Yazarlar Katar, OPEC ve VDMK

Katar, OPEC ve VDMK

Levent Yılmaz
Levent Yılmaz İnternet Yazarı

Haftanın en önemli haberlerinden birisi Katar’dan geldi. Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, ülkesinin Ocak ayı itibariyle Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nden (OPEC) çekileceğini açıkladı. Kaabi her ne kadar ayrılma kararlarının siyasi nedenlere bağlı olmadığını ifade etse de Suudi Arabistan, Mısır, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) 5 Haziran 2017’de aldıkları ortak kararla Katar’la olan diplomatik ilişkileri kestiği ve abluka uygulamaya başladığı hala akıllarda.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Levent Yılmaz : Katar, OPEC ve VDMK
Haber Merkezi 02 Aralık 2018, Pazar Yeni Şafak
Katar, OPEC ve VDMK yazısının sesli anlatımı ve tüm Levent Yılmaz yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!


Plana göre Katar 19 Ocak 2019’a kadar bütün sorumluluklarını yerine getirecek ve daha sonra OPEC üyeliğinden tamamen ayrılacak. Hali hazırda Katar’ın günlük petrol üretimi 600-650 bin varil civarında ve bu rakamlar OPEC için ciddi sayılabilecek seviyeler değil.

PSİKOLOJİK ETKİSİ DAHA ÖNEMLİ

Günlük üretim kapasitesi bakımından OPEC üyesi ülkeler içerisinde Katar’ın payı oldukça düşük. Petrol üretimi miktarına göre Katar, OPEC’in toplam kapasitesinin yaklaşık yüzde 1,8’lik bölümünü oluşturuyor. Bu bakımdan Katar’ın OPEC’ten ayrılmasının fiyatlar veya arz açısından kritik bir önemi olduğunu iddia etmek oldukça zorlama bir yorum olur. Ancak petrol fiyatlarında aşağı yönlü bir trend varken ve arz kısıntılarının ilk kez bu kadar ciddi bir şekilde gündeme geldiği dönemde bir OPEC üyesinin tam da 175. OPEC toplantısından önce örgütten ayrılacağını ilan etmesinin etkileri olacağı aşikar.

Her ne kadar OPEC dönem başkanlığı sistemi ile yönetilse de örgütte esas ağırlığın Suudi Arabistan’da olduğu biliniyor. Suudi Arabistan hem sahip olduğu önemli petrol üretim kapasitesi hem de Körfez’deki etkinliği üzerinden örgütü domine ediyor. Hal böyle olunca da petrol fiyatlarındaki her hareket neticesinde gözler Suudi Arabistan’a çevriliyor. Bir diğer önemli aktör de her ne kadar OPEC üyesi olmasa da Rusya. Bugünlerde Suudi Arabistan ve Rusya’nın petrol arzında kesinti konusunda iş birliği yapabileceği konuşulsa da her iki ülke de bütçelerinde önemli bir gelir kaynağı olan petrolün fiyatını yakından takip ediyor. Aslına bakarsanız her iki ülkenin de temel politikası kısıntıyı başka ülkelerin yapması ve kendilerinin yükselen fiyatlardan satış yapması yönünde. Bu bakımdan OPEC’in etkinliği konusu hep tartışmalı oldu ve bu kez “örgütün birliği” konusu da tartışılmaya başlandı. Hal böyle olunca Katar’ın örgütten ayrılması örgüt için parçalanma sürecinin başlamış olması anlamına gelebilir ve önümüzdeki dönemde örgütten ayrılan ülkelerin sayısında bir artış görebiliriz. O halde görece olarak OPEC içinde küçük bir petrol üretim payına sahip Katar’ın örgütten ayrılmasının etkileri ekonomik olmaktan daha ziyade psikolojik olacaktır.

VDMK’DA SIRA İHRACA GELDİ

Geçen haftaların en çok tartışılan konusu Varlığa Dayalı Menkul Kıymet (VDMK) ihracıydı. Konu hakkında gerekli gereksiz o kadar çok tartışma oldu ki bu enstrümanın gerçek faydaları göz ardı edilmişti. Neyse ki sağduyu galip geldi ve sıra VDMK’ın ihracına geldi. İhraç, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası’nın Varlık Finansman Fonu tarafından 5-6-7 Aralık’ta gerçekleştirilecek ve yıllık getirisi yüzde 18,17 olacak. VDMK ihracıyla beraber Halkbank’ın 1 milyar TL, Ziraat Bankası’nın 1 milyar TL Vakıfbank’ın 1 milyar TL ile Garanti Bankası’nın ise 150 milyon TL ipotek teminatlı menkul kıymetleri (İTMK) ihraç edilmiş olacak.

Bu ihraç pek çok açıdan önem arz ediyor. Ancak tek bir örnek bile enstrümanın önemini göstermek açısından son derece kıymetli: bu ihraçla bankaların bilançolarında ihraç tutarı kadar bir rahatlama olacak ve bankalar yüzde 24 gibi oldukça yüksek bir rakam olan Merkez Bankası politika faizi seviyelerinden kaynak bulmak yerine çok daha düşük bir seviye olan yüzde 18 ile kendilerine kaynak oluşturacaklar.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.