Mahmut Ay Yazıları – Mahmut Ay Kimdir?

20.06.2026, Cumartesi
02:44

Mahmut Ay

191 yazı listeleniyor

Müceddid kimdir? (2)

19 Haziran 2026, Cuma

“Müceddid”in kim olduğunun tespiti, spekülasyona son derece açık olduğu gibi ilgili hadiste “tecdid”den neyin kastedildiği belirtilmediği için her mezhep ve meşrep kendine göre bir “tecdid” tanımı yaparak meseleye yaklaşmıştır. Mesela “tecdîd” Eş’arî kelâmcılara göre Eş’arî akideyi esas alarak İslâmî ilimleri yeniden yorumlamak ve yaymaktır. Sûfîlere göre nefs tezkiyesini esas alan bir dindarlık anlayışıyla tasavvufî düşünce ve pratikleri yaymaktır. Selefîlere göre ise Eş’arî akide ve sûfî düşünce

Müceddid kimdir? (1)

12 Haziran 2026, Cuma

Zaman zaman “Filânca zat asrımızın mücedididir.” şeklinde sözler duyuyoruz. Hemen her mezhep ya da meşrep müntesibi, asrın müceddidinin kendilerinden çıktığını iddia ediyor. Peki kimdir müceddid? Bu yazımız, bu sorunun cevabına dair bilgi içerikli olacak. İnşallah haftaya da bu bilgilerin tahlilini ve konuyla ilgili kanaatlerimizi içeren bir yazı paylaşacağız. Resûl-i Ekrem’in (sav) şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Allah, bu ümmete her yüz senin başında dinini yenileyecek kimse(ler)i muhakkak

Ayasofya bizim için ne ifade eder?

05 Haziran 2026, Cuma

Geçtiğimiz 29 Mayıs günü “belde-i tayyibe”nin feth-i mübîninin sene-i devriyesini bir kez daha şükür ve gururla idrak ettik. Yahya Kemal’in ifadesiyle “Sene-i devriyeler, takvim oyunlarıdır. Ama yine insanın muhayyilesine zevk verir” (Aziz İstanbul, s. 62). İslam tarihinin en önemli hadiselerinden biridir İstanbul’un fethi. Müslüman Türk tarihinin ise şüphesiz en mühim hadisesidir. Yahya Kemal’in ifadesiyle “Türklüğün ve İslam’ın hem en güzel hem de en büyük merhalesidir” (Aziz İstanbul, s. 63).

Kurban: En sevdiğinden “En Sevgili” için vazgeçebilmek

29 Mayıs 2026, Cuma

İslam’da tüm ibadetlerin iki boyutu vardır: Zâhirî/yatay boyut ve bâtınî/dikey boyut. Birincisi “Bu ibadeti en doğru nasıl yaparım?” sorusunun cevabına, ibadetlerin şekline ve hükümlerine ilişkindir; toplumsal faydalarına dairdir. İkincisi ise “Bu ibadeti niçin yapıyorum?” sorusunun cevabına, ibadetlerin hikmetlerine ve ruhuna ilişkindir; Allah ile ilişkimizde bize sağladığı manevî gelişime dairdir. Birinci boyutla fakihler; ikincisiyle ârifler ilgilenmişlerdir. Tarih boyunca teşekkül eden dinî

Nerede hata yaptık? Nasıl toparlanabiliriz?

22 Mayıs 2026, Cuma

Müslümanlar, İslam’ın ikinci yüzyılı olan 8. yüzyıldan itibaren 16. yüzyılın sonuna kadar düşünce ve bilimden kültür ve sanata kadar yüksek bir medeniyet kurup Batılılar dahil dünyanın dört bir tarafındaki insanlara kendi ürettikleri ilim, düşünce, teknoloji ve sanatı götürüp paylaştılar. Bu, tüm insaflı tarihçilerin ittifakla tespit ettikleri bir husustur. Ancak 17. yüzyıldan 21. yüzyıla kadar bir gerileme ve zayıflama dönemi yaşandı. “Çöküş” değil “zayıflama” tabirini bilerek kullandık. Zira İslam

Hata neredeydi? (2)

15 Mayıs 2026, Cuma

Nietzche, tarihi objektif bir şekilde yazmaya çalışan vakanüvistler için “tarihin şehvetli hadımları” ifadesini kullanır. Vakanüvistler için objektif tarih yazımı imkânsız olsa da her tarih yazımı için bu imkânsızlıktan söz edemeyiz. Tarih yazımında imkânsız olan “makul objektiflik” değil “saf objektiflik”tir. Filhakika, yazarından bağımsız bir tarih yazımı düşünülemez. Tarih yazarı, ne kadar nesnel ve tarafsız kalmaya çalışsa da belirli oranda yazdığı konudaki şahsi fikirlerinin etkisi altında

Hata neredeydi? (1)

08 Mayıs 2026, Cuma

Medeniyetlerin yükseliş ve çöküş süreçleri birbirine benzer. Siyasî, askerî, ekonomik, kültürel ve sanatsal güç nerede toplanırsa, “medeniyet” denen şey orayı kendisine merkez edinir; bu hususlarda zayıflık gördüğü yerlerden de uzaklaşır. İslam medeniyeti Haçlı seferleri, Sicilya’nın kaybı, Moğol istilası, Endülüs’ün düşmesi gibi çok ciddi siyasî ve askerî badireler atlattı ancak bunların etkisi tüm İslam dünyasını ve medeniyetini etkileyecek boyutta değildi. Müslümanlar bir şekilde bu badireleri

Selahattin Eyyûbî’nin başarılı olmasının en önemli sebebi: Müslümanlar arasında birliği sağlaması

01 Mayıs 2026, Cuma

Son iki yazımızda Haçlıların başarılı olmasının en önemli sebebinin, o dönemdeki Müslümanların bölünmüşlüğü olduğunu göstermeye çalıştık. Bugünkü yazımızda da Haçlıları mağlup eden Selahattin’in başarısının en önemli sebebi üzerinde duracağız. Akif’in ifadesiyle “Şarkın en sevgili sultanı”, Fransız tarihçisi Champdor’un ifadesiyle “İslâm’ın en saf kahramanı” olan Selahattin Eyyûbî denince akla Kudüs’ün fethi geliyor. Selahattin, seksen sekiz yıl boyunca Haçlıların işgalinde kalan Kudüs’ü yeniden

Haçlı Seferlerinin başarılı olmasının en önemli sebebi: Müslümanların bölünmüşlüğü (2)

24 Nisan 2026, Cuma

Haçlı seferlerinin başında Müslüman devlet adamlarının, Haçlıların niyetini tam olarak fark edemedikleri anlaşılmaktadır. Zira görünen manzara şudur: Haçlılar, kendi aralarındaki güç çatışmalarına rağmen bir şekilde birleşmeyi başarıp Kudüs ve çevresini kalıcı olarak işgal edip Anadolu’dan Müslüman Türkleri atma ve ekonomik menfaat elde etme hedefine odaklanmışlardır. Müslüman devlet adamları ise kendi aralarındaki güç kavgalarından, Haçlılarla mücadele etmeye fırsat bulamamıştır. Bu duruma dair

Haçlı seferlerinin başarılı olmasının en önemli sebebi: Müslümanların bölünmüşlüğü (1)

17 Nisan 2026, Cuma

Tarih, günümüze rehberlik edebilecek ibretlik hadiseler hazinesi. Dünün hatalarını, bugün tekrar etmemek için o hazineden istifade etmeli. Bu ve bir sonraki yazımızda, İslam tarihi açısından dünün en büyük hatalarından birini kısaca hatırlatıp bugün aynı hataya düşmemek için ders çıkarmak gerektiğini vurgulamak istiyoruz. Bilindiği üzere XI. yüzyılın sonlarında Avrupalılar “Kudüs’ü kurtarma” sloganı ile, Türkleri Anadolu’dan atmak ve bütün Ortadoğu’yu ele geçirmek için “Haçlı seferleri” başlatmıştır.