Hürmüz Boğazı’nı kapatarak küresel enerjide krizin fitilini ateşleyen İran şimdi de Babülmendep Boğazı kozunu öne sürüyor. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Ali Hezriyan, Yemen’deki İran destekli Husilerin boğazı kapatmak için tüm askeri hazırlıkları tamamladığını açıkladı. Babülmendep’in kapanması özellikle Kızıldeniz’deki ticaret için tehdit olacak.
İsrail'in teşvikiyle İran ile savaş başlatan ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki krizi sona erdiremeden yeni bir krizle karşı karşıya kalabilir. Tahran yönetiminden gelen son açıklamalar, taraflar arasındaki gerilimin tekrar çatışmaya dönüşmesi halinde, dünya ticareti için başka bir önemli su yolu olan Babülmendep Boğazı'nın da kapanma tehdidiyle karşı karşıya olduğunu göz önüne serdi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Ali Hezriyan, Yemen’deki İran destekli Husilerin boğazı kapatmaya yönelik hazırlıklarını tamamladığını belirterek dikkat çeken ifadeler kullandı. ABD ile İran arasındaki müzakere belirsizliği ve Ortadoğu genelindeki askeri hareketlilik, enerji piyasalarını doğrudan etkiliyor. Küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık yüzde 20’sinin tehlikeye girdiği belirtilirken, varil petrolün fiyatı yüz doların üzerinde seyretmeye devam ediyor.
GEÇİŞTEN 5 MİLYON DOLAR TALEBİ
Hezriyan, Yemen'in batısında Husi güçlerinin son günlerde Babülmendep'in kapatılmasına yönelik tatbikatlar gerçekleştirdiğini ve fiili bir kapanma için gerekli tüm askeri hazırlıkların tamamlandığını söyledi. Bu açıklama, özellikle Kızıldeniz üzerinden geçen uluslararası ticaret açısından ciddi bir tehdit olarak değerlendiriliyor. İranlı yetkili, uluslararası gemiler için iki seçenek bulunduğunu öne sürdü: Gemiler ya boğazı kullanmayarak alternatif rotalara yönelip yaklaşık 30 milyon dolarlık ek maliyeti göze alacak ya da Yemenli güçlere 5 milyon dolar ödeyerek güvenli geçiş izni alacak. İran yönetimi daha önce de Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden 1 milyon dolar talep edileceğini açıklamıştı.
YENİ SALDIRI OLASILIĞI VAR
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da yaptığı açıklamada, ülkesinin geçmişte ABD ve İsrail saldırılarına maruz kaldığını hatırlatarak benzer bir senaryonun tekrar yaşanabileceğini ifade etti. Pezeşkiyan'ın açıklamaları son günlerde İsrail ve Amerikan medyasında çıkan İran'a yönelik stratejik enerji tesislerinin hedef alacak kısa süreli saldırı planlarının yayınlanmasının hemen ardından geldi. Tahran yönetimi, küçük çaplı da olsa bir saldırıya “uzun ve acı verici” karşılık verileceğini duyurdu. İran Yargı Erki Başkanı Muhsin Ejei de ABD ve İsrail'in yeniden saldırabileceğini kaydederek, gerekirse savaşacaklarını belirtti. Öte yandan bölgede devam eden çatışmaların küresel etkileri büyüyor.
İran, deniz ablukasına karşı alternatif ticaret yolları üzerinde de çalışıyor. İran Deniz Taşımacılığı Birliği yetkilisi Kambiz İtimadi, ülke ticaretinin yüzde 40’ının kara ve koridor hatlarına kaydırılabileceğini açıkladı. Özellikle Kuzey-Güney Koridoru bu süreçte önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor. Geçtiğimiz günlerde Pakistan'ın kendi limanları üzerinden İran'a uzanan altı kara ulaşım koridorunu devreye aldığı ortaya çıkmıştı.
BEYAZ SARAY YENİ SAVAŞ YETKİSİ İSTEMİYOR
ABD cephesinde ise savaş yetkisi tartışmaları sürüyor. Savaş Bakanı Pete Hegseth, Kongre onayı olmadan İran’la askeri sürecin devam edebileceğini savunarak Washington’daki tartışmaları alevlendirdi. Hegseth, 2 Mart'ta başlayan dün dolan 60 günlük süre konusunda ısrarla yöneltilen sorulara yanıt olarak savaşın ne zaman sona ereceğine ve Kongreden ne zaman yetki kararın, "Beyaz Saray'a ait olduğunu" söyledi. Savaş Bakanı, "Şu anda ateşkes halindeyiz ve anladığımız kadarıyla 60 günlük süre ateşkes döneminde durduruluyor" dedi. ABD'nin savaştan çekilmesi için tanınan 60 günlük yasal süreyi geçersiz kıldığı yönündeki genel iddiası, Demokrat senatörlerin tepkisini çekti. Diğer taraftan Trump yönetimi, bölgede ABD silahlı kuvvetlerinin varlığına rağmen İran ile savaşı "sona ermiş" saydığını ABD Kongresi’ne resmen bildirdi. Beyaz Saray, bu durum için yeni bir savaş yetkisine ihtiyaç duyulmadığını belirtti.
İran'ın yeni teklifini Trump beğenmedi
Savaşı bitirmeye yönelik İran, Amerikan tarafına yeni bir teklif iletirken ABD Başkanı Donald Trump tekliften memnun olmadığını bildirdi.
Yeni teklifin, Pakistanlı arabulucular aracılığıyla önceki gün iletildiği bildirildi. Ancak teklifin içeriği açıklanmadı. ABD Başkanı Trump, İran'ın son teklifinden "memnun olmadığını" bildirdi. Trump, "İran müzakereleri şu anda istenen noktaya gitmiyor. İranlı liderler birbirleriyle anlaşamıyor, son tekliften memnun değilim" dedi. Görüşmelerin sadece "telefon üzerinden" ilerlediği bilgisini paylaşan ABD Başkanı, "İran bir anlaşma yapmak istiyor çünkü esasen ellerinde artık bir ordu kalmadı. Bir anlaşma yapmayı arzuluyorlar ancak ben mevcut koşullardan memnun değilim" diye konuştu.
Basra'da yeni kurallar
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Basra Körfezi'nde İran lideri Mücteba Hamaney'in talimatları doğrultusunda yeni yönetim kurallarının uygulanacağını duyurdu. Açıklamada, özetle "İran’ın Fars Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndaki 2 bin kilometrelik kıyı hattındaki hakimiyet ve kontrolü sayesinde bu su sahasını İran halkı için güvenli ve rahat bir alan haline getirecektir" denilirken yeni kurallara dair detay verilmedi. Öte yandan İran’da, ABD-İsrail saldırıları sırasında atılan patlamamış mühimmatların imhasına yönelik çalışmalar sırasında yaşanan patlamada, DMO'ya bağlı özel birimden 14 kişi hayatını kaybetti.
