ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları sonrası küresel enerji tedarikinin kilit noktası Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Bu gelişmeyle Avrupa’da gaz fiyatları sert yükselirken, Hollanda merkezli TTF’de nisan vadeli kontratlar megavatsaat başına 47,2 avroya çıkarak gün içinde yüzde 48 artış kaydetti. İran’dan fırlatılan bir İHA’nın Katar’daki Ras Laffan Sanayi Şehri’nde enerji tesisini hedef alması ve LNG üretiminin durdurulması, küresel arz endişelerini daha da derinleştirdi. Avrupa’da gaz depolarının doluluk oranının yüzde 30’un altına gerilemesi de fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı artırdı.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırıları sonrası küresel enerji tedariki açısından kritik önemde olan Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin büyük ölçüde durma noktasına gelmesiyle Avrupa gaz fiyatlarında gün içindeki artış yüzde 48'i buldu.
Avrupa'da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 16.01 itibarıyla 47,2 avrodan işlem gördü.
Gün içinde yüzde 48 artış
Fiyatlar, saldırıların öncesinde 27 Şubat'ta megavatsaat başı 31,95 avrodan kapanmıştı.
Böylece, Avrupa'da gaz fiyatlarındaki yükseliş bugün önceki kapanışa göre yüzde 48'i buldu.
İran'dan fırlatılan İHA'lardan birinin Katar'da Ras Laffan Sanayi Şehri'nde Katar Enerji'ye (Qatar Energy) ait bir enerji tesisini hedef almasının ardından şirket, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini durdurduğunu açıkladı. Bu durum küresel LNG tedarikine yönelik endişeleri artırırken, fiyatlara da yansıdı.
Dünyaya açılan LNG hattı
Basra Körfezi'nin ağzında yer alan dar su yolu Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış LNG üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.
Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20'si bu stratejik geçit üzerinden taşınıyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar'ın neredeyse tüm LNG ihracatı Boğaz üzerinden uluslararası müşterilerine ulaşıyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen LNG ticaretinin büyük kısmını Çin başta olmak üzere Asya'daki alıcılar oluştururken, küresel gaz piyasalarında tedarike yönelik olası aksaklıklar Avrupa başta olmak üzere fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Avrupa'nın gaz depolarındaki doluluk oranının yüzde 30'un altına gerilemesi de fiyatları artırıyor. Gaz depolarındaki doluluk oranlarının düşmesi, Avrupa'nın uluslararası piyasalardan tedarik etmesi gereken LNG miktarını artırıyor.
