TBMM Zirai Don Olayını Araştırma Komisyonu, tarımsal üretimi korumak adına merkezi veri tabanı ve SMS tabanlı erken uyarı sistemlerinin kurulmasını içeren kapsamlı taslak raporunu tamamladı. Afet sonrası müdahale yerine önleyici stratejilerin öne çıktığı raporda; don riskine dayanıklı üretim planlaması ve Ar-Ge çalışmalarına vurgu yapıldı. Üreticinin finansal sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla borç yapılandırması, kapsayıcı TARSİM modelleri ve "Katastrofik Rezerv Fonu" gibi yapısal reform önerileri sunuldu.
Türkiye büyük Millet Meclisi (TBMM) Zirai Don Olayını Araştırma Komisyonu, geçtiğimiz sene Türkiye'de tarımsal üretimi derinden etkileyen don felaketine ilişkin taslak raporunu tamamladı. Raporda, yalnızca mevcut hasarların değil, gelecekte yaşanabilecek benzer afetlerin etkisini azaltmaya yönelik yapısal reform önerileri öne çıktı. Komisyon, zirai don riskine karşı ulusal düzeyde merkezi bir veri tabanı kurulmasını en kritik adımlardan biri olarak değerlendirdi. Bu kapsamda, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi başta olmak üzere ilgili kurumlar arasında veri paylaşımının zorunlu hale getirilmesi önerildi.
SMS VE MESAJLA ERKEN UYARI
Raporda ayrıca, erken uyarı ve tahmin sistemlerinin yaygınlaştırılması, meteorolojik gözlem ağının güçlendirilmesi ve üreticilere SMS ile mobil uygulamalar üzerinden hızlı bilgilendirme yapılması gerektiği vurgulandı. Komisyon değerlendirmesinde, iklim değişikliğinin artık geçici değil kalıcı bir risk olduğuna dikkat çekilerek, mevcut politikaların yetersiz kaldığı ifade edildi. Tarımda afet sonrası müdahale yerine önleyici uyum yaklaşımına geçilmesi gerektiği vurgulandı. Bu çerçevede, bölgesel iklim projeksiyonlarına dayalı yeni bir üretim planlaması modeli raporda yer buldu.
ÜRETİCİ İÇİN FİNANSAL DESTEK
Don riskine karşı Ar-Ge çalışmalarının artırılması da raporda yer aldı. Raporda, zirai donun üretici gelirinde ciddi kayıplara yol açtığına işaret edilerek, borçların yeniden yapılandırılması ve yeni üretim dönemine erişimi sağlayacak finansman desteği sağlanması gerektiği belirtildi. Ayrıca, sözleşmeli üretim ve alım garantisi sistemlerinin güçlendirilmesi ile hem üreticinin hem de gıda tedarik zincirinin korunabileceği bilgisine yer verildi. Komisyon, TARSİM kapsamında zirai don teminatının yaygınlaştırılması ve erişilebilirliğinin artırılmasını kritik bir reform alanı olarak tanımladı. Küçük üreticiler için daha kapsayıcı sigorta modelleri geliştirilmesi vurgulandı. Raporda ayrıca, büyük ölçekli afetlerin finansal etkilerini dengelemek amacıyla "Katastrofik Rezerv Fonu" kurulması ve uzun vadede "Sürdürülebilir Tarım ve Gıda İstikrar Fonu" oluşturulması gerektiği vurgulandı.
