Beyaz ette, her yaz öncesi yaşanan olağan dışı fiyat artışı, bu yıl da kendini gösterdi. Kasap ve marketlerde beyaz et fiyatlarına yüzde 30’dan 66’ya varan oranlarda zam geldi. Tavuk bonfilenin kilogram fiyatı ortalama 180 liradan 260 liraya, kanat fiyatları 225 liradan 350 lira civarına kadar yükseldi. Bazı e-ticaret platformları da paketlenmiş 1 kg tavuk kanadını 450 TL’den 700 TL’ye kadar fiyatlarla satmaya başladı.
VATANDAŞLAR İHBAR ETTİ
Ancak devlet bu kez manipülatif fiyat artışlarına el koydu. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, son dönemde beyaz et sektöründe yaşanan fiyat artışlarına ilişkin şikayetler, vatandaşlar tarafından yapılan ihbar ve başvurularla piyasa işleyişine yönelik iddiaları dikkate alarak soruşturma başlattı.
FİYATLARI YÖNLENDİRDİLER
Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketlerle bu şirketlerin yetkilileri hakkında, haksız fiyat artışı iddiaları, sektör içerisindeki fiyatlama süreçleri ve piyasa düzenine etki eden uygulamalar birlikte ele alınarak kapsamlı değerlendirme yapıldı. Bazı şirket yetkililerinin fiyat oluşum süreçlerinde birlikte hareket ettikleri, arz, satış ve fiyatlama politikalarının tüketici aleyhine sonuç doğurabilecek şekilde yönlendirildiği, serbest piyasa düzeniyle adil rekabet ortamının bozuldu kaydedildi.
8 İLDE 28 GÖZALTI
"Suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "yönetme", "örgüte üye olma", "fiyatları etkileme" ve ilgili mevzuat kapsamında "satıştan kaçınma" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında İstanbul, Ankara, Balıkesir, Bolu, Bursa, İzmir, Samsun ve Uşak'ta dün sabah eş zamanlı operasyon düzenlendi. Haklarında gözaltı kararı çıkarılan 32 şüpheliden 28’i yakalandı. Ayrıca, soruşturma konusu eylemlerin niteliği, sektörün temel gıda tedariki bakımından taşıdığı önem ve şirket faaliyetlerinin hukuka uygun şekilde denetlenebilir olarak sürdürülmesi amacıyla, soruşturma kapsamındaki 13 şirket hakkında 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133. maddesi uyarınca denetim kayyumluğu tedbiri uygulandı. İşte o şirketler: Banvit, Erpiliç, Şenpiliç, Keskinoğlu Tavukçuluk, Abalıoğlu LEZİTA, Hastavuk, Akpiliç, Bakpiliç, Aspiliç, Bupiliç, Orvital, AY-Pİ Tavukçuluk, Gedik Tavukçuluk.
Fiyat listeleri ortak belirlendi
- Soruşturma dosyasına giren bir mail, firmaların fiyatları ortak belirlediğini ortaya koydu. Bakpiliç Avrupa Bölge Müdürü tarafından firmanın genel müdürüne gönderilen mailde, tüm firmalardan ürün çıkış fiyatı alındığı ve buna paralel fiyat belirlendiği tespit edildi. Ele geçirilen maildeki şu ifadeler dikkat çekti: “H…. Bey merhaba, liste karşılaştırmalarını size gönderdim. Gedik-Erpiliç-Lezita zaten yarın listeye geçecekler. Hastavuk çarşamba geçecek. Şenpiliç şu an depodan 29.85 fiyat vermiş. Toptancı fiyatı tabii.
- Bayileri perakende de bugün 30.50 bütün piliç fiyatı yazdı. Az önce Şenpiliç bayisi Buyur et listesi geldi. Biz de bütün piliç ve sırtlı sırtsız göğüs fiyatı bana göre piyasanın çok üzerinde kaldı. Bugün geldiğim günden beri en düşük tonaj çıktık diye tahmin ediyorum. Ama fiyatlar bizi yarın ve sonrasında daha da etkiler…”
El koyma değil resmi denetçi
- Denetim kayyumu, devam eden adli soruşturma sürecinde şirket yönetimini tamamen devralmak yerine, mevcut yönetimin aldığı kararları, ticari faaliyetleri ve finansal işlemleri hukuka uygunluk açısından adım adım incelemekle görevlendirilen mahkeme atamalı resmi bir denetçidir. Bu atamanın tüketici lehine en büyük faydası, soruşturma altındaki şirketlerin üretim ve tedarik süreçlerinin sekteye uğramasını engelleyerek piyasada ürün kıtlığı yaşanmasının önüne geçmesidir. Söz konusu şirketlerin stokçuluk yapması, malları satıştan kaçırması veya aralarında anlaşıp kartel oluşturarak suni fiyat artışlarına gitmesi engellenir. Böylece vatandaşların temel gıda ürünlerine kesintisiz, adil ve şeffaf fiyatlarla ulaşması yasal güvence altına alınmış olur.
Banvit ceo’su gözaltında
- Gözaltına alınanlar arasında, şirketlerin üst düzey yöneticileri yer aldı. Banvit CEO’su Tolga Gündüz, Banvit Muhasebe Müdürü Emre Karabatak, Banvit Finans Yöneticisi Levent Aytimur, Erpiliç Yönetim Kurulu Başkan Vekili Mustafa Ericek, Erpiliç Müdür Yardımcısı Mehmet Aydın, Erpiliç Muhasebe Müdürü Musa Erkal, Şenpiliç Muhasebe Müdürü Başak Kılıç ve Şenpiliç Finansman Yönecisi Zeynep Çiçek gözaltında. Keskinoğlu Yönetim Kurulu Üyesi Özer Matlı, Keskinoğlu Muhasebe Müdürü Pınar Kap, Lezita Yönetim Kurulu Üyesi Ergun Abalıoğlu, Lezita Genel Müdür Yardımcısı Muammer Harmancı, Lezita Finansman Yöneticisi Musa Örsan Dursun, Hastavuk Yönetim Kurulu Başkan Vekili Özgür Yılmaz ile Hastavuk Genel Müdürü Özer Usta da gözaltına alınanlar arasında. Gözaltındaki diğer üst düzey yöneticiler şöyle: Akpiliç Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Fahrettin Aksoy, Bakpiliç Şirket Ortağı Bahattin Bak, Bakpiliç Muhasebe Müdürü Seyfi Sedat Demirci, Aspiliç Yönetim Kurulu Başkanı Galip Yeşilbaş, Aspiliç Genel Müdür Yardımcısı Arif Yakup Kaplan, Bupiliç Yönetim Kurulu Üyesi Onur Özkul, Bupiliç Muhasebe Müdürü Hüseyin Durmaz, Bupiliç Finansman Yöneticisi Mustafa Baramuk, Gedik Pazarlama Müdürü Nihat Özbey, Gedik Finansman Yöneticisi Hüsniye Kara, Orvital Yönetim Kurulu Başkanı Batuhan Tiryakioğlu, Ortival Yöneticisi Özkan Gültekin ve Aypi Yönetim Kurulu Üyesi İsmail Hakkı Aydın.
4 bakanlıktan ortak hareket
Adalet Bakanı Akın Gürlek, 8 ildeki beyaz et operasyonuna ilişkin açıklama yaptı. Vatandaşların temel gıda ürünlerine adil, güvenli ve makul koşullarda ulaşabilmesi ile tüketici haklarının korunmasının, en hassas olunan konuların başında geldiğini vurgulayan Gürlek, Adalet, İçişleri, Ticaret ile Hazine ve Maliye bakanlıklarının bu hedef doğrultusunda koordinasyon ve eşgüdüm içinde hareket ettiği bilgisini verdi. Vatandaşların ekonomik haklarını zedeleyen, piyasa düzenini bozmaya teşebbüs eden ve haksız kazanç sağlamaya yönelik hiçbir usulsüzlüğe müsamaha gösterilmeyeceğini vurgulayan Gürlek, operasyonla ilgili “Rekabet Kurumu”, “Piyasa Gözetimi ve Denetimi Genel Müdürlüğü” ile “MASAK” yetkililerine de teşekkür etti.