Salepte yerli atılım: İki yeni çeşit tescil edildi

Türkiye'nin ilk yerli salep çeşitleri 'Bal Yumru' ve 'Bol Yumru' tescil edildi. Tarla koşullarında üretilebilecek yeni çeşitlerle hem doğadaki kaçak salep toplamanın önüne geçilmesi hem de üretim ve ihracat kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Merve Safa Akıntürk
Arşiv.

Türkiye'nin ilk yerli salep çeşitleri olan 'Bal Yumru' ile 'Bol Yumru' tescil edildi. Bir grup gazeteciye konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, "Dünyada ilk defa uygulanan yöntemle, doğadan toplanması yasak olan salep türleri, artık tarla koşullarında yetiştirilecek. Böylece doğadaki tahribatın önüne geçilmesine katkı sağlanacak" dedi. Yumaklı, bu türlerin tescil edilmesi ile hem verim artışı hem de üretim alanı artışının hedeflendiğini belirterek, "Üreticimize yüksek verimli, güvenilir bir üretim kapısı aralanacak. Ülkemizde yasak olan salep ihracatının da önünü açabilecek" diye konuştu.

GENETİK KAYNAKLAR KORUMA ALTINDA

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) bünyesindeki Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yaklaşık 20 yıldır sürdürülen yumrulu salep türlerinin kültüre alınması çalışmalarının meyvesini verdiğini vurgulayan Yumaklı, Türkiye'nin ilk yerli salep çeşitleri olan 'Bal Yumru' ve 'Bol Yumru'nun resmen tescil edildiğini dile getirdi. Yumaklı, "Ülkemizde yüzyıllardır kültürel ve ekonomik önemi bilinen salep bitkisinde, tescilli yerli çeşitlerin kazanılması, tarım sektörümüz açısından son derece anlamlı ve kıymetli bir dönüm noktasıdır. Bu gelişme, üreticilerimize daha güvenilir ve standart bir üretim imkânı sunmanın yanı sıra, genetik kaynakların korunması ve tarımsal sürdürülebilirlik bakımından da büyük bir adımı temsil etmektedir" dedi.

TARLADA YETİŞECEK

Yüzyıllardır doğadan elde edilerek kullanılan salep yumrularının, kontrolsüz toplama nedeniyle büyük bir tahribatla karşı karşıya kaldığına dikkat çeken Bakan Yumaklı, "Artık salep, doğadan tahrip edilerek toplanan bir bitki olmaktan çıkıp tarla koşullarında standartlara uygun şekilde üretilen bir ürün hâline geliyor. 'Bal Yumru' ve 'Bol Yumru' isimli çeşitlerimiz hem genetik kaynaklarımızı koruma altına alacak hem de üreticimize yüksek verimli, güvenilir bir üretim kapısı aralayacaktır" ifadelerini kullandı.

YASAKLI İHRACATTAN KÜRESEL TİCARETE

Yumaklı, bu çeşitlerin Türkiye'nin farklı bölgelerinde üretim denemelerinin yapıldığını aktararak, çalışmalar kapsamında en uygun bölgelerin belirlendiğinin altını çizdi. Yumaklı, şu bilgileri verdi: "Bu alanlarda üretici birlikleri kurularak üretim alanları genişledi. Enstitümüz tarafından özel sektöre damızlık yumru ve fide temini gerçekleştirildi. Talebin çok fazla olması nedeniyle artık üretim materyali temini tamamen özel sektör tarafından yapılıyor. Bu türlerin tescil edilmesi ile hem verim artışı hem üretim alanı artışı hedefliyoruz. İki veya daha fazla yumru yapması birim alandan daha yüksek verim alınmasını sağlıyor. Ülkemiz açısından en büyük getirisi, doğadan toplanması yasak olan salep türlerinin tarla koşullarında yetiştirilerek doğadaki tahribatın önüne geçilmesine katkı sağlamasıdır. Bunun yanında dünyada ilk defa uygulanan bu yöntem sayesinde üretimin artması ve bunun sonucunda ülkemizden yasak olan salep ihracatının da önünü açabilecektir."

Yüksek verim ve kârlılık hedefi

  • Tescil edilen yeni çeşitlerin en önemli özellikleri arasında birden fazla yumru üretmeleri ve yüksek kalite değerlerine sahip olmaları yer alıyor. 20 yıl önce başlatılan kültüre alma çalışmalarının başarıyla sonuçlanmasıyla birlikte, Türkiye salep üretiminde yeni bir döneme giriyor. Böylece salep türlerinin doğadan toplanmasının önüne geçilerek endemik türler korunacak. Birden fazla yumru veren çeşitlerle üretim kapasitesi artacak. Hâlen 400 dekar alanda yapılan 150 tonluk yıllık üretim, yerli çeşitlerle birlikte daha profesyonel ve kârlı bir yapıya kavuşacak.