DünyaKızıldenizin haritası yeniden çiziliyor

Kızıldeniz'in haritası yeniden çiziliyor

Kızıldeniz'in haiz olduğu stratejik konum, uluslararası ve bölgesel ittifaklar ile hakimiyet haritasını yeniden şekillendiriyor. Kızıldeniz'deki siyasi ve ekonomik projeler ile siyasi anlaşmalar yeni oluşumu çiziyor.

Haber MerkeziAA
Diğer
Diğer

Kızıldeniz'de yaşanan askeri, siyasi ve ekonomik gelişmeler, bölgedeki uluslararası ve bölgesel ittifaklar ile hakimiyet haritasının yeniden şekillenmesine neden oluyor.

Söz konusu gelişmeler, Kızıldeniz'in doğuda Suudi Arabistan ve Yemen, güney ve batıda Eritre, batıda Sudan, kuzey ve batıda Mısır, kuzeyde Ürdün ve İsrail ile güneyde Cibuti ve Somali'ye sınırı olması ve kuzeyinde Süveyş Kanalı, güneyinde Babu'l Mendeb Boğazı'na açılan stratejik konumu nedeniyle önem arz ediyor.

Kızıldeniz, 1869'da Süveyş Kanalı'nın açılmasından sonra doğu ile batıyı birbirine bağlayan en kısa ve en seri su yolu haline geldi. Körfez'de petrolün bulunmasıyla Kızıldeniz, Avrupa ve Amerika'ya petrol sevkiyatının yapıldığı stratejik bir su yolu olarak daha fazla ehemmiyet kazandı. Tüm bu özelliklerinin yanı sıra Avrupa ve Amerika'dan Asya ve Afrika'ya, Japonya ve Çin'den Afrika ve Batı ülkelerine gerçekleşen ticaretin yüzde 10'luk kısmı da Kızıldeniz üzerinden yapılıyor.

Uluslararası güçlerin, dünyadaki çekişme bölgelerine ve farklı bölgelerdeki üslerine asker göndermede kullandığı Kızıldeniz, tüm bu sebeplerden ötürü büyük güçlerin hedefi oluyor. Büyük güçler, uluslararası ticareti ve petrol gemilerini korumak ya da terörle mücadelede kullanmak üzere burada askeri üsler kuruyor.

Kızıldeniz üzerindeki bu mücadelenin yanı sıra son dönemde bölgenin kalkınmasını ve buradaki kaynakların bölge halklarının desteklenmesinde kullanılmasını hedefleyen yeni bir akım da ortaya çıkmış durumda. Türkiye ile Sudan'ın, Kızıldeniz'deki Sevakin Adası'nın yeniden ihya edilmesini öngören anlaşması bunun en güzel örneğini teşkil ediyor.

Kızıldeniz'deki siyasi ve ekonomik projeler ile siyasi anlaşmaları şu şekilde sıralamak mümkün:

Kalkınma projeleri

Sevakin Adası

Türkiye ve Sudan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 24-26 Aralık tarihlerinde Sudan'a gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında, adanın aslına uygun olarak yeniden inşa ve ihya edilmesini öngören anlaşma imzaladı.

Sudan Dışişleri Bakanı İbrahim Gandur söz konusu anlaşmayla ilgili "Erdoğan Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir'den yeniden ihya edilmesi ve yatırımda bulunulması için adanın bir süreliğine kendilerine tahsis edilmesini istedi. Beşir, adanın eski önemini geri kazanması ve hac yolu haline gelmesi için bu talebi kabul etti. Bu iki ülke arasındaki yatırım ortaklığıdır ve normal bir durumdur." açıklamasında bulundu.

Sevakin Adası, Kızıldeniz'in batısında, Sudan'ın doğusunda, başkent Hartum'a 560 kilometre, Port Sudan Limanı'na 70 kilometre uzaklıkta bulunuyor. 20 kilometrekare yüz ölçümüne sahip olan ada üzerindeki 370'den fazla konut ve devlet arazisini Türkiye yeniden restore ederek turizm bölgesine dönüştürecek.

Tiran ve Sanafir Adaları

Tiran ve Sanafir adalarının egemenliğinin Suudi Arabistan’a geçmesini öngören anlaşma, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz’in Mısır ziyareti esnasında 8 Nisan 2016'da imzalandı. Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, iki ülke arasında imzalanan anlaşmayı 24 Haziran 2017'de onayladı.

Mısır'da büyük tartışmalara neden olan anlaşmanın iki ülkenin karşılıklı olarak evrakları teslim etmeleriyle yürürlüğe girmesi öngörülse de taraflar henüz bununla ilgili bir tarih belirlemiş değil.

Kızıldeniz'in kuzeyinde Akabe Körfezi yakınlarında yer alan Tiran ve Sanafir adalarının söz konusu Körfez'deki deniz ulaşımı bakımından stratejik önemi bulunuyor. Tiran ve Sanafir, İsrail ile Mısır arasında imzalanan barış anlaşması gereğince C bölgesi kapsamında yer alıyor. Suudi Arabistan, adalarda turizmle ilgili projeleri hayata geçirmeyi amaçlıyor.

  • Neom projesi
  • Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman 24 Ekim 2017'de, Suudi Arabistan, Ürdün ve Mısır toprakları üzerinde 26 bin 500 kilometrekarelik bir alan üzerinde inşa edilecek ve 500 milyar dolara mal olacak devasa yatırım projesini kamuoyuna duyurdu.
  • Suudi Arabistan'ın kuzeybatısında yer alan Neom bölgesi kuzey ve batıdan Akabe Körfezi ile Kızıldeniz'e açılırken doğudan da 2 bin 500 rakımlı dağlarla çevriliyor. Akabe Körfezi ve Kızıldeniz kıyıları boyunca uzanacak olan bölge Afrika ülkelerini birbirine bağlayacak. 2025 yılında açılması planlanan bölgede 2020 yılında sınırlı yatırımlar yapılacak.

Kızıldeniz projesi

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed, temmuz ayı sonunda, 2030 vizyonu kapsamında, Emlec ve El-Vech kentleri arasındaki 50'den fazla ada üzerinde inşa edilecek ve Kızıldeniz'de 200 kilometrelik sahil boyunca uzanacak yeni bir turizm projesinin duyurusunu yaptı. Projeye 2019'un üçüncü çeyreğinde başlanılması, ilk aşamasının da 2022'nin son çeyreğinde bitirilmesi planlanıyor.

Somali'deki Türk askeri eğitim merkezi

Başkent Mogadişu'da Somali ordusunu eğitmek üzere kurulan Türk Askeri Eğitim Merkezi 30 Eylül 2017'de açıldı. Söz konusu merkez, Somali ordusunun tüm eğitim ihtiyaçlarını karşılayarak vatan savunmasında yetkin hale gelmesini hedefliyor.

Askeri Üsler

Yemen'in Mion Adası'ndaki BAE Üssü

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Babu'l Mendeb Boğazı'na yakın Mion Adası'nda askeri bir üs kurma konusunda önemli mesafe katetmiş durumda.

Ulaşım ve askeri konularla ilgili olarak yayın yapan Jane's kurumu geçen şubat ayında, BAE'nin, Yemen'in güneyindeki askeri operasyonlarını destekleyecek ve stratejik Babu'l Mendeb Boğazı üzerindeki hakimiyetini pekiştirecek bir askeri üsse sahip olduğunu yazdı.

Katar merkezli Al Jazeera televizyonu da geçen ekim ayında, Mion Adası sakinlerinin ağzından, "BAE'nin, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçlerine dahil olmasının ardında başka hedefleri olduğu ve Yemen'in güney sahilleri ile yakın adalarda hegemonya kurmaya çalıştığı" haberini geçti.

Söz konusu ada dünya üzerindeki en önemli stratejik deniz yollarından biri olarak görülüyor.

Eritre'deki askeri üsler

Asab Limanı'ndaki BAE Askeri Üssü

Washington Yakın Doğu Araştırmaları Enstitüsü'ne göre, Abu Dabi yönetimi, Eritre'nin Asab Limanı'nda askeri bir üsse sahip olmak amacıyla 2015 yılında, 30 yıllık bir kira sözleşmesi imzaladı. Babu'l Mendeb Boğazı'nın 106 kilometre kuzeyinde ve Yemen'in Muha Limanı'nın karşısında yer alan söz konusu askeri üs, BAE'nin yurt dışındaki ilk üssü olarak kabul ediliyor.

  • İran ve İsrail'in üsleri
  • Basında Eritre'nin Dahlak Takımadaları'nda İran ve İsrail'in üsleri olduğu yönünde haberler yer alsa da Eritre Dışişleri Bakanlığı Nisan 2015'te toprakları üzerinde İran ve İsrail'in üssü olduğunu yalanladı.

Somali'deki BAE Üssü

Afrika kıtasının doğusunda 1991 yılında tek taraflı bağımsızlığını ilan ederek kurulan ancak bu bağımsızlığı uluslararası alanda tanınmayan Somaliland Cumhuriyeti Parlamentosu, geçen şubat ayında Aden Körfezi'ndeki Berbera kentinde bir BAE üssü kurulmasını onayladı.

Eritre'nin Asab Limanı'nda da askeri bir üsse sahip olan BAE'nin bu üssü kurması Afrika boynuzu ülkeleri arasında büyük tartışmalara neden oldu. BAE ise bu askeri tahkimatın, Husilere karşı Kızıldeniz'deki ablukanın desteklenmesi için gerekli olduğunu savunuyor.

Cibuti'deki askeri üsler

Dünya ülkeleri, Babu'l Mendeb Boğazı açıklarındaki konumu nedeniyle Cibuti'de askeri üs kurmak için yarışıyor. Burada askeri üssü olan ülkelerin Yemen ve Somali gibi bölge ülkelerinde yaşanması muhtemel olaylara hızlı müdahale etme şansı bulunuyor. Bunun yanı sıra askeri üslerin kiralanması da Cibuti'nin en önemli gelir kalemlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Cibuti, askeri üslerden yıllık 160 milyon dolar gelir elde ediyor.

  • Çin Askeri Üssü
  • Çin, Cibuti'de askeri üs kurma hakkı elde eden en yeni ülke. Çin, Ağustos 2017'de yurt dışındaki ilk askeri üssünü burada kurdu.

Suudi Arabistan Üssü

Suudi Arabistan ile Cibutili askeri liderler arasında 2016 yılında gerçekleşen ziyaret ve istişareler, Cibuti'de Suudi Arabistan'a ait bir üssün bulunmasını öngören askeri ve stratejik anlaşma taslağının hazırlanmasıyla sonuçlandı. Bu amaçla, Cibuti sahilinde bazı noktalar belirlendi ve Cibuti yönetimi 2016 sonunda Suudi Arabistan askeri üssünün kurulmasını "ilkesel" olarak kabul etti ancak iki ülke arasındaki anlaşma henüz resmi olarak ilan edilmedi.

ABD'nin Camp Lemonnier Üssü

Bölgedeki operasyonel gücünü artırmak isteyen ABD tarafından 2001'de kurulan ve Cibuti'deki en büyük askeri üs olma özelliği taşıyan Camp Lemonnier'de ise 4 bin personel bulunuyor. Üs, Somali ve Yemen'de ABD tarafından yürütülen terör operasyonlarında kullanılıyor.

Fransız Üssü

Cibuti'de en büyük ikinci, Afrika'da da en eski askeri üs Fransa'ya ait. 100 yıllık geçmişi olan üste 900 kişilik askeri birlik bulunuyor.

Japonya Üssü

Japonya da yurt dışındaki tek askeri üssünü 2011 yılında Cibuti'de kurdu. Burada 600 asker bulunuyor.

İtalya Üssü

İtalya Cibuti'deki askeri üssünü 2013'te kurdu. İtalya'nın kendi sınırları dışında edindiği ilk lojistik operasyonlar merkezi olma özelliği taşıyan ve 90 askeri barındıran üs, 300 asker barındırma kapasitesine sahip.

ÖNERİLEN VİDEOLAR
Katar Şeyhi esir alındı!
Haziran ayından bu yana Katar'a karşı büyük bir ambargo başlayan Arap ülkelerinin arasında bulunan Birleşik Arap Emirlikleri, Katar'daki kraliyet ailesinden Şeyh Abdullah El-Sani'yi esir aldı. El-Sani yayınladığı videoda, başına bir iş gelirse sorumlusunun Abudabi Veliahtı olduğunu söyledi.
ABD’li uzman: Dünyanın yeni katilleri biziz
ABD'li medya uzmanı ve aktivist Jerry Day, Amerika'nın özellikle Ortadoğu ülkelerine yaptığı müdahalesine ve bu müdahalelerin hiçbir yasal gerekçeye dayanmadığına dikkat çekerek, ''ABD, uluslararası tüm anlaşmaları ihlal etti, Müslüman ülkeleri bombaladı, insanları öldürdü. Bu yüzden gittikçe yalnızlaştı. Bir gün sonumuz, İkinci Dünya savaşı sonrası Almanlar gibi olacak. Dünyanın yeni katilleri biziz'' şeklinde konuştu.
Filistinli çocuktan en samimi ‘İsrail’ boykotu
Kudüs'te yaşayan Filistinli küçük bir çocuk, markette alışveriş yaparken babasının şaşırtmacasına rağmen İsrail üretimi ürünleri almıyor. İsrail ürünlerini boykot eden sevimli çocuk, “Hayır o İsrail malı” diyerek diğer ürünü alıyor.
'Sakallı olduğu için' saldırıya uğradı!
Kolombiyalı bir adamın 'sakallı olduğu için' hakaret ve saldırıya uğraması, ABD'de yükselen İslamofobiyi gözler önüne serdi.

Kritik yıl 2019 öncesi milli adım
Cumhurbaşkanlığı sistemi Türk siyasetini yeniden şekillendiriyor. Bunun ilk işareti de AK Parti ile MHP arasındaki 'Milli İttifak' görüşmeleri oldu.
Yaralı Yüz: Franck Ribery
2 yaşında geçirdiği ve hayatı boyunca yüzünde izini taşıyacağı kaza, 23 yaşında Müslüman oluşu... Bilinmeyen yönleriyle Fransız yıldız Ribery'nin hayatındaki dönüm noktaları...


Filistinli Emel artık özgür...
İsrail'in hapse attığı 17 yaşındaki Filistinli Emel'in 1,5 yıllık hapis cezasının ardından özgürlüğe ve ailesine kavuştuğu o anlar…
"Karşınızda ne Osmanlı'nın hasta adamı ne Cumhuriyetin çömez devleti var!"
43. Muhtarlar Toplantısı'nda Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nden tüm dünyaya mesaj verdi.
Muhalifler 20 Esed askerini esir aldı
Türkiye, İran ve Rusya'nın girişimiyle ilan edilen 'çatışmasızlık' bölgelerinden İdlib'de yoğun çatışmalar yaşanıyor. Muhalifler, çatışmalar sırasında Esed rejimi saflarındaki 20 Şii milisi esir aldı.
İsrail zulmünün kurbanı: 15 yaşındaki Muhammed
İsrail askerlerinin başından yaraladığı Filistinli Muhammed Tamimi, yaşadıklarını anlattı. 6 saat ameliyatta kalan Tamimi, 6 ay boyu okula gidemeyecek. Muhammed Tamimi, Filistin direnişinin sembollerinden Ahed'in kuzeni...


İzinsiz aldıkları ekmeklerin parasını bırakıp helallik istediler
Bilecik'te, bir bakkalın dolabından izinsiz ekmek alan öğrencilerin daha sonra para bırakıp yazdıkları notla helallik istemeleri, iş yeri sahibine duygulu anlar yaşattı.
Bunu Gördünüz Mü? Rüzgara karşı paslaşan çılgın genç
Kayserispor'un hocası Sumudica, rüzgarla paslaşan çılgın genç ve çok daha fazlası Tuğçe'nin sunumuyla Bunu Gördünüz Mü?'de...
Oğlunun katilini affeden anne herkesi ağlattı
Suliman Abdu'l Mutakallim isimli genç, sadece 60 dolar için öldürüldü. ABD'de yaşanan olay sonrası Suliman'ın annesi, katili affettiğini açıkladı. Yüreği yanan bir annenin duygulandıran konuşmasında söyledikleri, mahkemedekileri de ağlattı…
Venezuela zor durumda
Ekonomik krizden dolayı halkın temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı Venezuela'da yağma olayları başladı.
Dünyaca ünlü isimlerden İsrail'e boykot!
2004 yılında başlatılan İsrail'e karşı kültür boykotuna dünyaca ünlü birçok isim destek verdi. İsrail'in Filistin işgali ünlü sanatçılar tarafından bu hareketle boykot ediliyor.
Erdoğan’ın Türkiye tarifi: Türkiye demek…
Cumhurbaşkanı Erdoğan, grup toplantısında dinleyenleri coşkulandıran ve duygulandıran bir Türkiye tarifi yaptı. Erdoğan'ın konuşması alkışlarla karşılık buldu.


ABD’de imam camiye saldıran zanlıya verilen cezayı ödedi
ABD'nin Arkansas eyaletinde bir camiye zarar veren zanlı Abraham Davis'e faşist eylem sebebiyle 3 bin 200 dolar para cezası kesildi. Cami imamı, saldırgana kesilen cezayı kendisi ödedi. İmamın bu tavrı büyük takdir topladı.
Yoğurdun Steve Jobs'u
Çöpe attığı kağıtla kaderi değişti. 39 yaşındaki Türk girişimci Hamdi Ulukaya'nın inanılmaz başarı öyküsü...


Esnafa 10 maddelik müjde
Hükümet, esnafın haklarını gözetecek çok önemli çalışmalar başlattı.


Elazığlı ustadan 34 metrelik lahmacun
Elazığ'da bir lokantada lahmacun ustası olarak çalışan Engin Altunbaş, 2016 yılında 17 kişilik ekibiyle 23 metre uzunluğunda tek parçadan oluşan lahmacun yapmıştı. Son olarak 22 kişilik ekibiyle yeni bir deneme daha gerçekleştiren Altunbaş, yaptığı 34 metre uzunluğundaki lahmacunla kendi rekorunu kırdı. Altunbaş, hazırladıkları 34 metrelik lahmacunu Elazığ Gazi Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi sakinlerine ikram edeceklerini sözlerine ekledi.
Erdoğan'dan sert tepki: 7 dakikada çeyrek domuzu nasıl yediğini anlatıyor
Gündem

Erdoğan'dan sert tepki: 7 dakikada çeyrek domuzu nasıl yediğini anlatıyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan, grup toplantısında 15 Temmuz gazilerine hakaretler eden, Ermenilere soykırım yapıldı, diyen ve hakkında terör soruşturması açılan CHP’nin yeni İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu ile ilgili sert eleştiriler yöneltti. Toplantıda Kaftancıoğlu ile ilgili bir videoyu AK Parti'lilere izleten Erdoğan, "Eşi, o da övünerek 7 dakikada çeyrek domuzu nasıl yediğini anlatıyor. Hıza bak hıza" dedi.
Mehmet Demirkol: Şenol Güneş'e kızgınım
Spor

Mehmet Demirkol: Şenol Güneş'e kızgınım

Spor yorumcusu Mehmet Demirkol, Fenerbahçe'den ayrılması beklenen Ozan Tufan'la ilgili konuşurken çarpıcı ifadeler kullandı.
Carlos Tevez Çinlileri kızdırmaya devam ediyor
Spor

Carlos Tevez Çinlileri kızdırmaya devam ediyor

Geçtiğimiz sezon Boca Juniors'tan Çin'in Shanghai Shenhua takımına transfer olan Carlos Tevez, beklentileri karşılayamamış ve takımıyla olan sözleşmesini karşılıklı olarak feshetmişti. Arjantinli yıldız Çin'de kaldığı sürede sözleşme feshiyle birlikte toplam 37.5 milyon dolar kazanmıştı. Tevez, kazandığı bu kadar paraya rağmen Arjantin basınına Çin'le ilgili kızdıran açıklamalar yapmaya devam ediyor.
İstanbul'a neden kar yağmadı?
Gündem

İstanbul'a neden kar yağmadı?

Hafta sonu, örtü şeklinde beklenen kar yağışı, şehir ısı adası etkisinden dolayı yağmur olarak gerçekleşirken, bu hafta ise kentte yağış ve lodosun etkisiyle sıcaklık artışı öngörülüyor. Meteoroloji Mühendisleri Odası Başkanı Köse, "Yakın yerlerde, Kırklareli'nde kar yağışı oldu ama İstanbul gibi büyük metropollerde şehir ısı adası sebebiyle kar yağışı zorlaşıyor. Çünkü binaları, evleri ısıtıyoruz. Araçlardan çıkan emisyonlar şehri ısıtıyor" dedi.
Kayserispor Başkanı'ndan Sumudica çıkışı: Davulla zurnayla uğurlarız
Spor

Kayserispor Başkanı'ndan Sumudica çıkışı: Davulla zurnayla uğurlarız

Kayserispor Başkanı Erol Bedir yaptığı açıklamada, "Eğer Everton'dan Cenk'e gelen teklif Sumudica'ya gelirse davulla zurnayla uğurlarız" dedi.