Rusya'da insansız hava aracı (İHA) saldırılarının akaryakıt tedarik zincirlerinde yol açtığı sorunlar ve artan talep nedeniyle satış kısıtlaması uygulanan bölgelerin sayısı 16'ya yükseldi.
Bölgesel yönetimler ve akaryakıt şirketlerinden yapılan açıklamalardan derlediği bilgilere göre, ülkenin batısından Sibirya ve Uzak Doğu'ya kadar çok sayıda bölgede benzin ve motorin satışına yönelik tam veya kısmi kısıtlamalar uygulanıyor.
Bazı bölgelerde araç başına alınabilecek yakıt miktarı sınırlandırıldı, taşınabilir kaplara satış yasaklandı. Bazı bölgelerde ise akaryakıtın öncelikle acil durum, toplu taşıma, belediye ve tarım araçlarına verilmesine karar verildi.
Bölgesel yönetimler, tedbirlerin artan talebin yerel tedarik zincirleri üzerinde oluşturduğu baskıyı azaltmayı ve spekülatif alımları önlemeyi amaçladığını belirtirken, bazı istasyonlarda belirli benzin türlerinin bulunamadığı ve uzun kuyrukların oluştuğu bildiriliyor.
Akaryakıt sorunlarının en yoğun yaşandığı yerlerin başında Rusya'nın yasa dışı ilhak ettiği Kırım geliyor. Mayıs sonunda Kırım'da araç başına akaryakıt satışı 20 litreyle sınırlandırılmış, daha sonra yakıtın kupon veya QR kod aracılığıyla verilmesine başlanmıştı.
Kırım'ın sözde yönetim başkanı Sergey Aksyonov, 21 Haziran'da bireysel ve kurumsal müşterilere akaryakıt satışının tamamen durdurulduğunu açıkladı.
Akaryakıtın yalnızca bölgenin işleyişi ve güvenliğinden sorumlu kamu hizmetlerine verileceğini belirten Aksyonov, turizm faaliyetleri ile çocuklara yönelik yaz kamplarının da eylüle kadar askıya alındığını bildirdi.
Sivastopol'da da serbest satış ve QR kodla akaryakıt temini durduruldu, mevcut stoklar acil durum ve kamu hizmetlerinde kullanılan araçlara yönlendirildi.
- Bölgesel yönetimler araç başına limit getiriyor
Omsk bölgesinde akaryakıtın yalnızca araçların deposuna verilmesine karar verilirken, araç başına benzin satışı 40, motorin satışı ise 80 litreyle sınırlandırıldı. Şehirler arası güzergahlardaki istasyonlarda kamyonlar için motorin limiti 200 litre olarak belirlendi.
Omsk Valisi Vitaliy Hotsenko, tedbirlerin yapay yoğunluk ve spekülasyonun önlenmesi amacıyla uygulandığını, bölgede yeterli akaryakıt bulunduğunu belirtti.
Saratov bölgesinde bireysel müşterilere yönelik benzin satışı 23-30 Haziran tarihlerinde araç başına 30 litreyle sınırlandırıldı, Penza bölgesinde benzin için 100, motorin için 200 litre limit getirildi.
Tambov bölgesinde benzin ve motorinin bidon ile diğer taşınabilir kaplara satılması yasaklandı. Kursk ve Bryansk bölgelerinde de 24 Haziran'dan itibaren akaryakıtın yalnızca araçların depolarına verilmesine karar verildi.
Kursk Valisi Aleksandr Hinşteyn, talepteki artışın ve panik alımlarının yakıt sıkıntısını derinleştirebileceğini belirterek, bölgedeki stokların yeterli olduğunu bildirdi.
Voronej bölgesinde de bazı istasyonlar taşınabilir kaplara akaryakıt satışını durdurdu, uygulamanın yakıtın başka bölgelere taşınmasını engellemeyi amaçladığı açıklandı.
- Şirketler de satışları sınırlandırıyor
Bölgesel yönetimlerin aldığı kararların yanı sıra bazı büyük akaryakıt şirketleri de istasyonlarında satış limiti uyguluyor.
Tatneft, Rusya genelindeki istasyonlarında benzin satışını araç başına 30 litreyle sınırlarken, motorin limiti binek araçlar için 60, kamyonlar için ise 300 litre olarak belirlendi.
Lukoil de Voronej, Belgorod, Volgograd ve Vologda bölgelerindeki bazı istasyonlarında geçici sınırlamalar uygulamaya başladı. Söz konusu bölgelerde kent içindeki bazı istasyonlarda benzin satışı 30, motorin satışı 60 litreyle sınırlandırıldı.
Belgorod bölgesindeki bazı GazpromNeft istasyonlarında AI-95 türü benzinin satışı geçici olarak durdurulurken, Vologda Valisi Georgiy Filimonov ise bölgede akaryakıt sıkıntısı bulunmadığını savunarak, şirketlerden sınırlamaları kaldırmalarını istedi.
Tver bölgesinde de Surgutneftegaz ve Tatneft istasyonlarında artan talep nedeniyle bireysel müşterilere yönelik geçici kısıtlamalar uygulanıyor.
Kamu hizmetlerine öncelik veriliyor
İrkutsk bölgesinde akaryakıt dağıtımı bölge yönetiminin doğrudan kontrolüne alındı, acil durum hizmetleri, toplu taşıma, belediye kuruluşları ve tarım araçlarına öncelik verilmeye başlandı.
Vladimir bölgesinde de akaryakıtın öncelikle acil durum ve belediye hizmetleri, toplu taşıma ile tarım makinelerine ulaştırılması kararlaştırıldı, Novosibirsk Bölge Valisi Andrey Travnikov, komşu bölgelerde alınan tedbirlerin ardından bölgedeki istasyonlarda akaryakıt satışının sınırlandırılacağını açıkladı.
Lipetsk ve Yelets kentlerindeki bazı istasyonlarda belirli benzin türlerinin geçici olarak bulunamadığı bildirildi, Kaluga ve Tula bölgelerinde de bazı istasyonlarda kuyruklar ve geçici tedarik sorunları yaşandı.
Rostov bölgesinde bazı istasyonlarda rafinerilerdeki üretim düşüşü nedeniyle benzin tedarikinde aksaklıklar görülürken, Dağıstan'ın başkenti Mahaçkale'de bazı istasyonlar benzin satışını 20, motorin satışını ise 50 litreyle sınırlandırdı.
Udmurtya, Tataristan, Samara ve Amur bölgelerinde de çeşitli satış sınırlamaları uygulandı. Habarovsk bölgesindeki bazı ilçelerde teslimat sorunları nedeniyle benzin satışına kısıtlama getirildi.
Rus yetkililer, ülkede yeterli üretim ve akaryakıt stoku bulunduğunu, sorunların önemli bölümünün lojistik aksaklıklar ve kısa sürede hızla yükselen talepten kaynaklandığını savunurken, bölgesel yönetimlere göre araç başına getirilen satış limitleri, yüksek miktarda yakıt depolanmasını önleyerek istasyonlardaki mevcut stokların daha fazla tüketiciye ulaşmasını sağlıyor.
Uzmanlar da satışların sınırlandırılmasını, yerel teslimat sorunlarının daha geniş çaplı bir akaryakıt sıkıntısına dönüşmesini engelleyebilecek önleyici bir tedbir olarak değerlendiriyor.
Rusya'da dizel ihracatı yasaklanabilir
Ukrayna'nın İHA'larla Rusya'daki petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılar nedeniyle ülkede çok sayıda rafineri bakıma alınırken, Rus hükümeti akaryakıt piyasasında istikrarı sağlamak amacıyla zaman zaman ihracat kısıtlamalarına başvuruyor.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak da iç piyasadaki duruma bağlı olarak dizel yakıt ihracatının yasaklanmasını değerlendirdiklerini bildirmişti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de saldırıların etkilerini azaltması için hükümete dün talimat vermişti.
