Fransa'nın Evian-les-Bains kentinin ev sahipliğinde gerçekleşen G7 Zirvesi, küresel siyasete yön veren oturumların yanı sıra liderler arasındaki diplomatik kulislere de sahne oluyor. Zirveye damga vuran olay ise Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski arasında geçen ve açık unutulan mikrofonlara yansıyan özel bir diyalog oldu. İkilinin, ABD Başkanı Donald Trump'a yönelik izlenecek stratejiler hakkında ayaküstü yaptıkları konuşma kameralar tarafından anbean kaydedildi.
Kameralara yansıyan diyalog ve brüksel Mesaisi
Zirve alanına gelişinde Macron tarafından oldukça sıcak bir şekilde karşılanan Zelenski, bahçedeki yürüyüş esnasında Fransız mevkidaşıyla kısa bir durum değerlendirmesi yaptı. Politico'nun servis ettiği detaylara göre, Macron'un Ukraynalı lidere Trump ile ikili bir görüşme gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceğini sorduğu duyulurken, Zelenski'nin verdiği yanıt kayıtlarda net bir şekilde anlaşılamadı. Aynı sohbet sırasında Macron'un mevkidaşına Fransa'da biraz daha uzun süre kalmasını teklif ettiği, ancak Zelenski'nin bu daveti yoğun takvimi nedeniyle geri çevirdiği öğrenildi. Ukraynalı lider, 18 Haziran'da Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinin tartışılacağı kritik Avrupa Konseyi Zirvesi için Brüksel'de olması gerektiğini ifade etti.
Protokolde Trump ve Zelenski tezatı
Kameralara yansıyan diyaloğun yanı sıra liderlerin zirveye katılımlarındaki karşılama törenleri de basının merceğinden kaçmadı. Haberde vurgulandığı üzere, Zelenski'ye gösterilen yakın ve sıcak ilgi, ABD Başkanı Trump'ın zirveye ilk gelişindeki protokol uygulamasıyla belirgin bir tezat oluşturdu. Pazartesi günü alana ulaşan Trump, Macron yerine Elysee Sarayı Protokol Şefi tarafından karşılanmıştı. Elysee Sarayı konuya ilişkin resmi bir yorum yapmaktan kaçınırken, kulislerde Macron'un o saatlerde Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile bir görüşme gerçekleştirdiği konuşuldu. Trump'ın resmi karşılaması ise ancak salı günü Macron ve eşi Brigitte Macron tarafından yapılabildi. Öte yandan iki liderin, Trump'ın da yer aldığı ve Ukrayna krizine ayrılan G7 oturumunu ayrıca değerlendirdikleri belirtildi.
Avrupa'nın Trump stratejisi ve Macron'un sınavı
Politico'nun analizine göre, basına sızan bu ayaküstü sohbet herhangi bir gizli diplomatik bilgi barındırmıyor. Ancak bu durum, Avrupalı liderlerin özellikle Ukrayna dosyası gibi hassas meselelerde Trump ile ilişkilerini son derece dikkatli bir biçimde koordine edip yönetmeye çalıştıkları gerçeğini bir kez daha gözler önüne serdi. Diğer taraftan, Fransız dergisi Le Point'ta yayımlanan dikkat çekici bir makale, bu zirvenin ev sahibi Macron için pek de planlandığı gibi gitmediğine işaret ediyor. Görev süresinin son G7 Zirvesi'ni kendi siyasi mirası açısından görkemli ve olumlu bir dönüm noktası yapmayı hedefleyen Fransa Cumhurbaşkanı'nın bu beklentisi, zirve boyunca yaşanan gelişmelerle sekteye uğradı.
Körfez güvenliği
Zirve öncesinde TF1 televizyonuna verdiği röportajda iddialı çıkışlar yapan Macron, ABD ile İran arasında varıldığı açıklanan mutabakatın uygulanmasına Fransa olarak katkı sunmaya hazır olduklarını ilan etmişti. Hürmüz Boğazı'nın yeniden güvenli şekilde açılması ve deniz trafiğinin normale dönmesi adına Fransa ve İngiltere öncülüğünde çok uluslu bir güvenlik gücü oluşturulması teklifini gündeme getiren Macron, bu konuda da ABD'den beklediği net desteği bulamadı. ABD Başkanı Donald Trump bu girişime oldukça mesafeli yaklaşarak, "Çok fazla yardıma ihtiyacımız olacağını sanmıyorum" ifadelerini kullandı. Trump'ın, sadece birkaç ülkenin bir veya iki gemiyle katkı sağlamasının kötü bir fikir olmayabileceğini söylemesi, Fransız inisiyatifine verilen desteğin son derece sınırlı kaldığı yönünde değerlendirildi.