Dünyanın gözü ABD-İsrail ittifakının 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı savaşa dönmüşken söz konusu ittifakın Gazze’deki askeri ve siyasi baskısı sürüyor. İki yıl boyunca İsrail’in işlediği soykırım 10 Ekim 2025’teki ateşkes sonrası yoğunluğunu düşürse de sona ermedi. Ateşkes kapsamında ABD Başkanı Donald Trump’ın sunduğu planla oluşturulan Barış Kurulu ise Gazze’deki Filistin direnişine siyasi dayatmalarla baskı kuruyor. Kurulun koordinatörü Nicolay Mladenov, 26 Mart’ta Hamas’a silah bırakması için aşamalı bir plan sundu. 10 Ekim’deki ateşkes anlaşması, silah bırakma sürecinin İsrail ordusunun Gazze’den tamamen çekilmesi ve yeniden imarın başlamasının ardından start almasını öngörmesine rağmen Mladenov’un önerisi, direnişin ateşkesin birinci aşamasının tamamlanmasıyla silah bırakmasını dayatıyor. Buna karşılık Hamas’ın yanı sıra direniş grupları ve aşiretler, İsrail’in henüz tüm sorumluluklarını yerine getirmediğine dikkat çekerek silahsızlanma seçeneğini reddediyor. Yeniden imarı finanse etme sözü veren Körfez ülkeleri de tüm Gazze’de yeniden imar olmadan finansman sağlamayacağını bildirdi.
KAHİRE’DE TAVIR KONULDU
Mladenov’un teklifini inceleyen Hamas hareketi, direniş grupları ve aşiretlerle yaptığı görüşmeler sonrası arabulucu ülkelere kararını iletmek üzere önce Türkiye Dışişleri Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı ile 1 Nisan’da görüştü. Heyet, 2 Nisan’da da Mısır’ın başkenti Kahire’de Mısırlı yetkililerle bir araya geldi. Reuters’in verdiği bilgiye göre, Halil Hayye başkanlığındaki heyet, Gazze’deki ortak tavrın İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesinden önce silahsızlanma seçeneğinin konuşulmayacağı olduğunu arabuluculara iletti.
DİRENİŞ HAREKETLERİ VE AŞİRETLERDEN TAM DESTEK
Gazze’de etkin olan Filistinli direniş grupları ve aşiretler, 27 Mart’ta Mladenov’un teklifine ilişkin olarak peş peşe açıklamalar yayınladı. İslami Cihad Hareketi liderlerinden İsmail el-Sandavi, “Direnişin elindeki silahın başta işgalin bitirilmesi ve bağımsız Filistin devleti olmak üzere hedeflerini gerçekleştirene kadar halkın silahı olduğunu” vurguladı. Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) Siyasi Ofis Üyesi Amr Murad, “İşgal var oldukça direnişin de var olacağının” altını çizdiği açıklamasında, Filistin halkının ulusal hakları iade edilmeden silah bırakma gündemine girilmemesi yönünde uyardı. Direnişin silahlarının işgal bitmeden ve Filistin devleti kurulmadan terk edilemeyeceğini belirten Gazze’deki Aşiret ve Kabile Meclisi Üyesi Alaaddin Akluk ise açıklamasında, “Öncelik, savaşın sona erdirilmesi ve Filistin halkının ihtiyaçlarının giderilmesine verilmelidir” cümlelerine yer verdi.
MLADENOV NE İSTEDİ?
El-Cezire tarafından 26 Mart’ta yayınlanan Mladenov’un Hamas’a sunduğu teklifte, iki önemli nokta dikkat çekiyor. İkinci madde, Gazze’ye yeniden imar malzemelerinin silahların “Teknokrat Yönetim Komitesi” tekeline alınmasıyla irtibatlıyor. Yedinci madde ise direniş gruplarının Barış Kurulu tarafından belirlenecek bir takvim çerçevesinde silahlarını bırakmasını öngörüyor. Reuters’a konuşan üst düzey diplomatik kaynaklar, Mladenov’un Filistin tarafına silahsızlanma sürecinin başlamaması halinde yeniden imarın sadece İsrail ordusunun kontrol altında tuttuğu Sarı Hat bölgesinde başlayacağını bildirdiğini ifade etti.
İSRAİL SORUMLULUKLARINI YERİNE GETİRMEDİ
Trump’ın sunduğu ve 10 Ekim 2025’te kabul edilen ateşkes anlaşmasının birinci aşaması, ateşkesin sabitlenmesini ve insani yardımların başlamasını öngörüyor. İkinci aşaması, sınır kapılarının açılmasını Gazze’deki yönetimin teknokrat yönetime devredilmesini karara bağlıyor. Üçüncü aşama ise yeniden imarın başlamasına eş zamanlı olarak Filistin direnişinin silah bırakmasına ilişkin müzakerelerin başlamasını ön görüyor. Buna paralel olarak İsrail ordusunun birinci aşamada saldırıları durdurarak Gazze’nin yüzde 50’sini oluşturan Sarı Hat’a, ikinci aşamada sınırdan 1 kilometre içerdeki tampon bölgeye ve üçüncü aşamada Gazze’nin tamamından çekilmesini gerektiriyor. Buna karşılık, İsrail ordusu 10 Ekim’den beri düzenlediği saldırılarla 715 Filistinliyi katlederken Sarı Hat’tan çekilmeyerek hattı daha fazla genişletiyor.
Aşiretler çeteleri temizleyecek
- Gazze sahasındaki durum belirsizliğini korurken Aşiret ve Kabile Meclisi, Gazze’nin doğusunda İsrail ile iş birliği içindeki silahlı çetelere karşı harekete geçtiğini ilan etti. Konuya dair Filistin Enformasyon Merkezi’ne bilgi veren Aşiret ve Kabile Meclisi Üyesi Zeki el-Derdisi, bu kapsamda çete üyesi 11 silahlının ikna edilerek ailelerine dönmelerinin sağlandığını söyledi. Aynı zamanda İslam davetçisi kimliğine de sahip olan El-Derdisi, çetelere katılımın fakirlik ve zor şartlardan da kaynaklandığını belirterek, bu kişilerin ikna yoluyla silah bıraktırılabileceğini belirtti. El-Derdisi, direniş liderlerine yönelik suikastlara karışan çete üyelerine karşı ise gizlilik içinde farklı bir yol izlendiğine vurgu yaparak, Emniyet Birimlerinin de katıldığı bu sürecin ikna sürecine paralel yürütüldüğünü sözlerine ekledi.