Yazarlar Sebastian Kurz Hammerin kemiklerini sızlattı

Sebastian Kurz Hammer’in kemiklerini sızlattı

Zekeriya Kurşun
Zekeriya Kurşun Gazete Yazarı

Türkiye-Avusturya ilişkileri oldukça eskiye dayanır. Tarih iki taraf arasında yaşanan savaşlara ve uzun süreli barışlara sahne olmuştur. Avusturya hem Doğu ve hem de İslam hakkında bilgilerinin büyük bir bölümünü Osmanlı Devleti ile olan ilişkilerinden öğrendi.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Zekeriya Kurşun : Sebastian Kurz Hammer’in kemiklerini sızlattı
Haber Merkezi 07 Haziran 2018, Perşembe Yeni Şafak
Sebastian Kurz Hammer’in kemiklerini sızlattı yazısının sesli anlatımı ve tüm Zekeriya Kurşun yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!

Avusturya’da İslam araştırmaları 16. yüzyılda başlayarak, 18. Yüzyılda Maria Theresa’nın gayretleriyle kurulan Şarkiyat Akademisi ile zirve yaptı. Bir bakıma Avusturya Şarkiyatçılığın öncüsü oldu. Üstelik Avusturya Osmanlı toprağı olan Bosna’yı ilhakından sonra Avrupa kıtasında Müslüman bir nüfusa egemen olan tek ülke özelliğini kazandı.

Bu yüzden Avusturya’da son yıllarda gelişen İslam karşıtı söylemin sosyolojik izahı oldukça güç iken; son günlerde cami kapatma ve din adamlarını sınır dışı etme noktasına varan siyaseti anlamak daha da güç bir hal aldı. Avusturya başbakanı Kurz’un açıklamaları, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın söylediği gibi siyasi toyluğundan mıdır, yoksa genç bir siyasetçinin Türkiye karşısında sürekli patinaj yapan AB’nin şövalyeliğine soyunarak sivrilme çabası mıdır? Cevap ne olursa olsun, Başbakan Kurz bu tavrıyla, ünlü Şarkiyatçı Hammer’in kemiklerini sızlatmıştır. Şayet ülkesinin en önemli kültür mirası sayılan Hammer’in eserlerinin sadece ismine bakmış olsaydı bile bu kadar cüretkâr olamazdı.

HAMMER VE İSTANBUL

Alman-Avusturya oryantalizmini temsil eden Joseph von Hammer (1774-1856) daha erken yaşlarda Avusturya’da şarkiyat eğitimi almış ancak İstanbul’da uzun yıllar bir zımmî olarak yaşadıktan sonra ilminin zirvesine ulaşmıştır. Onun İstanbul’da gördüğü kabul, Osmanlı yönetici, ulema ve mütefekkirlerinin kütüphane ve zengin kitap koleksiyonlarından kolayca istifade etmesini mümkün kılmıştır. Daha da ötesi her din mensubuna cömertçe açık olan Müslüman toplum üzerinde özgür bir şekilde, düşüncelerini olgunlaştıran gözlemler yapma imkanı bulmuştur. İstanbul’da yaşarken alabildiğine özgürlüğü tadan Hammer, Müslüman toplum ile o kadar bağ kurdu ki kendi ismi yerine doğrudan Yusuf ismini kullanır olmuştu. Bu konuda samimiyetini İstanbul’un ünlü hakkakları Rahmi ve Azmi’ye bu isimle mühür kazdırarak gösterdiği gibi, mezar taşına da bu ismin yazılmasını istemiştir.

Hammer İstanbul’a ve seyahat ettiği diğer Müslüman bölgelerdeki hayata meftun olmuş ve ülkesine geri çağrıldığında büyük bir üzüntü duyarak, bir gün geri gelmek üzere İstanbul’dan ayrılmıştır. Yazdığı eserini ise nimetlerini gördüğü dönemin padişahı Sultan II. Mahmud’a ithaf etmiştir. Çok sevdiği İstanbul’a bir daha dönemeyen Hammer, kalan hayatını buradan topladığı eserler arasında geçirerek doğu ile bağını hiç koparmamıştır. Doğuya duyduğu özleminden dolayı mezarının, Müslüman kabirlerine benzer bir şekilde yapılmasını vasiyet etmiştir. Nitekim mezar taşında Yunanca, İtalyanca, Latinceden başka Türkçe, Arapça ve Farsça yazılar ile Kur’an’dan ayetler yer almaktadır. En ilginci ise onun mezar taşında bir Müslüman Osmanlı mezarı gibi “Huve’l Bâki” ifadesinin yer almasıdır.

Kurz, bırakın ünlü oryantalistin eserlerini okumak, mezarını bir kere ziyaret etmiş olsaydı, Avusturya’nın İslam kültürü ile olan bağ ve ilişkisini anlayabilecek ve cehlinden doğan cür’etini gösteremeyecekti.

Hammer’in döneminin en iyi şarkiyatçısı olup olmadığı tartışılabilir. Fakat “fikri vatanım” dediği Osmanlı tarihine iki büyük hizmet sunmuştur. Birincisi Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan 1774 Küçük Kaynarca Anlaşması’na kadar (kendi doğduğu yıla kadar) kaleme aldığı on ciltlik Osmanlı Tarihidir. Batı arşiv ve kaynakları yanı sıra Türkçe, Arapça ve Farsça kaynakları da geniş bir şekilde kullanan Hammer, o güne kadar hiçbir Avrupalının cesaret edemediği bir işi başarmıştır. İkinci hizmeti ise büyük Osmanlı müellifi Katip Çelebi’nin eseri ile dünyanın en önemli seyyahlarından olan Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesini ve daha pek çok Müslüman kaynağını batılılara tanıtmasıdır.

OSMANLIDA HRİSTİYAN MABETLER

Avrupa’da suni olarak başlatılan İslam korkusu esasında Avrupa’nın neoskolastizme dönüş, yeniden karanlığa gömülme işaretidir. Zira Avrupa’da İslam’ı bilen eski tarzda şarkiyatçılar kalmadığı gibi İslam dünyasını anlayabilecek yetenekte siyasetçiler de bulunmamaktadır. Bugün tamamen kulaklarından idare edilen ve yapay bir Müslüman imajıyla oluşturulan kamuoyu ile yeni bir Haçlı zihniyeti hortlatılmak istenmektedir.

Arşivlerde, Osmanlı Devletinin pek çok vilayetinde yaşayan Avusturyalı tüccar, araştırmacı, konsolos ve onların himayesindeki Hristiyan unsurlara karşı devletin müsamahakar siyasetini gösteren binlerce belge mevcuttur. Bu unsurlar Müslüman toplum içinde tam bir bireysel ve dini özgürlük ile yaşadıklarını Hammer gibi pek çok Avrupa kaynağı da itiraf etmektedir. Diğer taraftan, Osmanlı’da yaşayan yerli veya yabancı Hristiyanların mabet imar ve inşa imkânlarına bakıldığında bile bugün özgür Avrupa’nın önünde olduğunu söylemek mümkündür.

Bu işin hikayesi uzundur. Pek çok akademik çalışmaya da konu olmuştur. Ancak eski öğrencilerimden Erdem Demirkol’un Osmanlı arşivlerine istinaden kaleme aldığı II. Abdülhamid ve Kudüs (2017) adlı eserinden burada yapacağım bir alıntı yeterli olacaktır.

Demirkol’un tespitlerine göre; Osmanlı topraklarının pek çok yerinde ama özellikle Kudüs’te Hristiyanlar, mabet inşa konusunda devletten her türlü yardımı görmekteydiler. Devlet, belirli kurallar dâhilinde, kilise, manastır ve diğer dini yapıların inşa ve imarına ruhsat vermekteydi. Sadece;

* Yapılacak kiliseye ihtiyaç olduğunun anlaşılması,

* Binanın yapılacağı arazinin mülk olması ya da satın alınarak mülk araziye çevrilmesi,

* Başka din ya da mezheplere ait kutsal mekânlara yakın olmaması ve sakınca doğurmayacak bir konumda bulunması,

* Binanın yapılmasının daha sonra bir sakınca doğurmayacağının araştırılarak onaylanması,

* Yapılması planlanan binaların bildirilen boyut ve niteliklerin dışına çıkmadan inşa edilmesi,

* İnşa ya da onarım için halktan zorla para alınmaması, şartlarının yerine getirilmesi yeterliydi,

Sözün özü şudur: Kendine güvenen, dininden ve toplumundan emin olanlar başka dinlerden ve mabetlerden korkmazlar. Kurz’a mesajımız, atası Hammer’i okuması ve yukarıda sıraladığımız Osmanlı uygulamasından ders almasıdır.

  • Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018 Genel Seçim
  • YSK Seçmen Sorgulama, nerede oy kullanacağım?
  • YSK Yurtdışı Seçmen Sorgulama
  • Adana Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Adıyaman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Afyon Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ağrı Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Amasya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ankara Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Antalya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Artvin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Aydın Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Balıkesir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bilecik Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bingöl Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bitlis Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bolu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Burdur Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bursa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çanakkale Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çankırı Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çorum Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Denizli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Diyarbakır Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Edirne Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Elazığ Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Erzincan Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Erzurum Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Eskişehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Gaziantep Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Giresun Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Gümüşhane Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Hakkâri Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Hatay Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Isparta Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Mersin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • İstanbul Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • İzmir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kars Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kastamonu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kayseri Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırklareli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırşehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kocaeli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Konya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kütahya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Malatya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Manisa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kahramanmaraş Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Mardin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Muğla Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Muş Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Nevşehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Niğde Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ordu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Rize Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sakarya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Samsun Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Siirt Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sinop Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sivas Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tekirdağ Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tokat Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Trabzon Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tunceli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Şanlıurfa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Uşak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Van Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Yozgat Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Zonguldak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Aksaray Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bayburt Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Karaman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırıkkale Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Batman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Şırnak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bartın Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ardahan Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Iğdır Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Yalova Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Karabük Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kilis Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Osmaniye Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Düzce Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018 Genel Seçim
  • YSK Seçmen Sorgulama, nerede oy kullanacağım?
  • YSK Yurtdışı Seçmen Sorgulama
  • Adana Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Adıyaman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Afyon Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ağrı Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Amasya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ankara Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Antalya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Artvin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Aydın Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Balıkesir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bilecik Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bingöl Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bitlis Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bolu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Burdur Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bursa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çanakkale Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çankırı Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çorum Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Denizli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Diyarbakır Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Edirne Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Elazığ Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Erzincan Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Erzurum Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Eskişehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Gaziantep Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Giresun Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Gümüşhane Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Hakkâri Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Hatay Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Isparta Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Mersin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • İstanbul Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • İzmir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kars Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kastamonu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kayseri Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırklareli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırşehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kocaeli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Konya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kütahya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Malatya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Manisa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kahramanmaraş Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Mardin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Muğla Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Muş Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Nevşehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Niğde Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ordu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Rize Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sakarya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Samsun Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Siirt Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sinop Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sivas Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tekirdağ Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tokat Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Trabzon Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tunceli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Şanlıurfa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Uşak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Van Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Yozgat Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Zonguldak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Aksaray Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bayburt Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Karaman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırıkkale Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Batman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Şırnak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bartın Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ardahan Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Iğdır Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Yalova Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Karabük Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kilis Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Osmaniye Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Düzce Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.