırlıklarımızı tamamladık. Belli ön çalışma ve testler sonrasında da artık nihai kabule hazır hale geldik. Benzer şekilde zırhlı araca entegre dron projemiz var. Orada da zırhlı araçların üzerinde araçlar hareket halindeyken iniş-kalkış yapabilecek. Bir konvoy görevinde konvoyun belki 3 ila 5 kilometre ötesinde uçup güvenlik açısından konvoya geri bildirim yapacak. Üzerinde otomatik batarya değiştirme sistemlerinin de yer aldığı, dolayısıyla 24 saatlik kesintisiz operasyon imkanı sunan özel bir çözüm. Bu çözümde de yine ön kabul ve test çalışmalarını tamamladık. Artık nihai kabul aşamasındayız. Bu iki projeyi 2025 yılının ilk çeyreğinde tamamlayarak envantere katmak istiyoruz."
Yürüttükleri projelerin Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve yurt dışı satışlardan oluştuğuna değinen Mercan, "ASELSAN'la daha büyük kurgularda, daha yenilikçi İHA çözümlerini içeren, sistem bazında daha geniş projelere yönelik çalışmalarımız oldu. Bunlarla ilgili faaliyetlerimiz yine iki şirketin birlikte çalışması şeklinde devam ediyor olacak 2025 yılı ve ötesinde. Halihazırda yapmış olduğumuz anlaşmalar var." ifadelerini kullandı.
Sektörde bugüne kadar elde ettikleri birikimlerle daha yenilikçi, kabiliyet arttırıcı ilave ürün ve sistem çözümleri üzerinde durduklarını dile getiren Mercan, "Bu kapsamda Altınay Savunma Teknolojileri olarak da DASAL ile hava araçlarından daha yenilikçi komple çözümler, özellikle tesis güvenliğine yönelik olmak üzere nasıl değişik komple çözümler üretebileceğimiz konusunda işbirliği halindeyiz. Bunlarla ilgili de yakın zamanda çözümlerimizi kamuoyuyla paylaşıyor olacağız." dedi.
"2025 yoğun ve hareketli olacak"
Burak Mercan, Altınay Savunma Grubu bünyesinde yer alan Altınay Savunma Teknolojileri, TAAC ve DASAL'ın ciro ve bakiye sipariş tutarlarında düzenli bir artış olduğunu, bunun 2025'te de devam etmesini beklediklerini söyledi. Mercan, 2025'in daha hareketli, yoğun bir yıl olacağını belirtti.
Geçen yıl açılışını gerçekleştirdikleri Üretim Teknolojileri Merkezi sayesinde ellerindeki işleri daha hızlı, verimli şekilde sahaya aktaracaklarını vurgulayan Mercan, bu tesisin belli bir kapasiteyle artık yoluna devam ediyor olmasının önemli olduğunu ifade etti.
Tasarım ve üretim çalışmalarıyla ana yükleniciler aracılığıyla ülkenin ihracat potansiyeline dolaylı katkıda bulunduklarını dile getiren Mercan, iştiraklerinin hayata geçmesiyle bunun son yıllarda doğrudan katkıya dönüştüğünü bildirdi.
TAAC'ın iniş takımı mühendislik kabiliyeti üzerinden Orta Doğu'daki bazı ihtiyaç sahiplerine mühendislik hizmeti ihraç ettiğini aktaran Mercan, DASAL'ın da özellikle Orta Doğu'da, Uzakdoğu Asya ve Türk cumhuriyetlerinde İHA sistemleriyle ilgili ihracat ve temas noktaları oluşturma konusunda ilerleme kaydettiğine dikkati çekti.
"Kuş Kapanı" gibi yurt dışından teminde ambargoya konu olan ürünleri millileştirerek ülkeye katkı sağladıklarına değinen Mercan, MİLGEM 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. platformlar için Kuş Kapanı Sistemi üretimine devam ettiklerini bildirdi.
Üretim Teknolojileri Merkezi'nin Altınay Savunma Teknolojilerine sağlayacağı katkılara ilişkin bilgiler veren Burak Mercan, bu sayede tasarımdan son ürüne kadar tam entegre bir tesise sahip olduklarını, bunun teslimat takvimlerini hızlandırmak ve üretim adetlerini artırmak için katkı sağlayacağını söyledi.
Havacılık ve uzay projeleri için Ankara'ya yatırım
Ankara Uzay ve Havacılık İhtisas Organize Sanayi Bölgesi'ne yönelik olarak bir yer tahsisi talebinde bulunduklarını belirten Burak Mercan, burada yapmak istedikleri yatırıma ilişkin şu bilgileri verdi:
"Gerekli ödeme ve prosedür kısımlarını tamamladık. Yer tahsisini bekliyoruz. Yer tahsisi yapıldıktan sonra açılışını yaptığımız Üretim Teknolojileri Merkezimize benzeyecek şekilde 16 bin metrekare kapalı alana, özellikle havacılık ve uzay alanında çeşitli üretim teknolojilerine ve altyapılarına sahip bir tesisi devreye almayı planlıyoruz. Öngörümüze göre yer tesliminin yapılması, ilk kazmanın vurulması, tesisin ayağa kalkması, makine ve sistemlerin içeriye girerek tesisin tam işler hale gelmesi 2025 sonu veya 2026 yılının ilk çeyreğini bulacaktır. Yer teslimini ne kadar erken yapabilirsek bu tesisi ayağa kaldırma sürecimiz de o kadar hızlanacaktır. Günün sonunda yine ülkemizin gerek savunma sanayisi alanındaki üretim kabiliyetlerini arttıracak olması, gerekse de ihracat potansiyeline katkı yapacak olması açısından önemli gördüğümüz bir yatırım."
Milli platformların artık prototip seviyesini geçtiğini ve seri üretime başlama noktasına geldiğini aktaran Mercan, "Bunlar envantere katıldıkça zaten ülkemizin savunma alanındaki bu atılımı, sahada gösterdiği başarılı performans birçok ülke tarafından da artık referans olarak alındığı için bu ülkelerin de kullanımına bir şekilde sunulacaktır. Dolayısıyla oradan gelecek ilave üretim taleplerine de böylesi kıymetli bir tesisle hizmet ediyor olacağız." diye konuştu.
Mercan, bu tesis dışında 3 şirket olarak Teknopark'ta yaklaşık 5 bin metrekarelik toplam kapalı alan içerisinde biraz da dağılmış bir vaziyette çalıştıklarını belirterek, tüm mühendislik ekiplerini bir arada toplayacak bir "Mühendislik Mükemmeliyet Merkezi" üzerine çalışmalarının devam ettiğini kaydetti. Mercan, 2026 yılının ilk çeyreğinde bu konuya ilişkin daha somut açıklamalar yapmayı planladıklarını sözlerine ekledi.
