Hayat Çılgın değil, yönetebilen Türkler

Çılgın değil, yönetebilen Türkler

Mustafa Özel “12 Girişimciden 144 Ders” alt başlığıyla yayınlanan son kitabı Yönetebilen Türkler’de Vehbi Koç’tan Sakıp Sabancı’ya Sabri Ülker’den Hüsnü Özyeğin’e Türkiye’nin girişimci simalarını değerlendiriyor.

Haber Merkezi Yeni Şafak
Görsel: Arşiv
Görsel: Arşiv

MUSA GÖNÜLLÜ

İş dünyasının mantığı, işleyişi ve kuralları heyecan verici bir dinamizme sahiptir. Bu dinamiğin insan-olmayan taşıyıcıları (piyasa, şirket, borsa, işletme, para, senetler, yönetim ilkeleri vesâir) enerji üreten araçlardır ancak insan-özne, yönetici yahut girişimci, dinamonun manyetik alanıyla elektrik akımı arasındaki ilişkiyi kurar. Piyasa, kurum kültürü, strateji, işletmenin kâr marjı gibi nesnel düzlemler iş dünyasının dinamik mantığı içinde yönetici/girişimcideki yansıması ve onun eylem kabiliyetini bileylemesi açısından kendisini görünür kılar. Kitaplarında iktisadî fâili, yöneticilik ve iş dünyasında liderlik gibi temaları işleyen Mustafa Özel Yönetebilen Türkler adlı son kitabıyla Türkiye’nin girişimci simalarını değerlendiriyor. “12 Girişimciden 144 Ders” alt başlığıyla yayınlanan kitap Vehbi Koç’tan başlayıp Mustafa Küçük’e uzanan bir girişimciler galaksisi çiziyor.

EKONOMİ BURADA, GİRİŞİMCİ NEREDE?

Her şeyin içinden geçtiği bir düzlem ve tüm noktaların kesiştiği bir kavşak olan; yeri geldiğinde piyasanın tüm kurallarını zorlayan, standartları müzakereye açan bu ekonomik özne ve onun ekonomik eylemi hakkında [girişimci tipi] şaşırtıcı derecede az şey yazılmıştır. Hatta elimizin altında hatırı sayılır sayıda girişimci biyografisi bile yok. Varsa yoksa, kişisel gelişim kitaplarının ve üst perdeden akıl dağıtan yazıların iş dünyasına uyarlanmış hâli olan kitaplar. Mustafa Özel öncelikle bu kuramsal kör noktaya dikkat çekiyor. Bugün hâlâ ne bir kapsamlı girişimcilik kuramına sahibiz, ne de üzerinde anlaşılmış bir girişimci tanımımız var. Hiç kimse “Görünmeyen El”i görmediği halde, görünmeyen elin kuramı var: Adam Smith’den Friedrich Hayek’e kadar birçok liberal iktisatçı, piyasaların görünmeyen bir el marifetiyle (yani kendi kendine) dengeye geldiklerini; dolayısıyla hükümetlerin piyasaya müdahale etmelerinin zararlı olduğunu kuramsal düzeyde kanıtladılar. Karl Marx’tan Joan Robinson’a kadar birçok iktisatçı ise piyasalardaki tekel veya eksik rekabet durumlarına dikkat çektiler. Her iki durumda da, piyasaların nasıl işlemekte olduğuna dair, kuramsal düzlemde savunulabilir; iç tutarlılığı olan düşünceler ortaya konmuş oldu.

Mustafa ÖzelnYönetebilen Türkler n12 Girişimciden n144 DersnKüre Yayınların2018n 180 sayfa

Buna rağmen, görünmeyen el kadar görünmez olmadıkları; aksine, her gün gözlerimizin önünde onlarca marifetlerine tanık olduğumuz halde; girişimcilerle ilgili tatmin edici bir kuramsal çalışma mevcut değildir. Adam Smith ve Karl Marx’ın iki karşıt kutbunu (liberal/sosyalist) oluşturduğu klasik iktisat teorisi dinamik bir yaklaşıma sahipti. Bu durumda, girişimciyi öne çıkarmaları beklenirdi; fakat kapitalist (sermayedâr) kelimesine o kadar önem verdiler ki, girişimci adeta buharlaşıverdi. Neoklasik iktisat ise, dinamik değil statik bir denge durumunu esas aldığından, girişimciyi teorik yaklaşımdan adeta dışladı. 20. yüzyılda bu teorik boşluk ancak Joseph Schumpeter’in müdahalesiyle bir ölçüde giderilebildi. Schumpeter, 1912 yılında yayınladığı The Theory of Economic Development başlıklı eserinde, iktisadî gelişmeyi “denge-bozucu girişimcinin dinamik ve yenilikçi eylemlerini” esas alarak açıklamaya çalıştı ve iktisat literatürüne “yaratıcı yıkım” gibi unutulmaz bir kavram hediye etti.

Schumpeter sonrası girişimci tanımlarında “süreç” kavramına vurgu yapılmaktadır. Girişimci bir defaya mahsus yenilik yapan değil, sürekli yenilik peşinde koşan bir kişidir. Yani Schumpeter’in “yaratıcı yıkımı” bir tür Troçkist “sürekli devrim”dir. Yeni tanımlarda öne çıkan diğer anahtar kelimeler ise şunlardır: Birey, risk, fırsat ve örgütsel girişim. Dolayısıyla, şöyle bir geçici tanım öneriyor Mustafa Özel: Girişimci, mevcut iş ve iş anlayışıyla yetinmeyen; belirsizlik ortamında risk üstlenerek yeni fırsatlar peşinde koşan; bu uğurda mevcut işini terk etmeyi göze alan atılımcı bir ekonomik öznedir.

YÖNETİCİ TÜRKLERİN AĞIRLIK NOKTALARI

Yöneticilerin ağır ve kasvetli sorumlulukları vardır; yönetilen işletmenin çapına göre değişir kasvetin kesafeti. Yönetimin dünyası yalnızca hal yoluna konulması gereken ve profesyonellik gerektiren işler dünyası değildir. Her şeyden önce karmaşık duyguların çepeçevre sardığı insanlar dünyasının yönetilme ve yönlendirilme becerisidir. Mustafa Özel›in 30 küsur yıllık yöneticilik ve danışmanlık tecrübesinden süzülen, yer yer samimi anıların eşlik ettiği Yönetebilen Türkler her düzeydeki yöneticiler/yönetici adayları için içgörüsü ve işlevselliği yüksek fikirler takdim ediyor. Birçok farklı sektörden ve girişimcilik örneğinden bahseden, iş idaresinin dinamik yapısı kadar dinamik olan bu kitap, işe adam alma, şirket çapında sorumluluk üstlenme, işçilerin üretkenliği, rekabetin ve krizin bağrında taşıdığı fırsatlar, kurumsal sorumluluk ve organizasyon mantığı, danışmanlık, müşteri ilişkileri, kalitenin önemi, strateji geliştirme ve etkin toplantı yapma gibi pek çok konuyu ele alıyor. Ayrıca yönetim dünyasının püf noktalarını ve girişimcilik zanaatının ihtiyaçlarını göz önüne alarak açıklıyor. Öncelikle her girişimcinin manivela noktasını tespit ediyor Özel: Vehbi Koç’un manivelasının ilk fişeği “Önce Hesabını Bil!” iken Sakıp Sabancı’nın mebde noktası “Önce Adamını Bul!”dur. Sabri Ülker’in temel ilkesi “Önce Dürüst Ol!”, İbrahim Bodur’unki “Sıra Adamı Olma!”, Mustafa Küçük’ün ise “Çift Kanatlı İnsan Ol!”. Mecit Bahçıvan’ın en önemli tavsiyesi “Mesleğinin En İyisi Ol!” iken İshak Alaton bir uyarı ile devam ediyor: “Kendini Lüzumsuz Kıl!”. Asım Kocabıyık’ın yönetim ilkesini “Kendine İnan, Risk Al” olarak kodlayan Özel, Şarık Tara’nın ağırlık noktasını şöyle tespit ediyor: “Aklını ve Bileğini Zorla!” Hüsnü Özyeğin’den “İyi Yöneticiyi İşe Ortak Et!” altın tavsiyesini alırken, Avni Çelik “Bina Değil, Yuva Yap!” diye ikaz ediyor. Ve son olarak Davut Doğan’ın ilkesi: “Hikâyeni Paylaş!”

Mustafa Özel bu kitabıyla iki boşluğu telafi etmeye çalışıyor: İlkin, ekonomi literatürünün ana akım kuramlarının göz ardı ettiği girişimci tipini Türkiye iş hayatı sathından örneklerle tanımlamaya çalışıyor. İkincileyin, iş dünyasına görece yeni girmiş girişimcilere gerçek başarı ve başarısızlık hikâyelerinden oluşan gerçekçi bir rehber sunuyor.

  • Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018 Genel Seçim
  • YSK Seçmen Sorgulama, nerede oy kullanacağım?
  • YSK Yurtdışı Seçmen Sorgulama
  • Adana Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Adıyaman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Afyon Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ağrı Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Amasya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ankara Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Antalya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Artvin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Aydın Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Balıkesir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bilecik Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bingöl Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bitlis Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bolu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Burdur Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bursa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çanakkale Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çankırı Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çorum Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Denizli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Diyarbakır Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Edirne Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Elazığ Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Erzincan Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Erzurum Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Eskişehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Gaziantep Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Giresun Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Gümüşhane Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Hakkâri Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Hatay Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Isparta Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Mersin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • İstanbul Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • İzmir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kars Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kastamonu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kayseri Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırklareli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırşehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kocaeli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Konya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kütahya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Malatya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Manisa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kahramanmaraş Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Mardin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Muğla Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Muş Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Nevşehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Niğde Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ordu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Rize Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sakarya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Samsun Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Siirt Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sinop Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sivas Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tekirdağ Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tokat Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Trabzon Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tunceli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Şanlıurfa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Uşak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Van Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Yozgat Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Zonguldak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Aksaray Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bayburt Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Karaman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırıkkale Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Batman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Şırnak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bartın Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ardahan Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Iğdır Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Yalova Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Karabük Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kilis Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Osmaniye Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Düzce Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018 Genel Seçim
  • YSK Seçmen Sorgulama, nerede oy kullanacağım?
  • YSK Yurtdışı Seçmen Sorgulama
  • Adana Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Adıyaman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Afyon Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ağrı Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Amasya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ankara Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Antalya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Artvin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Aydın Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Balıkesir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bilecik Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bingöl Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bitlis Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bolu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Burdur Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bursa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çanakkale Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çankırı Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Çorum Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Denizli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Diyarbakır Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Edirne Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Elazığ Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Erzincan Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Erzurum Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Eskişehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Gaziantep Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Giresun Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Gümüşhane Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Hakkâri Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Hatay Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Isparta Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Mersin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • İstanbul Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • İzmir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kars Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kastamonu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kayseri Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırklareli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırşehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kocaeli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Konya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kütahya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Malatya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Manisa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kahramanmaraş Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Mardin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Muğla Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Muş Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Nevşehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Niğde Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ordu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Rize Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sakarya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Samsun Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Siirt Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sinop Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Sivas Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tekirdağ Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tokat Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Trabzon Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Tunceli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Şanlıurfa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Uşak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Van Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Yozgat Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Zonguldak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Aksaray Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bayburt Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Karaman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kırıkkale Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Batman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Şırnak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Bartın Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Ardahan Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Iğdır Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Yalova Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Karabük Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Kilis Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Osmaniye Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Düzce Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
  • Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.