Ömer Lekesiz Yazıları – Ömer Lekesiz Kimdir?

02.07.2026, Perşembe
16:20

Ömer Lekesiz

2025 yazı listeleniyor

Hüsnühattın zemini Kur’ân’dır

02 Temmuz 2026, Perşembe

Önceki yazılarımızda Nifferî ve İbn Arabî’den hareketle hüsnühattın yalnızca estetik bir faaliyet değil, aynı zamanda bir hâl, nazar ve marifet terbiyesi olduğunu belirtmiştik. Böylece harfin, yalnızca yazının en küçük birimi olmadığı; görünürlük ile mana, şekil ile hakikat arasında kurulmuş bir berzah olduğu sonucuna ulaşmıştık. Ancak hüsnühattın nazariyesi yalnızca harfin metafiziğiyle tamamlanmaz. Çünkü harf, aynı zamanda dilin unsurudur. Dil ise Kur’ân’ın taşıyıcısıdır. Dolayısıyla hüsnühattın

Hüsnühatta harf, nazar, nur ve görme terbiyesi

30 Haziran 2026, Salı

İbn Arabî’nin verdiği dikkat çekici örneklerden biri de bazı ayetlerin insanlar üzerinde özel tesirler meydana getirmesidir. Ona göre kimi insanlar belirli ayetleri okuduklarında kendilerinde meydana gelen ruhsal değişimleri fark ederler. Daha sonra aynı ayeti tekrar okuduklarında aynı etkinin yeniden ortaya çıktığını görürler. Bu gözlem, İslam dünyasında yazının neden yalnızca okunmak için değil, seyredilmek için de üretildiğini açıklamaktadır. Nitekim hüsnühat levhaları seyredenine bilgi vermekten

İbn Arabî’ye göre harf, şekil ve ruh arasında hüsnühat Metafiziği

27 Haziran 2026, Cumartesi

Hüsnühat psikolojisiyle ilgili ikinci kazımızı, İbn Arabî’nin (k.s.) Fütûhât-ı Mekkiyye’sinin 3. Sifr, 17. Kısım, 26. Bölüm’ündeki sözlerinden yapacağız. (trc.: Ekrem Demirli, Litera; Harflerin İlmi, trc.: Mahmut Kanık, İnsan) İbn Arabî’nin harfler hakkındaki değerlendirmeleri ilk bakışta bazı okuyuculara uzak ve karmaşık gelebilir. Ancak dikkatle bakıldığında onun burada yalnızca harflerden değil, “varlığın görünür hâle geliş biçimlerinden” söz ettiği anlaşılır. Bu nedenle söz konusu metin, hüsnühattın

‘Kur’ân binâ eder ve ezkâr ise fidan diker.’

25 Haziran 2026, Perşembe

Nifferî’nin “Harf Durağı”ndan -önceki yazımızda- yaptığımız seçki, aslında yalnızca tasavvufî bir derleme değildir; aynı zamanda İslam yazısının ontolojisini, hüsnühattın metafiziğini ve hattatlık terbiyesinin iç mantığını açığa çıkarabilecek güçlü bir nazarî çerçevedir. Çünkü burada “harf”, sıradan bir dil unsuru olmaktan çıkarak görünürlük, bilgi, perde, huzur ve marifet arasında kurulan büyük ilişkinin merkezine yerleşir. Bu sebeple metni yalnızca sûfî bir söyleyiş olarak değil, aynı zamanda

Nifferî: ‘Harf İblis’in ecelidir’

23 Haziran 2026, Salı

Önceki yazımızda hüsnühat psikolojisi esasında iki büyük eserden yapacağımız birer küçük kazından söz etmiştim. İlk eser Albül-cabbâr en-Nifferi’ye ait olan Mevâkıf’tır (Trc.: Nurullah Koltaş, Büyüyenay, İstanbul 2017). Önce bu eserin 67. Mevkıf’ındaki “harf” esaslı ifadeleri seçelim: “Beni “Mahzar”da durdurdu ve bana dedi ki: 1. Harf bir perdedir ve perde bir harftir. 3. Şayet Elimden yemezsen ve Elimden içmezsen Benim taatime yerleşmezsin. 4. Eğer Benim için taatte bulunmazsan, ibadetime yerleşmezsin.

Hâl ilmi ve hüsnühat psikolojisi

20 Haziran 2026, Cumartesi

Kur’an ayetlerinin mushaf hâline getirilmesiyle eşzamanlı olarak ortaya çıkan ve İslam toplumunda “güzel yazı sanatı” anlamında yerleşik, itibarlı bir karşılığa sahip olan hüsnihat, bizim zamanımızda “sanat”a yüklenen “özgün yaratım” anlayışı içinde, modern sanat kavrayışının yedeğine alınmıştır. Bugün “geleneksel sanatlar” (?!) tanımına dahil edilerek sanat içinde yeniden asli bir statü kazandırılmaya çalışılan hüsnühattın, “hat yapan” anlamındaki hattat kelimesi “sanatkâr” manasını da ihtiva ettiği

Bir Ziya Osman şiirinde talep, kanaat, teslimiyet, mekân ve sükût estetiği

18 Haziran 2026, Perşembe

Ziya Osman Saba’nın “Her Akşamki Yolumda” adlı şiiri, ilk bakışta yorgun bir insanın akşam vakti bir camiye sığınma arzusunu dile getirir. Fakat şiirin derinine inildiğinde, burada yalnızca yorgunluk değil; talep, kanaat, teslimiyet, mekân ve sükût etrafında kurulmuş zarif bir ruh hâli vardır. Şair şöyle başlar: “Her akşamki yoluma koyulmuş gidiyorum. Her akşamdan vücudum bu akşam daha yorgun. Öyle istiyorum ki bu akşam biraz sükûn, Bir cami eşiğine yatıversem diyorum.” Bu dört mısrada hayatın bütün

Titus Burckhardt: Düzenli formdan ışığın simyasına

16 Haziran 2026, Salı

Titus Burckhardt’ın “İslam Sanatı” adlı eserinde (trc.: Turan Koç, Klasik) İslam mimarisindeki biçim, geometri ve ışık hakkında yaptığı özlü tespitler ilk bakışta İslam sanatına dair estetik bir değerlendirme gibi görünse de aslında çok daha derin bir metafizik çerçeveye dayanır. Burada mesele yalnızca mimari, süsleme ya da geometrik düzen değildir; “varlığın nasıl görünür olduğu”, “birliğin çokluk içinde nasıl tezahür ettiği” ve “ışığın hakikatle nasıl ilişkilendiği” sorularıdır. Bu nedenle onun

Kurtuba Ulu Camii: Işığın maddesizleştiği mekân

13 Haziran 2026, Cumartesi

Kurtuba Ulu Camii’ne en son 2019 yılının Ramazan ayında gelmiştim. Ekran ışığının ustası Abdullah Aydemir ve maharetli kardeşim Umut Ayar’la birlikteydim. Daha önceki gelişlerimde hayranlığımı aşamadığım için gereğince bakamadığım bu mescide, TVNET çekimlerinin önceliği sebebiyle o ziyaretimde de tam bakamamıştım. Şimdi ise Albayrak Medya’nın “Hane” temalı son hüsnihat sergisini, Yunus Emre Enstitüsü aracılığıyla Madrid’e taşıyan değerli bir ekiple birlikte yeniden Kurtuba Ulu Camii’ndeyim. Hayranlıklarını

Le Corbusier: Mimari plan, ışık ve ‘meta-boyut’

11 Haziran 2026, Perşembe

Modern mimarlık düşüncesi çoğu zaman teknik, işlev ve biçim ekseninde değerlendirilir. Ancak bazı mimarlar için yapı, yalnız maddi bir nesne değil; aynı zamanda insan algısını, yönelimini ve idrakini düzenleyen bir tecrübe alanıdır. Le Corbusier’nin “Bir Mimarlığa Doğru” adlı eserindeki (trc.: Serpil Merzi, YKY) “Plan içten dışa doğru gelişir” başlığı altında Bursa Yeşil Cami hakkında yaptığı değerlendirme, onun mimarlığı tam da bu çerçevede düşündüğünü gösterir. Çünkü burada mesele yalnız plan